Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ЖӘНЕ ВЕТЕРИНАРИЯ

ЕДІЛБАЙ ЖӘНЕ ГИССАР ҚҰЙРЫҚТЫ ҚОЙ ТҰҚЫМДАРЫНАН АЛЫНҒАН ҰРПАҚТАРДЫҢ НЕГІЗГІ СЕЛЕКЦИЯЛЫҚ БЕЛГІЛЕРІНІҢ ФЕНОТИПТІК ӨЗГЕРГІШТІГІ

Ляззат Мұканова 1 , Тулеухан Садықұлов 1 , Шолпан Адылканова 1 , Юсупжан Юлдашбаев 2

1 КЕАҚ «Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті»; 2 Ресей мемлекеттік аграрлық университеті-К.А.Тимирязев атындағы мемелекеттік ауылшаруашылығы академиясы

doi.org/10.37884/4-2023/04 Бет. 27-35 Қабылданды 19.10.2023 Жарияланды 06.12.2023

Аңдатпа

Мақалада еділбай құйрықты қой тұқымдарының саулығын гиссар қойының қошқарымен шағылыстыру арқылы алынған бірінші будан ұрпақтардың (І-тәжірибелі топ) және олардың құрдастары таза еділбай қойларын шағылыстыру арқылы алынған ұрпақтарының (ІІ-бақылау топ) негізгі селекциялық белгілерінің көрсеткіштері салыстырма түрде сарапталып, көрсетілген.

Нәтижесінде, туғанда жоғары көрсеткіш I топтағы еркек және ұрғашы қозыларда болды, яғни олар II топтағы құрдастарынан тиісінше 0,3;0,4 кг немесе 5,2;7,6%; 2 айлығында 1,6;2,5 кг немесе 4,3;7,1%, 4 айлығында 5,5;3,6 кг немесе 13,8;9,9%, 7 айлығында 5,5;3,6 кг немесе 12,9;9,1%, ұрғашы қозылар 12 және 18 айлығында тиісінше 3,7; 3,4 кг немесе 9,0%; 5,5% артық болды. Ал 4 айлық I және II топтардағы еркек және ұрғашы қозылардың тірідей салмағы еділбай қой тұқымының элита класының малдарына бекітілген стандартынан 7,1; 1,6; 3,9; 0,3 кг немесе 18,6; 4,2; 10,8; 0,8 %-ға, 18 айлық тұсақтарда 4,5;1,1 кг немесе 7,5; 1,8% артық болды.

Сонымен қатар, жылдық қырқылған жүн түсімі I топта 1,63 кг, ал II топта 2,07 кг құрады, яғни І топ 0,44 кг немесе 26,9% төмен көрсеткіш көрсетті.

Жалпы алғанда І топтан алынған ұрпақтардың тірідей салмағы мен жүн түсімінің көрсеткіштері гиссар қойының генотипінің әсері болып табылады. Гиссар қой тұқымы салмағы бойынша еділбай қойына қарағанда біршама жоғары, ал жүн өнімі бойынша керісінше төмен.

қой шаруашылығы, асыл тұқымды жұмыс, селекциялық белгілер, өзгергіштік коэффициенті, жүн түсімі, тірі салмақ, белгі.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. Садыкулов Т.С. Перспективы развития отечественных мясо-сальных курдючных пород овец. Научные труды ХII-й Международной научно – практической конференции г. Шымкент, 2009 г. Том II , с.217
  2. 2. Канапин К.К. Методы совершенствование едильбайских и казахских грубошерстных курдючных овец. В кн.: «Едилбайская овца». – Алматы, 2017.– С. 136-138.
  3. 3. Канапин К. Едилбаевская овца. Алматы, 2009 г.
  4. 4. Садыкұлов Т.C., Смагулов Д.Б., Адылканова Ш.Р. Әртүрлі генотипті қылшық жүнді құйрықты қой төлдерінің өсуі және дамуы// Қазақстанның ауылшаруашылығы ғылымдарының хабаршысы. – Алматы: Бастау, 2018. №1.– 71-76б.
  5. 5. Бегімқұл Б.К. Биометрия – Алматы: Нұр Принт, 2017. -347 б.
  6. 6. Плохинский Н.А. Тұқым қуалаушылық. – СО АН СССР, 1999, - 196 б.
  7. 7. Осипов В.А. Әртүрлі конституциональды типті гиссар қойының биологиялық және шаруашылық ерекшеліктері: Алматы, Нұр Принт, 2016.– 26 б.
  8. 8. Садыкулов Т. Разведение и селекция сельскохозяйственных животных, Алматы, 2003. -376с.
  9. 9. Садыкулов Т., Ким Г., Адылканова Ш. Проблемы использования генофонда мясо-сально-курдючных пород в отечественном овцеводстве//– Вестник сельскохозяйственной науки Казахстана, №7. Алматы: Бастау, 2000
  10. 10. Касенов Т. Рост и развитие молодняка, полученного от маток с разной живой массой. Вестник с.х.науки Казахстана. -2004. №9. – с.50-53.
  11. 11. Мырзабеков С., Ерохин А. Овцеводство Казахстана. Алматы, 2005.–305 с.
  12. 12. https://journal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/255
  13. 13. Садыкулов Т., Смагулов Д., Адылканова Ш. Рост и развитие молодняка грубошерстных курдючных овец разных генотипов//- Вестник сельскохозяйственной науки Казахстана, №1. Алматы: Бастау, 2014.– С. 71-76.
  14. 14. Елемесов К.Е., Омбаев А.А. Особенность роста и развития ягнят в зависимости от происхождения. Вестник с.х.науки Казахстана. -Алматы: Бастау, 2003. №1, С. 56.
  15. 15. Убеев Ю.М. Взаимозависимость признаков шерстной продуктивности у овец. Овцеводство. – 1999. -№8. С.27-28.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2023. ЕДІЛБАЙ ЖӘНЕ ГИССАР ҚҰЙРЫҚТЫ ҚОЙ ТҰҚЫМДАРЫНАН АЛЫНҒАН ҰРПАҚТАРДЫҢ НЕГІЗГІ СЕЛЕКЦИЯЛЫҚ БЕЛГІЛЕРІНІҢ ФЕНОТИПТІК ӨЗГЕРГІШТІГІ. Izdenister natigeler. 4 (100) (Dec. 2023), 27–35. DOI:https://doi.org/10.37884/4-2023/04.
(1)ЕДІЛБАЙ ЖӘНЕ ГИССАР ҚҰЙРЫҚТЫ ҚОЙ ТҰҚЫМДАРЫНАН АЛЫНҒАН ҰРПАҚТАРДЫҢ НЕГІЗГІ СЕЛЕКЦИЯЛЫҚ БЕЛГІЛЕРІНІҢ ФЕНОТИПТІК ӨЗГЕРГІШТІГІ. Izdenister natigeler 2023, No. 4 (100), 27-35. https://doi.org/10.37884/4-2023/04.
ЕДІЛБАЙ ЖӘНЕ ГИССАР ҚҰЙРЫҚТЫ ҚОЙ ТҰҚЫМДАРЫНАН АЛЫНҒАН ҰРПАҚТАРДЫҢ НЕГІЗГІ СЕЛЕКЦИЯЛЫҚ БЕЛГІЛЕРІНІҢ ФЕНОТИПТІК ӨЗГЕРГІШТІГІ. (2023). Izdenister Natigeler, 4 (100), 27-35. https://doi.org/10.37884/4-2023/04
ЕДІЛБАЙ ЖӘНЕ ГИССАР ҚҰЙРЫҚТЫ ҚОЙ ТҰҚЫМДАРЫНАН АЛЫНҒАН ҰРПАҚТАРДЫҢ НЕГІЗГІ СЕЛЕКЦИЯЛЫҚ БЕЛГІЛЕРІНІҢ ФЕНОТИПТІК ӨЗГЕРГІШТІГІ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 4 (100), p. 27–35, 2023. DOI: 10.37884/4-2023/04. Disponível em: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/421. Acesso em: 15 sep. 2026.
“ЕДІЛБАЙ ЖӘНЕ ГИССАР ҚҰЙРЫҚТЫ ҚОЙ ТҰҚЫМДАРЫНАН АЛЫНҒАН ҰРПАҚТАРДЫҢ НЕГІЗГІ СЕЛЕКЦИЯЛЫҚ БЕЛГІЛЕРІНІҢ ФЕНОТИПТІК ӨЗГЕРГІШТІГІ”. 2023. Izdenister Natigeler, no. 4 (100) (December): 27-35. https://doi.org/10.37884/4-2023/04.
“ЕДІЛБАЙ ЖӘНЕ ГИССАР ҚҰЙРЫҚТЫ ҚОЙ ТҰҚЫМДАРЫНАН АЛЫНҒАН ҰРПАҚТАРДЫҢ НЕГІЗГІ СЕЛЕКЦИЯЛЫҚ БЕЛГІЛЕРІНІҢ ФЕНОТИПТІК ӨЗГЕРГІШТІГІ” (2023) Izdenister natigeler, (4 (100), pp. 27–35. doi:10.37884/4-2023/04.
[1]“ЕДІЛБАЙ ЖӘНЕ ГИССАР ҚҰЙРЫҚТЫ ҚОЙ ТҰҚЫМДАРЫНАН АЛЫНҒАН ҰРПАҚТАРДЫҢ НЕГІЗГІ СЕЛЕКЦИЯЛЫҚ БЕЛГІЛЕРІНІҢ ФЕНОТИПТІК ӨЗГЕРГІШТІГІ”, Izdenister natigeler, no. 4 (100), pp. 27–35, Dec. 2023, doi: 10.37884/4-2023/04.
“ЕДІЛБАЙ ЖӘНЕ ГИССАР ҚҰЙРЫҚТЫ ҚОЙ ТҰҚЫМДАРЫНАН АЛЫНҒАН ҰРПАҚТАРДЫҢ НЕГІЗГІ СЕЛЕКЦИЯЛЫҚ БЕЛГІЛЕРІНІҢ ФЕНОТИПТІК ӨЗГЕРГІШТІГІ”. Izdenister Natigeler, no. 4 (100), Dec. 2023, pp. 27-35, https://doi.org/10.37884/4-2023/04.
“ЕДІЛБАЙ ЖӘНЕ ГИССАР ҚҰЙРЫҚТЫ ҚОЙ ТҰҚЫМДАРЫНАН АЛЫНҒАН ҰРПАҚТАРДЫҢ НЕГІЗГІ СЕЛЕКЦИЯЛЫҚ БЕЛГІЛЕРІНІҢ ФЕНОТИПТІК ӨЗГЕРГІШТІГІ”. Izdenister natigeler, no. 4 (100) (December 6, 2023): 27–35. Accessed September 15, 2026. https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/421.
1.ЕДІЛБАЙ ЖӘНЕ ГИССАР ҚҰЙРЫҚТЫ ҚОЙ ТҰҚЫМДАРЫНАН АЛЫНҒАН ҰРПАҚТАРДЫҢ НЕГІЗГІ СЕЛЕКЦИЯЛЫҚ БЕЛГІЛЕРІНІҢ ФЕНОТИПТІК ӨЗГЕРГІШТІГІ. Izdenister natigeler [Internet]. 2023 Dec. 6 [cited 2026 Sep. 15];(4 (100):27-35. Available from: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/421
1.ЕДІЛБАЙ ЖӘНЕ ГИССАР ҚҰЙРЫҚТЫ ҚОЙ ТҰҚЫМДАРЫНАН АЛЫНҒАН ҰРПАҚТАРДЫҢ НЕГІЗГІ СЕЛЕКЦИЯЛЫҚ БЕЛГІЛЕРІНІҢ ФЕНОТИПТІК ӨЗГЕРГІШТІГІ. Izdenister natigeler. 2023;(4 (100):27-35. doi:10.37884/4-2023/04