Мәзір
МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ЖӘНЕ ВЕТЕРИНАРИЯ

ҚАРАҚАЛПАҚИЯНЫҢ ЖЕРГІЛІКТІ ЕШКІЛЕРІНІҢ ЖҮН ӨНІМДІЛІГІ

Рүстембай Айтжанов 1 , Kairat Iskakov 2 , Абзал Абдраманов 3 , Елболсын Сагдат 2 , Бейбит Кулатаев 3

1 Самарқанд мемлекеттік ветеринариялық медицина, мал шаруашылығы және биотехнология университеті; 2 "Қазақ мал шаруашылығы және жемшөп өндіру ғылыми-зерттеу институты" ЖШС; 3 «Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті» КЕАҚ

doi.org/10.37884/3-2024/04 Бет. 34-40 Қабылданды 30.07.2024 Жарияланды 30.09.2024

Аңдатпа

Мақалада жас ешкілерді өсіру қарқындылығына байланысты төмен, төмендеу тенденциясының дамуын, демек, шикізат сапасының жоғарылауын көрсететін зерттеу нәтижелері келтірілген.

Қарақалпақияның жергілікті ешкілерінің жүнінің сапасын, жас динамикасын және олардың жүнінің морфологиялық ерекшеліктерін, мысалы, түрлері, ұзындығы, жергілікті ешкілердің жүн талшықтарының созылу икемділігін зерттеу бойынша талдаулар мен қорытындылар жасалды, олар тарау кезінде орташа есеппен 100-150 г түбіт, сирек 200 г дейін, ұзындығы 5-7 см және биязылығы 14-16 мк береді. Соңғы уақытқа дейін Өзбекстанның көптеген аудандарында ешкілердің түбіттері таралмаған.  Жергілікті ешкілердің қылшық ұзындығы 12-15 см, биязылығы 60-тан 100 мкм-ге дейін және одан да көп. Шаштың әлсіз қабыршақтары бар, сондықтан қойлардың жүнінен айырмашылығы ол түспейді. Ешкілерді жылына бір рет мамыр айында қырқады. Ешкілерде орташа қырқу 430-490 г, текелерде -530 г.

Қараузяк ауданының "Бахром Шабандоз" фермерлік шаруашылығының табиғи-географиялық және климаттық жағдайларында жергілікті ешкілердің жүн талшықтарының биязылығының көрсеткіштеріне қарқынды өсіру технологиясының әсері зерттелді.

ешкі, қырқу, жүн ұзындығы, мамық, қылшық талшықтары, өтпелі шаш.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. Aripov U.X. Vinogradova V.M. Vorobyov P.A. Sheep and goat breeding: Handbook [Text]/ U.X. Aripov, V.M. Vinogradova, P.A. Vorobyov // M.Agropromizdat, 1990. – 335 p.: ill. ISBN 5-10-000688-9.
  2. 2. Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). The number of goats by country of the world 2017. [electronic resource]. – URL: http://statinformation.ru/sel/koz.html. 26.09.2020;
  3. 3. Belanche Alejandro., Martín-García Ignacio., Fernández-Álvarez Javier., Javier Pleguezuelos Javier., Mantecón, Ángel., Yáñez-Ruiz David. Optimizing management of dairy goat farms through individual animal data interpretation: A case study of smart farming in Spain [Text]/ invited review Alejandro Belanche, Ignacio Martín-García, Javier Fernández-Álvarez, Javier Pleguezuelos, Ángel Mantecón, David Yáñez-Ruiz // Agricultural Systems, Volume 173, 2019, Pages 27-38, ISSN 0308-521X, https://doi.org/10.1016/j.agsy.2019.02.002
  4. 4. Dzhurinskaya I.M., T.E., Kenzhebayeva T.E., Rakhimova S.M. Niyazbekov B.J. Prospects for the development of downy goat breeding in the Republic of Kazakhstan [Text]/ I.M. Dzhurinskaya, T.E., Kenzhebayeva, S.M. Rakhimova, B.J. Niyazbekov // Almaty technologiyalyk universitetin khabarshysy. 2020. №3
  5. 5. Ivanov M. F. On the breeding of Karakul sheep. [Text]/ M. F. Ivanov // /Izb Op. vol.2. -Moscow. 1949, 240 pages.
  6. 6. Plochinsky N.A. Biometrics. [Text] / N.A. Plochinsky// Novosibirsk 1961, p. 364.
  7. 7. Yusupov S. et al. Goat breeding: the state and prospects of development. [Text]/ S. Yusupov and others// “Veterinary medicine” No. 8// 2016, 30-321 p.
  8. 8. Jincheng Shen, Yanru Wang, Man Bai, Yixing Fan, Zeying Wang, Wenlin Bai. Novel circRNAs from cashmere goats: Discovery, integrated regulatory network, and their putative roles in the regeneration and growth of secondary hair follicles. [Text]/ invited review Shen Jincheng, Wang Yanru, Bai Man, Fan Yixing, Wang Zeying, Bai Wenlin // Czech Journal of Animal Science, 67, 2022 (6): 237–251 https://doi.org/10.17221/179/2021-CJAS
  9. 9. Jurinskaya I, Kenzhebaeva T, Iskakov K, Niyazbekov B. Reconnaissance experience in stimulating artificial shedding of down in 2 goat genotypes based on the chemical preparation cyclophosphamide. [Text]/ invited review I Jurinskaya, T Kenzhebaeva, K Iskakov, B Niyazbekov // Adv. Anim. Vet. Sci. 11(6): 951-959.
  10. 10. Kiyatkin P. F. Ways and methods of breeding a new breed of woolly goats. [Text]/ P. F. Kiyatkin // 1968, 259 p.
  11. 11. Jurinskaya I.M., Rakhimova S.M., Kenzhebaeva T.E., Niyazbekov B. Iskakov K.A. Evaluation of the technological properties of down based on the technology of dying the down of goats of coarse-haired, down and wool breeds. [Text]/ I.M. Jurinskaya, S.M. Rakhimova, T.E. Kenzhebae, B. Niyazbekov, K.A. Iskakov// The Journal of AlmatyTechnologicalUniversity.2021;(3):67-74. https://doi.org/10.48184/10.48184/2304-568X-2021-3-67-74
  12. 12. Islamov E., Kulmanova G., Kulataev B., Bekbaeva D. Mukhametzharova I. FEATURES OF WOOL QUALITIES AND THE FORMATION OF THE SKIN OF YOUNG SHEEP OF THE SOUTH CAUCASIAN MERINO BREED IN THE CONDITIONS OF THE ZHAMBYL REGION. [Text]/ E. Islamov, G. Kulmanova, B. Kulataev, D. Bekbaeva. I. Mukhametzharova // Izdenister Natigeler, (2023). (4 (100), 44-56. https://doi.org/10.37884/4-2023/06
  13. 13. Shang F, Ma R, Rong Y, Pan J, Wang M, Niu S, Qi Y, Li Y, Wang Z, Lv Q, Wang R, Su R, Liu Z, Zhao Y, Wang Z, Li J, Zhang Y. Construction and functional analysis of ceRNA regulatory network related to the development of secondary hair follicles in Inner Mongolia cashmere goats. [Text]/ invited review F. Shang, R. Ma, Y. Rong, J. Pan, M. Wang, S. Niu, Y. Qi, Y. Li, Z. Wang, Q. Lv, R. Wang, R. Su, Z. Liu, Y. Zhao, Z. Wang, J. Li, Y. Zhang // Front Vet Sci. 2022 Aug 25;9:959952. doi: 10.3389/fvets.2022.959952. PMID: 36090177; PMCID: PMC9453165.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2024. ҚАРАҚАЛПАҚИЯНЫҢ ЖЕРГІЛІКТІ ЕШКІЛЕРІНІҢ ЖҮН ӨНІМДІЛІГІ. Izdenister natigeler. 3(103) (Sep. 2024), 34–40. DOI:https://doi.org/10.37884/3-2024/04.
(1)ҚАРАҚАЛПАҚИЯНЫҢ ЖЕРГІЛІКТІ ЕШКІЛЕРІНІҢ ЖҮН ӨНІМДІЛІГІ. Izdenister natigeler 2024, No. 3(103), 34-40. https://doi.org/10.37884/3-2024/04.
ҚАРАҚАЛПАҚИЯНЫҢ ЖЕРГІЛІКТІ ЕШКІЛЕРІНІҢ ЖҮН ӨНІМДІЛІГІ. (2024). Izdenister Natigeler, 3(103), 34-40. https://doi.org/10.37884/3-2024/04
ҚАРАҚАЛПАҚИЯНЫҢ ЖЕРГІЛІКТІ ЕШКІЛЕРІНІҢ ЖҮН ӨНІМДІЛІГІ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 3(103), p. 34–40, 2024. DOI: 10.37884/3-2024/04. Disponível em: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/685. Acesso em: 15 sep. 2026.
“ҚАРАҚАЛПАҚИЯНЫҢ ЖЕРГІЛІКТІ ЕШКІЛЕРІНІҢ ЖҮН ӨНІМДІЛІГІ”. 2024. Izdenister Natigeler, no. 3(103) (September): 34-40. https://doi.org/10.37884/3-2024/04.
“ҚАРАҚАЛПАҚИЯНЫҢ ЖЕРГІЛІКТІ ЕШКІЛЕРІНІҢ ЖҮН ӨНІМДІЛІГІ” (2024) Izdenister natigeler, (3(103), pp. 34–40. doi:10.37884/3-2024/04.
[1]“ҚАРАҚАЛПАҚИЯНЫҢ ЖЕРГІЛІКТІ ЕШКІЛЕРІНІҢ ЖҮН ӨНІМДІЛІГІ”, Izdenister natigeler, no. 3(103), pp. 34–40, Sep. 2024, doi: 10.37884/3-2024/04.
“ҚАРАҚАЛПАҚИЯНЫҢ ЖЕРГІЛІКТІ ЕШКІЛЕРІНІҢ ЖҮН ӨНІМДІЛІГІ”. Izdenister Natigeler, no. 3(103), Sept. 2024, pp. 34-40, https://doi.org/10.37884/3-2024/04.
“ҚАРАҚАЛПАҚИЯНЫҢ ЖЕРГІЛІКТІ ЕШКІЛЕРІНІҢ ЖҮН ӨНІМДІЛІГІ”. Izdenister natigeler, no. 3(103) (September 30, 2024): 34–40. Accessed September 15, 2026. https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/685.
1.ҚАРАҚАЛПАҚИЯНЫҢ ЖЕРГІЛІКТІ ЕШКІЛЕРІНІҢ ЖҮН ӨНІМДІЛІГІ. Izdenister natigeler [Internet]. 2024 Sep. 30 [cited 2026 Sep. 15];(3(103):34-40. Available from: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/685
1.ҚАРАҚАЛПАҚИЯНЫҢ ЖЕРГІЛІКТІ ЕШКІЛЕРІНІҢ ЖҮН ӨНІМДІЛІГІ. Izdenister natigeler. 2024;(3(103):34-40. doi:10.37884/3-2024/04