Мәзір
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ, АГРОХИМИЯ, АЗЫҚ ӨНДІРУ, АГРОЭКОЛОГИЯ

СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДА ЖҮГЕРІНІҢ ӨНІМДІЛІГІ

M.К. Тыныкулов 1

1 Л. Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық зерттеу университеті, Астана қ., Қазақстан Республикасы

doi.org/10.37884/3-2022/06 Бет. 54-62 Қабылданды 25.06.2022 Жарияланды 30.09.2022

Аңдатпа

Солтүстік Қазақстанда жүгері өсіру технологиясын жетілдіру топырақты қорғайтын егін шаруашылығы қағидаттарына негізделді және негізгі мақсаты сүрлем дайындау болды.

Солтүстік Қазақстан ауыл шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтында 1997-2015 жылдар аралығында ертерек жетілу будандарын пайдалана отырып озық технология әзірленді (ФАО) 150... 199) технологиялық циклды барынша азайту негізінде. Осы кезеңде мүлдем құрғақ заттың орташа өндірісі 4,8 т/га құрады, бұл өткен кезеңге (1987-2008 жылдар) қарағанда 45,1% -ға жоғары.

Алайда жалғыз сүрлем дақылын (монодақыл) өсіруге негізделген озық технология қуаңшылық жылдары және жаз қысқа және салқын болған жылдары өнімділіктің күрт төмендеуін жоққа шығара алмайды.

Сүрлем конвейері жүгерінің монодақылына балама ретінде өсу жағдайына қойылатын әртүрлі биологиялық талаптары бар дақылдарды іріктеуге негізделген. Сүрлем конвейері (күнбағыс - жүгері – қантты шай жүгері) дақылдарының өнімділігі 5,14 т/га (мүлдем құрғақ зат) құрады, яғни 2016-2019 жылдар аралығында жүгері монодақылынан 0,73 т/га жоғары.

жүгері сүрлем өнімділік өсіру технологиясы Солтүстік Қазақстан құрғақ зат астық

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. Sazanova L. 1964. The history of distribution of maize in our country. Urozhaj, Minsk. p. 219. (in Russian).
  2. 2. Goodman M M. 1965. The history and origin of maize: current theories on the relationships between maize and some of its relatives. North Carolina Agricultural Experiment Station. рр. 170.
  3. 3. Nalivaiko G A. 1962. About the tilled farming system. The Publishing House of the Ministry of Agriculture of the RSFSR (Russian Soviet Federative Socialist Republic), Moscow. рp.112. (in Russian).
  4. 4. Berestovsky G G. 1969. Wind erosion of soils and control measures against itin the north-east of the Kazakhstan: abstract of dissertation of Ph.Ds. in agricultural sciences. Alma-Ata. рp. 28.
  5. 5. Gossen E F. 2014. Soil-protective farming and sustainability of grain production. Poligrafija, Kokshetau. рp. 135. (in Russian).
  6. 6. Kozhevnikov A R, Popova G I. 1965. Maizein the Virgin Lands region and in the Western Siberia. Kolos, Moscow. рp. 144. (in Russian).
  7. 7. Khlebov P I. 1966. The characteristics of varietal farming of maize in the steppe zone of Northern Kazakhstan: dissertation of Ph.Ds. in agricultural sciences. Shortandy. рp. 153.
  8. 8. Rabinovich N M. 1968. Agro-technical and organizational-economic features of maize cultivation in Kazakhstan: dissertation of Ph.Ds. in agricultural sciences. Alma-Ata. рp. 103.
  9. 9. Erlepesov M N. 1964. The cultivation of maize in Kazakhstan. The Publisher of agricultural literature, Alma-Ata. рp. 228. (in Russian).
  10. 10. Zinchenko I G. 1970. The influence of different systems of primary tillage on some elements of fertility and maize yield. Collection of scientific papers of The All-Union Scientific Research Institute of Grain Farming. pp. 66-67. (in Russian)
  11. 11. Krumin A V. 1974. Maize in soil-protective system of farming. Maize, 8. 14-15.
  12. 12. Kudaybergenov G K. 1978. The system of primary tillage in the grain crop rotation. Kainar, Alma-Ata. pр. 14-16. (in Russian).
  13. 13. Hall A J, Lemcoff J H, Trapani N. 1981. Water stress before and during flowering in maize and its effects on yield, its components, and their determinants. Maydica, 26. р.19-38.
  14. 14. Revut I B. 1969. Theoretical foundations of elements of technological treatment of soil. Theoretical questions of treatment of soils. Leningrad. p. 47-49. (in Russian).
  15. 15. Pant M M. 1979. Dependence of plant yield on density and planting pattern. Annals of Botany, 44(4), р. 513-516.
  16. 16. Bugutsky A A. 1963. Use of the least squares method in studying the dynamics of the yield, cost value and productivity of labor. The Bulletin of Agricultural Science, 6, р. 138-144.
  17. 17. Kostikov I F. 1993. Combined furrow-opener: the patent of the Republic of Kazakhstan № 17020, was declared 08.09.2004.
  18. 18. GOST 23638-90 1991. Silage from the green plants. Technical requirements. Interstate standard, M., p. 7. (in Russian).
  19. 19. Murzhanov I T, Kostikov I F. 2000. Improvement of the technology of production of maize for silage. Proceedings of the Republican Scientific and Practical Conference. Kokshetau, p. 84-86. (in Russian).
  20. 20. Hrushka J. 1965. A Monograph about the maize. Kolos, Moscow. рp. 751. (in Russian).
  21. 21. Yugenhaymer R U. 1979. Maize: Improvement of varieties. Seed production. The use of. Moscow. pр. 518. (in Russian).
  22. 22. Srinivasan G. 2000. International Maize and Wheat Improvement Center (CIMMYT), Mexico. Maize Production and Improvement in Central Asia and Caucasus, 135(3.85), 6.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2022. СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДА ЖҮГЕРІНІҢ ӨНІМДІЛІГІ. Izdenister natigeler. 3 (95) (Sep. 2022), 54–62. DOI:https://doi.org/10.37884/3-2022/06.
(1)СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДА ЖҮГЕРІНІҢ ӨНІМДІЛІГІ. Izdenister natigeler 2022, No. 3 (95), 54-62. https://doi.org/10.37884/3-2022/06.
СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДА ЖҮГЕРІНІҢ ӨНІМДІЛІГІ. (2022). Izdenister Natigeler, 3 (95), 54-62. https://doi.org/10.37884/3-2022/06
СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДА ЖҮГЕРІНІҢ ӨНІМДІЛІГІ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 3 (95), p. 54–62, 2022. DOI: 10.37884/3-2022/06. Disponível em: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/130. Acesso em: 15 sep. 2026.
“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДА ЖҮГЕРІНІҢ ӨНІМДІЛІГІ”. 2022. Izdenister Natigeler, no. 3 (95) (September): 54-62. https://doi.org/10.37884/3-2022/06.
“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДА ЖҮГЕРІНІҢ ӨНІМДІЛІГІ” (2022) Izdenister natigeler, (3 (95), pp. 54–62. doi:10.37884/3-2022/06.
[1]“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДА ЖҮГЕРІНІҢ ӨНІМДІЛІГІ”, Izdenister natigeler, no. 3 (95), pp. 54–62, Sep. 2022, doi: 10.37884/3-2022/06.
“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДА ЖҮГЕРІНІҢ ӨНІМДІЛІГІ”. Izdenister Natigeler, no. 3 (95), Sept. 2022, pp. 54-62, https://doi.org/10.37884/3-2022/06.
“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДА ЖҮГЕРІНІҢ ӨНІМДІЛІГІ”. Izdenister natigeler, no. 3 (95) (September 30, 2022): 54–62. Accessed September 15, 2026. https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/130.
1.СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДА ЖҮГЕРІНІҢ ӨНІМДІЛІГІ. Izdenister natigeler [Internet]. 2022 Sep. 30 [cited 2026 Sep. 15];(3 (95):54-62. Available from: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/130
1.СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДА ЖҮГЕРІНІҢ ӨНІМДІЛІГІ. Izdenister natigeler. 2022;(3 (95):54-62. doi:10.37884/3-2022/06