ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫ МАҚТАРАЛ АУДАНЫНЫҢ КҮН-ЖЕЛ ТЕҢГЕРІМІНІҢ ҒЫЛЫМИ АСПЕКТІЛЕРІ

Еркин Ержигитов; Гулмира Сахметова; Байдулла  Уралов; Сәуле Демесова; Айгул Талдыбаева; Нургул Молдыбаева

doi:10.37884/2-2025/51

Аңдатпа

Энергетика саласындағы заманауи сын-қатерлер баламалы, экологиялық таза энергия көздерін әзірлеуді талап етеді. Олардың ішінде күн және жел станциялары ерекше орын алады, оларды әртүрлі нысандарды, соның ішінде ауылшаруашылық кәсіпорындарын электрмен жабдықтау үшін негіз ретінде тиімді пайдалануға болады.

Қазіргі уақытта Қазақстан энергетикасы үшін басты проблемалардың бірі республиканың оңтүстік өңірінде электр энергиясының жіті жетіспеушілігі болып табылады. Қазақстанның оңтүстік өңірі электр станцияларының шектеулі санымен, сондай-ақ осы өңірдегі электр станциялары мен қосалқы станциялардың шектеулі санымен ерекшеленеді. Осыған байланысты, бүгінгі күні Қазақстан энергетикасының басты әлеуметтік міндеттерінің бірі оңтүстік Қазақстанның тұтынушыларын, әсіресе Қазақстан Республикасының аумағында орналасқан тұтынушыларды электр энергиясымен сенімді қамтамасыз ету болып табылады.

Бұл мақала күн-жел балансының ғылыми аспектілерін қарастырады, тұрақты және тиімді энергетикалық жүйені құру үшін күн мен жел энергиясын біріктіру мүмкіндіктерін бағалайды, Мақтарал ауданының күн-жел балансына талдау жасалады.

Мақалада агроөнеркәсіптік кешенді электрмен жабдықтауды қамтамасыз ету үшін күн-жел станцияларын пайдалану мүмкіндіктері, сын-қатерлері мен перспективалары, сондай-ақ осындай жүйелерді жобалау және пайдалану кезінде ескеру қажет негізгі аспектілер қарастырылады.

электр энергиясы электрмен жабдықтау күн-жел балансы жаңартылатын көздер агроөнеркәсіптік кешен

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

1 Кузнецов, В. П. (2020). Возобновляемая энергетика: от теории к практике. М.: Энергия.
2 Иванов, И. И., Смирнов, А. А. (2019). Интеграция возобновляемых источников энергии в энергетические системы. М.: Наука.
3 Юсупов, Р. М. (2021). Современные технологии ветровых и солнечных электростанций. СПб.: Гидрометеоиздат
4 К. П. Гибсон, "Интеграция возобновляемых источников энергии в систему энергоснабжения", Журнал устойчивой энергетики, 2021.
5 IEA, "Renewables 2020: Analysis and forecast to 2025", Международное энергетическое агентство, 2020.
6 Национальная лаборатория возобновляемых источников энергии США (NREL), "Солнечные и ветровые комплексы: синергия и баланс", 2020.
7 С.А.Кешуов, Г.Д.Турымбетова, Н.И.Молдыбаева, А.С.Талдыбаева, С.Т. Демесова,
Е.С. Ержигитов. Матрица поиска решения для систем автономного электроснабжения агропромышленных комплексов с возобновляемыми источниками энергии. Исследования, результаты, Журнал № 2, 2024, с. 481…497.
8 КазВИПИмунайгаз «Проблемы утилизации и подготовки попутного сернистого газа на месторожденияхКазахстана» http://www.kaznipi.kz(дата обращения 10.01.2025)
9 Международное энергетическое агентство (МЭА). «Сжигание и сброс попутного газа: сокращение выбросов CO2». — Париж: OECD Publishing, 2021.
10 Норвежский институт нефти и газа. «Технические регламенты по переработке попутного газа». — Осло : Norsk Oljeforening, 2021
11 Эль-Махаллави, Ф., Хабик, С. «Основы и технология сгорания в газовых турбинах». — Лондон: Springer, 2015. 448 с.
12 William A., Saeed Mohatab. Modeling, management and optimization of natural gas processing plants. - Elsevier Inc. 2017. Р.73-96 https://doi.org/10.1016/C2014-0-03765-3

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2025. ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫ МАҚТАРАЛ АУДАНЫНЫҢ КҮН-ЖЕЛ ТЕҢГЕРІМІНІҢ ҒЫЛЫМИ АСПЕКТІЛЕРІ. Izdenister natigeler. 2 (106) (Jun. 2025), 512–521. DOI:https://doi.org/10.37884/2-2025/51.

(1)ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫ МАҚТАРАЛ АУДАНЫНЫҢ КҮН-ЖЕЛ ТЕҢГЕРІМІНІҢ ҒЫЛЫМИ АСПЕКТІЛЕРІ. Izdenister natigeler 2025, No. 2 (106), 512-521. https://doi.org/10.37884/2-2025/51.

ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫ МАҚТАРАЛ АУДАНЫНЫҢ КҮН-ЖЕЛ ТЕҢГЕРІМІНІҢ ҒЫЛЫМИ АСПЕКТІЛЕРІ. (2025). Izdenister Natigeler, 2 (106), 512-521. https://doi.org/10.37884/2-2025/51

ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫ МАҚТАРАЛ АУДАНЫНЫҢ КҮН-ЖЕЛ ТЕҢГЕРІМІНІҢ ҒЫЛЫМИ АСПЕКТІЛЕРІ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 2 (106), p. 512–521, 2025. DOI: 10.37884/2-2025/51. Disponível em: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/884. Acesso em: 15 sep. 2026.

“ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫ МАҚТАРАЛ АУДАНЫНЫҢ КҮН-ЖЕЛ ТЕҢГЕРІМІНІҢ ҒЫЛЫМИ АСПЕКТІЛЕРІ”. 2025. Izdenister Natigeler, no. 2 (106) (June): 512-21. https://doi.org/10.37884/2-2025/51.

“ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫ МАҚТАРАЛ АУДАНЫНЫҢ КҮН-ЖЕЛ ТЕҢГЕРІМІНІҢ ҒЫЛЫМИ АСПЕКТІЛЕРІ” (2025) Izdenister natigeler, (2 (106), pp. 512–521. doi:10.37884/2-2025/51.

[1]“ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫ МАҚТАРАЛ АУДАНЫНЫҢ КҮН-ЖЕЛ ТЕҢГЕРІМІНІҢ ҒЫЛЫМИ АСПЕКТІЛЕРІ”, Izdenister natigeler, no. 2 (106), pp. 512–521, Jun. 2025, doi: 10.37884/2-2025/51.

“ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫ МАҚТАРАЛ АУДАНЫНЫҢ КҮН-ЖЕЛ ТЕҢГЕРІМІНІҢ ҒЫЛЫМИ АСПЕКТІЛЕРІ”. Izdenister Natigeler, no. 2 (106), June 2025, pp. 512-21, https://doi.org/10.37884/2-2025/51.

“ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫ МАҚТАРАЛ АУДАНЫНЫҢ КҮН-ЖЕЛ ТЕҢГЕРІМІНІҢ ҒЫЛЫМИ АСПЕКТІЛЕРІ”. Izdenister natigeler, no. 2 (106) (June 30, 2025): 512–521. Accessed September 15, 2026. https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/884.

1.ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫ МАҚТАРАЛ АУДАНЫНЫҢ КҮН-ЖЕЛ ТЕҢГЕРІМІНІҢ ҒЫЛЫМИ АСПЕКТІЛЕРІ. Izdenister natigeler [Internet]. 2025 Jun. 30 [cited 2026 Sep. 15];(2 (106):512-21. Available from: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/884

1.ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫ МАҚТАРАЛ АУДАНЫНЫҢ КҮН-ЖЕЛ ТЕҢГЕРІМІНІҢ ҒЫЛЫМИ АСПЕКТІЛЕРІ. Izdenister natigeler. 2025;(2 (106):512-521. doi:10.37884/2-2025/51

[1] 1 Кузнецов, В. П. (2020). Возобновляемая энергетика: от теории к практике. М.: Энергия.

[2] 2 Иванов, И. И., Смирнов, А. А. (2019). Интеграция возобновляемых источников энергии в энергетические системы. М.: Наука.

[3] 3 Юсупов, Р. М. (2021). Современные технологии ветровых и солнечных электростанций. СПб.: Гидрометеоиздат

[4] 4 К. П. Гибсон, "Интеграция возобновляемых источников энергии в систему энергоснабжения", Журнал устойчивой энергетики, 2021.

[5] 5 IEA, "Renewables 2020: Analysis and forecast to 2025", Международное энергетическое агентство, 2020.

[6] 6 Национальная лаборатория возобновляемых источников энергии США (NREL), "Солнечные и ветровые комплексы: синергия и баланс", 2020.

[7] 7 С.А.Кешуов, Г.Д.Турымбетова, Н.И.Молдыбаева, А.С.Талдыбаева, С.Т. Демесова,

[8] Е.С. Ержигитов. Матрица поиска решения для систем автономного электроснабжения агропромышленных комплексов с возобновляемыми источниками энергии. Исследования, результаты, Журнал № 2, 2024, с. 481…497.

[9] 8 КазВИПИмунайгаз «Проблемы утилизации и подготовки попутного сернистого газа на месторожденияхКазахстана» http://www.kaznipi.kz(дата обращения 10.01.2025)

[10] 9 Международное энергетическое агентство (МЭА). «Сжигание и сброс попутного газа: сокращение выбросов CO2». — Париж: OECD Publishing, 2021.

[11] 10 Норвежский институт нефти и газа. «Технические регламенты по переработке попутного газа». — Осло : Norsk Oljeforening, 2021

[12] 11 Эль-Махаллави, Ф., Хабик, С. «Основы и технология сгорания в газовых турбинах». — Лондон: Springer, 2015. 448 с.

[13] 12 William A., Saeed Mohatab. Modeling, management and optimization of natural gas processing plants. - Elsevier Inc. 2017. Р.73-96 https://doi.org/10.1016/C2014-0-03765-3