НОВЫЙ СОРТ ЯРОВОГО РАПСА РАГНАРР

Ирина Ошергина; Евгений Тен; Оксана Крадецкая

doi:10.37884/2-2024/21

Аңдатпа

Бұл мақалада «А.И. Бараева атындағы астық шаруашылығы ғылыми-өндірістік орталығы» ЖШС селекционерлері шығарған «Рагнарр» жаздық рапстың жаңа сортының сипаттамасы келтірілген. Бұл сорт майлы дақылдардың өнімділігін арттырып, егін жинау кезеңінде үздіксіз конвейер құру мақсатында Солтүстік Қазақстан шаруашылықтарының егіс құрылымындағы ерте пісетін сорттарды толықтыруға арналып шығарылған.

Жаңа сорттың шаруашылыққа құнды биологиялық қасиеттері Майқұдық стандартты сортынан асып түседі. 2020-2022 жж. зерттелген кезеңде рагнарр жаңа сортының орташа өнімділігі ылғалданған Фон жағдайында 45,18 ц/га құрады, қолайлы 2021 жылы 55,76 ц/га дейін, Майқұдық стандартты сортында орта есеппен 30,65 ц/га көрсетті. Жаңа сорттың Солтүстік Қазақстан аймағындағы аудандастырылған сорттармен салыстырғанда негізгі артықшылықтары жоғары өнімділік, жоғары ақуыз бен майдың мөлшері. Тұқымдардағы майдың мөлшері орташа есеппен 48,82 %, ақуыз 24,61%, эрук қышқылы 0,0 % құрайды. Сорт механикаландырылған егін жинауға жарамды және жасыл массаның жоғары өнімділігі мен шөп шығымдылығымен ерекше, бұл жаңа сортты елдің жем-шөп өндіру базасы үшін өте қолайлы. Жаңа сорттың айрықша ерекшеліктері – бұталардың жинақылығы және піскен кезде бүршікқаптардың қатты жел, қатты жаңбыр және бұршақ сияқты жағымсыз абиотикалық факторлардың әсерінен шашылмауы. Қазақстанда өсімдік шаруашылығын әртараптандырылуына байланысты жаңа сорт жоғары сапалы өнім беріп, ауыл шаруашылығы тауар өндірушілердің ауыспалы егіс құрылымын толықтыра алады.

жаздық рапс, жаңа сорт, өнімділік, майлылық, эрук қышқылы, абиотикалық факторлар, өнімділік

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

1. Горшков В.И. Корреляционные связи основных элементов продуктивности ярового рапса // Кормопроизводство, 2008. – №3. – С. 24–26.
2. Hu Q, Hua W, Yin Y, et al. Rapeseed research and production in China. The Crop Journal, 2017, 5(2): 127-135. https://doi.org/10.1016/j.cj.2016.06.005
3. Изместьев В.М., Зеленина Е.В., Михайлова А.Г. и др. Яровой рапс в условиях Республики Марий Эл // Состояние и перспективы развития научного обеспечения сельскохозяйственного производства на севере. – Сыктывкар, 2007. – С. 43–45.
4.Li N., Song D., Peng W., Zhan J., Shi J., Wang X., et al. Maternal control of seed weight in rapeseed (Brassica napus L.): the causal link between the size of pod (mother, source) and seed (offspring, sink) // Plant Biotechnol. J, 2019. - № 17, рр. 736–749 https://doi.org/10.1111/pbi.13011
5. Виноградов Д., Жулин А. Особенности и перспективы возделывания масличных культур в условиях Нечерноземья //Главный агроном.- 2010.- № 6 – 19 – 22 с.
6. Изместьев В.М., Замятин С.А. Итоги сортоиспытания ярового рапса в условиях республики Марий Эл // Мат-лы VI м-н конф. молодых ученых и специалистов, ВНИИМК, 2011. – С. 98-100.
7. Горшков В.И., Карпачев В.В. Результаты испытания сортов ярового рапса в условиях ЦЧР // Рапс – культура ХХI века: аспекты использования на продовольственные, кормовые и энергетические цели. – Липецк,2005. – С. 66–74.
8. Карпачев В.В. «Проблемы и перспективы селекции рапса на продуктивность и устойчивость к биотическим и абиотическим стрессорам» // Вестник Орел ГАУ, 2006 г.- с. 28-32.
9. Ghulam Shabbir, Muhammad Aftab, Abid Mahmood, Muhammad Kausar Nawaz Shah, and Nasir Mahmood Cheema CHAKWAL SARSON: A NEW HIGH YIELDING RAPESEED VARIETY/ Pakistan J. Agric. Res.- Vol 24 No. 1-4,2011.- рр.14-18.
10. Kirkegaard J. A., Lilley J. M., Brill R. D., Ware A. H., Walela C. K. The critical period for yield and quality determination in canola (Brassica napus L.) // Field Crops Res, 2018. - №222, рр. 180–188. https://doi.org/10.1016/j.fcr.2018.03.018
11. Ahmad M, Waraich EA, Skalicky M, Hussain S, Zulfiqar U, Anjum MZ, Habib ur Rahman M, Brestic M, Ratnasekera D, Lamilla-Tamayo L, Al-Ashkar I and EL Sabagh A. Adaptation Strategies to Improve the Resistance of Oilseed Crops to Heat Stress Under a Changing Climate: An Overview //Front. Plant Sci, 2021.- № 12:767150. https://doi.org/10.3389/fpls.2021.767150
12. Oshergina, I., Ten, E. (2023). Harnessing heterogeneity: Clustering Kazakh spring rapeseed for breeding value. International Journal of Design & Nature and Ecodynamics, Vol. 18, No. 5, pp. 1087-1095. https://doi.org/10.18280/ijdne.180509
13. Практические рекомендации по проведению весенне-полевых работ в хозяйствах Акмолинской области в 2022 году, рекомендации - Шортанды: НПЦ зернового хозяйства им. А. И. Бараева, 2022. – 51 с.
14. Стратегия и тактика проведения уборки урожая сельскохозяйственных культур и осенне-полевых работ в 2021 г. В Акмолинской области, рекомендации – Научный: НПЦЗХ им. А.И. Бараева. - 2021. – 42с.
15. Дорофеев В.Ф., Лаптев Ю.П., Чекалин Н.М. Цветение, опыление и гибридизация растений. – М.: Агропромиздат. – 1990. – 145 с.
16. Martynov S.P. Paket programm dlya matematicheskoi obrabotki dannykh «AGROS versiya 2:11».- 2011

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2024. РАГНАРР КӨКТЕМГІ РАПСТЫҢ ЖАҢА СОРТЫ. Izdenister natigeler. 2 (102) (Jun. 2024), 218–228. DOI:https://doi.org/10.37884/2-2024/21.

(1)РАГНАРР КӨКТЕМГІ РАПСТЫҢ ЖАҢА СОРТЫ. Izdenister natigeler 2024, No. 2 (102), 218-228. https://doi.org/10.37884/2-2024/21.

РАГНАРР КӨКТЕМГІ РАПСТЫҢ ЖАҢА СОРТЫ. (2024). Izdenister Natigeler, 2 (102), 218-228. https://doi.org/10.37884/2-2024/21

РАГНАРР КӨКТЕМГІ РАПСТЫҢ ЖАҢА СОРТЫ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 2 (102), p. 218–228, 2024. DOI: 10.37884/2-2024/21. Disponível em: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/529. Acesso em: 15 sep. 2026.

“РАГНАРР КӨКТЕМГІ РАПСТЫҢ ЖАҢА СОРТЫ”. 2024. Izdenister Natigeler, no. 2 (102) (June): 218-28. https://doi.org/10.37884/2-2024/21.

“РАГНАРР КӨКТЕМГІ РАПСТЫҢ ЖАҢА СОРТЫ” (2024) Izdenister natigeler, (2 (102), pp. 218–228. doi:10.37884/2-2024/21.

[1]“РАГНАРР КӨКТЕМГІ РАПСТЫҢ ЖАҢА СОРТЫ”, Izdenister natigeler, no. 2 (102), pp. 218–228, Jun. 2024, doi: 10.37884/2-2024/21.

“РАГНАРР КӨКТЕМГІ РАПСТЫҢ ЖАҢА СОРТЫ”. Izdenister Natigeler, no. 2 (102), June 2024, pp. 218-2, https://doi.org/10.37884/2-2024/21.

“РАГНАРР КӨКТЕМГІ РАПСТЫҢ ЖАҢА СОРТЫ”. Izdenister natigeler, no. 2 (102) (June 29, 2024): 218–228. Accessed September 15, 2026. https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/529.

1.РАГНАРР КӨКТЕМГІ РАПСТЫҢ ЖАҢА СОРТЫ. Izdenister natigeler [Internet]. 2024 Jun. 29 [cited 2026 Sep. 15];(2 (102):218-2. Available from: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/529

1.РАГНАРР КӨКТЕМГІ РАПСТЫҢ ЖАҢА СОРТЫ. Izdenister natigeler. 2024;(2 (102):218-228. doi:10.37884/2-2024/21

[1] 1. Горшков В.И. Корреляционные связи основных элементов продуктивности ярового рапса // Кормопроизводство, 2008. – №3. – С. 24–26.

[2] 2. Hu Q, Hua W, Yin Y, et al. Rapeseed research and production in China. The Crop Journal, 2017, 5(2): 127-135. https://doi.org/10.1016/j.cj.2016.06.005

[3] 3. Изместьев В.М., Зеленина Е.В., Михайлова А.Г. и др. Яровой рапс в условиях Республики Марий Эл // Состояние и перспективы развития научного обеспечения сельскохозяйственного производства на севере. – Сыктывкар, 2007. – С. 43–45.

[4] 4.Li N., Song D., Peng W., Zhan J., Shi J., Wang X., et al. Maternal control of seed weight in rapeseed (Brassica napus L.): the causal link between the size of pod (mother, source) and seed (offspring, sink) // Plant Biotechnol. J, 2019. - № 17, рр. 736–749 https://doi.org/10.1111/pbi.13011

[5] 5. Виноградов Д., Жулин А. Особенности и перспективы возделывания масличных культур в условиях Нечерноземья //Главный агроном.- 2010.- № 6 – 19 – 22 с.

[6] 6. Изместьев В.М., Замятин С.А. Итоги сортоиспытания ярового рапса в условиях республики Марий Эл // Мат-лы VI м-н конф. молодых ученых и специалистов, ВНИИМК, 2011. – С. 98-100.

[7] 7. Горшков В.И., Карпачев В.В. Результаты испытания сортов ярового рапса в условиях ЦЧР // Рапс – культура ХХI века: аспекты использования на продовольственные, кормовые и энергетические цели. – Липецк,2005. – С. 66–74.

[8] 8. Карпачев В.В. «Проблемы и перспективы селекции рапса на продуктивность и устойчивость к биотическим и абиотическим стрессорам» // Вестник Орел ГАУ, 2006 г.- с. 28-32.

[9] 9. Ghulam Shabbir, Muhammad Aftab, Abid Mahmood, Muhammad Kausar Nawaz Shah, and Nasir Mahmood Cheema CHAKWAL SARSON: A NEW HIGH YIELDING RAPESEED VARIETY/ Pakistan J. Agric. Res.- Vol 24 No. 1-4,2011.- рр.14-18.

[10] 10. Kirkegaard J. A., Lilley J. M., Brill R. D., Ware A. H., Walela C. K. The critical period for yield and quality determination in canola (Brassica napus L.) // Field Crops Res, 2018. - №222, рр. 180–188. https://doi.org/10.1016/j.fcr.2018.03.018

[11] 11. Ahmad M, Waraich EA, Skalicky M, Hussain S, Zulfiqar U, Anjum MZ, Habib ur Rahman M, Brestic M, Ratnasekera D, Lamilla-Tamayo L, Al-Ashkar I and EL Sabagh A. Adaptation Strategies to Improve the Resistance of Oilseed Crops to Heat Stress Under a Changing Climate: An Overview //Front. Plant Sci, 2021.- № 12:767150. https://doi.org/10.3389/fpls.2021.767150

[12] 12. Oshergina, I., Ten, E. (2023). Harnessing heterogeneity: Clustering Kazakh spring rapeseed for breeding value. International Journal of Design & Nature and Ecodynamics, Vol. 18, No. 5, pp. 1087-1095. https://doi.org/10.18280/ijdne.180509

[13] 13. Практические рекомендации по проведению весенне-полевых работ в хозяйствах Акмолинской области в 2022 году, рекомендации - Шортанды: НПЦ зернового хозяйства им. А. И. Бараева, 2022. – 51 с.

[14] 14. Стратегия и тактика проведения уборки урожая сельскохозяйственных культур и осенне-полевых работ в 2021 г. В Акмолинской области, рекомендации – Научный: НПЦЗХ им. А.И. Бараева. - 2021. – 42с.

[15] 15. Дорофеев В.Ф., Лаптев Ю.П., Чекалин Н.М. Цветение, опыление и гибридизация растений. – М.: Агропромиздат. – 1990. – 145 с.

[16] 16. Martynov S.P. Paket programm dlya matematicheskoi obrabotki dannykh «AGROS versiya 2:11».- 2011