Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫН МЕХАНИКАЛАНДЫРУ ЖӘНЕ ЭЛЕКТРЛЕНДІРУ

КҮРІШ ӨНДІРУ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯСЫ

Нухтар Умбаталиев 1 , Рахат Черикбаев 1 , Мейрам Тойлыбаев 1 , Казбек Сансызбаев 1

1 «Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті» КЕАҚ

doi.org/10.37884/2-2023/39 Бет. 392-399 Қабылданды 07.04.2023 Жарияланды 29.06.2023

Аңдатпа

Күріштің ауыспалы егісінде арамшөп қабатын өңдеудің оңтайлы технологиясын сақтау топырақтың құнарлылығын қалпына келтіреді және күріштен жоғары өнім алуға ықпал етеді. Тәжірибе көрсеткендей, егістікті чизельді культиватормен өңдеу уақыты егін түсімділігіне әсер етеді.

Чизельді культиваторының ауыстырылатын табандарының жинап салуы агротехникалық талаптарға сәйкес жасалынды. Чизельді культиватордың қайырмалы-қопсытқыш табандарының параметрлерін негіздеу үшін  тәжірибе зерттеулері жүргізілді.

Зерттеулер культиватор табандарының жұмысы кезінде топырақты қопсыту жолағының ені жұмыс мүшелерінің әсерінен жер бетіндегі топырақ деформациясының таралу жолағының еніне сәйкес келетінін көрсетті және топырақтың бетін қопсыту енін анықтау үшін келесі келтірілген формуланы пайдаланамыз: Ап = 2a+ b.

Топырақтың қопсу дәрежесі чизельді культиваторы табанының технологиялық және құрылымдық параметрлеріне тәуелді. Егер табанның топырақ бетінен көтерілу биіктігі 195 мм-ден аз болса, онда табан, топырақтың қопсытылған бөлігін көтеріп, технологиялық процесті аяқтамайды. Топырақ оның бетінен мерзімінен бұрын ығысып шығады, бұл оның шөгу және араласу сапасының төмендеуіне әкеледі.

Топырақты өңдеу технолиясын жетілдіру мақсатында жаңа пішіндегі чизельді культиватор ұсынылды және жаңа пішіндегі ұсынылған табанының пішінін және жұмыстық параметрлері негізделді.

Ұсынылған жаңа пішіндегі чизельді культиватор агротехникалық талаптарға сәйкес негізгі технологиялық үдерістерді орындауға бейімделген.

Жаңа пішіндегі чизель культиватордың ерекшелігі өсімдіктердің тамырын босатып оның тамырлануына, қатайуына және жақсы өсуіне ықпал жасайды. Негізгі нәтижесі күріштің  өсімділін 15...20 пайызға артырады.

күріш, технологиялық үдеріс, чизельді культиватор, топырақ, қопсытқыш табан, алым ені, деформация.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. Величко Е.Б., Шумаков Б.Б. Технология получения высоких урожаев риса. – М.: «Колос», 1984. – С. 83.
  2. 2. Труфанов В.В. Глубокое чизелевание почвы. «Агропромиздат». М., 2011.
  3. 3. Umbataliev N.A. Nurgaliev L.M. Soil cultivation with the application of chisel tools. Materially IX miedzynarodowej naukowi - praktycznej konferencji. “STRATEGICZNE PYTANIA SWIATOWEJ NAUKI-2013. 07-15 lutego 2013 roku. Volume 27 Rolnictwo Weterynaria. Przemyslstudia 2013. 9-10 z.
  4. 4. Пархоменко Г.Г. Исследование чизеля: Сравнительная оценка рабочих органов. Saarbrecken: LAB LAMBERT Academic Publishing, 2014. 3 с.
  5. 5. Умбаталиев Н.А.,Даулетова Ж. И.,Жатканбаева Э.А. Обоснование параметров рабочих органов чизельного культиватора. iScience.IN.UA. «Актуальные научные исследования в современном мире». Журнал - Переяслав, 2020. - Вып. 11(67), ч. 5 – 49-54 с.
  6. 6. Умбаталиев Н.А. Нургалиев Л.М. Исследование работы упругой
  7. стойки чизельного орудия // Инновационная техника и технология Innovative machinery and technology. Научно-теоретический и практический журнал. «КОПИ-РИЗО» Пенза, № 4 (09) 2016 с. 36…41.
  8. 7. Аулов, В.Ф. Износостойкие покрытия для лап культиваторов. В.Ф. Аулов [и др.] // Сельский механизатор.- 2013.- №12.- С.40-41. 8. Сельскохозяйственные машины: учебное пособие / Е.И. Трубилин [и др.].- Краснодар, 2013.- 200 с.
  9. 8. Комплексная механизация производственных процессов в растениеводстве [Электронный ресурс]: сборник научных трудов.- Т.9.- Алма-Ата: Кайнар, 1982.- 214с.: 1 электрон.опт.диск.
  10. 9. Алтыбаев, А.Н. Новое устройство для оперативной оценки состояния рабочих органов культиваторов. А.Н. Алтыбаев [и др.] // Исследование, результаты.- 2010.- №3.- С. 81-83.
  11. 10. Кокошин, С. Культиваторные стойки с изменяемой жесткостью [Текст] / С. Кокошин [и др.] // Сельский механизатор.- 2012.- №5.- С.8.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2023. КҮРІШ ӨНДІРУ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯСЫ . Izdenister natigeler. 2 (98) (Jun. 2023), 392–399. DOI:https://doi.org/10.37884/2-2023/39.
(1)КҮРІШ ӨНДІРУ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯСЫ . Izdenister natigeler 2023, No. 2 (98), 392-399. https://doi.org/10.37884/2-2023/39.
КҮРІШ ӨНДІРУ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯСЫ . (2023). Izdenister Natigeler, 2 (98), 392-399. https://doi.org/10.37884/2-2023/39
КҮРІШ ӨНДІРУ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯСЫ . Izdenister natigeler, [S. l.], n. 2 (98), p. 392–399, 2023. DOI: 10.37884/2-2023/39. Disponível em: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/279. Acesso em: 15 sep. 2026.
“ КҮРІШ ӨНДІРУ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯСЫ ”. 2023. Izdenister Natigeler, no. 2 (98) (June): 392-99. https://doi.org/10.37884/2-2023/39.
“ КҮРІШ ӨНДІРУ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯСЫ ” (2023) Izdenister natigeler, (2 (98), pp. 392–399. doi:10.37884/2-2023/39.
[1]“ КҮРІШ ӨНДІРУ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯСЫ ”, Izdenister natigeler, no. 2 (98), pp. 392–399, Jun. 2023, doi: 10.37884/2-2023/39.
“ КҮРІШ ӨНДІРУ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯСЫ ”. Izdenister Natigeler, no. 2 (98), June 2023, pp. 392-9, https://doi.org/10.37884/2-2023/39.
“ КҮРІШ ӨНДІРУ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯСЫ ”. Izdenister natigeler, no. 2 (98) (June 29, 2023): 392–399. Accessed September 15, 2026. https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/279.
1.КҮРІШ ӨНДІРУ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯСЫ . Izdenister natigeler [Internet]. 2023 Jun. 29 [cited 2026 Sep. 15];(2 (98):392-9. Available from: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/279
1.КҮРІШ ӨНДІРУ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯСЫ . Izdenister natigeler. 2023;(2 (98):392-399. doi:10.37884/2-2023/39