ФЕРМЕРЛІК ЖЫЛЫЖАЙ МИКРОКЛИМАТЫНЫҢ АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН МОНИТОРИНГІН ДАЙЫНДАУ

Бакыткуль Бекайдарова; Айбек  Атыханов

doi:10.37884/2-2023/37

Аңдатпа

Бұл мақала "Көпфункционалды гелиокептіргіш - жылыжайлар базасында жеміс-көкөніс өнімдерін жыл бойы өндіру мен өңдеудің энергия үнемдеу технологиясын әзірлеу" (мемлекеттік тіркеу № 0111РК00488, инв.№ 0212РК01775, 2012-2015 жылдарға арналған қаржыландыру көлемі 40 млн теңге) 055 "Ғылыми және/немесе ғылыми-техникалық қызмет, 100" бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру "Кіші бағдарламасы, "Инновациялық нәтижеге бағдарланған университеттік ғылымды нысаналы дамыту" бағдарламасы бойынша.

Қыста мәдени өсімдіктер табиғи жарықтың жетіспеушілігінен күйзеліске ұшырайды, бұл өнімділіктің айтарлықтай төмендеуіне әкеледі. Осыған байланысты жылыжайдағы қосымша жасанды жарықтандыру өсірушіге вегетациялық кезеңді ұзартуға және өсімдіктерді жыл бойы өсіруге мүмкіндік береді немесе өсірушіге ерте көктемде егуді бастауға және маусымды Бірінші аязға дейін жалғастыруға мүмкіндік береді. Өсімдіктердің өсуін жақсарту үшін шамамен 10-12 сағат жарық қажет. Гүл немесе жеміс өсіру кезінде күніне қосымша жарық қажеттілігі 16 сағатқа дейін артады.

Сонымен қатар, аталған процесті автоматтандыру жарықтандыру жақсы және ол болмаған кезде бақылау деректерін дисплейге шығарады немесе жарықдиодты шамдар арқылы Климаттық параметрлердің маңызды мәндері туралы хабарлайды немесе кейінірек шешім қабылдау үшін интернет арқылы планшетке немесе телефонға деректерді жібереді деген алаңдаушылықты жояды.

Мақала жергілікті жағдайларға бейімделген, құны бойынша арзанырақ және аналогтарымен салыстырғанда монтаждау жабдықтарын сатып алуда халықтың, фермерлердің сұранысын қанағаттандыруға бағытталған. Жабдық өндірістің қарапайымдылығымен және одан әрі пайдалану кезінде тартады.

Автоматтандырылған жүйелер жылыжай микроклимат бақылау алгоритмі ферма мобильді смарт қолданба жарықтандыру платформа

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

1. Боос Г.В., Прикупец Л.Б., Розовский Е.И., Столяревская Р.И. Стандартизация светотехнических приборов и установок для теплиц // Светотехника. – 2017. –№ 6 – С. 69–74.
2. H.M. Wollaeger, E.S. Runkle, “Green light: Is it important for plant growth?”, 2014, Michigan State University Extension. [Online]. Available: http://msue.anr.msu.edu/news/green_light_is_it_important_for_plant_gr owth (5-25-2016).
3. Lamnatou C, Chemisana D. Solar radiation manipulations and their role in greenhouse claddings: Fluorescent solarconcentrators, photoselective and other materials //Journal Citation Reports®. –2013. –P.175-190. DOI:10.1016/j.rser.2013.06.052. NOV 2013.ISSN:1364-0321. webofknowledge.com.
4. Несиоловский О.Г., Адакин Р.Д., Соцкая И.М. Разработка алгоритмов энергосберегающего управления микроклиматом (полив, освещение, обогрев, вентиляция) в промышленных теплицах //совершенствование электротехнических установок и систем энергоснабжения в сельском хозяйстве. – 2021. – С. 26-32.
5. Arielle J. Johnson, Elliot Meyerson, John de la Parra, Timothy L. Savas, Risto Miikkulainen, Caleb B. Harper. Flavor-cyber-agriculture: Optimization of plant metabolites in an open-source control environment through surrogate modeling // PLOS ONE. – 2019. – April.
6. Овчинников, И.К., and Р.П. Павликов. "Разработка модели «умной» теплицы с возможностью дистанционного управления." (2021): 43-44.
7. Прикупец Л.Б., Боос Г.В., Терехов В.Г., Тараканов И.Г. Исследование влияния излучения в различных диапазонах области ФАР на продуктивность и биохимический состав биомассы салатно-зеленных культур // Светотехника. – 2018. –№ 5 – С. 6–12.
8. Петин В.А. Проекты с использованием контроллера Arduino / В.А. Петин - СПб.: БХВ-Петербург, 2014.- 400с
9. Терехов В. Г. Метод экспериментального определения оптимальных параметров технологического освещения в условиях светокультуры зеленных растений. Автореферат, Москва. 2020, стр. 15-18.
10. Сашина А., Майданов Н., Березина А. Умная теплица «SmartGreenhouse» //От зеленого кампуса-к зеленому городу. – 2022. – С. 46-63.
11. Столяревская Р.И., Розовский Е.И. Современное состояние и развитие фотометрии осветительных приборов // Светотехника. – 2017. – № 4. – С. 4 – 13.
12. Сулейманов В.О., Мезенцев Е.Е., Козлов А.В. Применение светодиодных светильников для освещения теплиц. Актуальные вопросы науки и хозяйства: новые вызовы и решения Сборник Материалов LV Студенческой Научно-Практической Конференции. Том Часть 2. 2021, Стр: 710-713
13. Sacilik K., Keskin R., Elicin A. Mathematical modelling of solar tunnel drying of thin layer organic tomato // Journal of Food Engineering. - 2006. - Vol. 73, №3. - P. 231-238

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2023. ФЕРМЕРЛІК ЖЫЛЫЖАЙ МИКРОКЛИМАТЫНЫҢ АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН МОНИТОРИНГІН ДАЙЫНДАУ. Izdenister natigeler. 2 (98) (Jun. 2023), 369–381. DOI:https://doi.org/10.37884/2-2023/37.

(1)ФЕРМЕРЛІК ЖЫЛЫЖАЙ МИКРОКЛИМАТЫНЫҢ АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН МОНИТОРИНГІН ДАЙЫНДАУ. Izdenister natigeler 2023, No. 2 (98), 369-381. https://doi.org/10.37884/2-2023/37.

ФЕРМЕРЛІК ЖЫЛЫЖАЙ МИКРОКЛИМАТЫНЫҢ АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН МОНИТОРИНГІН ДАЙЫНДАУ. (2023). Izdenister Natigeler, 2 (98), 369-381. https://doi.org/10.37884/2-2023/37

ФЕРМЕРЛІК ЖЫЛЫЖАЙ МИКРОКЛИМАТЫНЫҢ АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН МОНИТОРИНГІН ДАЙЫНДАУ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 2 (98), p. 369–381, 2023. DOI: 10.37884/2-2023/37. Disponível em: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/240. Acesso em: 15 sep. 2026.

“ФЕРМЕРЛІК ЖЫЛЫЖАЙ МИКРОКЛИМАТЫНЫҢ АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН МОНИТОРИНГІН ДАЙЫНДАУ”. 2023. Izdenister Natigeler, no. 2 (98) (June): 369-81. https://doi.org/10.37884/2-2023/37.

“ФЕРМЕРЛІК ЖЫЛЫЖАЙ МИКРОКЛИМАТЫНЫҢ АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН МОНИТОРИНГІН ДАЙЫНДАУ” (2023) Izdenister natigeler, (2 (98), pp. 369–381. doi:10.37884/2-2023/37.

[1]“ФЕРМЕРЛІК ЖЫЛЫЖАЙ МИКРОКЛИМАТЫНЫҢ АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН МОНИТОРИНГІН ДАЙЫНДАУ”, Izdenister natigeler, no. 2 (98), pp. 369–381, Jun. 2023, doi: 10.37884/2-2023/37.

“ФЕРМЕРЛІК ЖЫЛЫЖАЙ МИКРОКЛИМАТЫНЫҢ АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН МОНИТОРИНГІН ДАЙЫНДАУ”. Izdenister Natigeler, no. 2 (98), June 2023, pp. 369-81, https://doi.org/10.37884/2-2023/37.

“ФЕРМЕРЛІК ЖЫЛЫЖАЙ МИКРОКЛИМАТЫНЫҢ АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН МОНИТОРИНГІН ДАЙЫНДАУ”. Izdenister natigeler, no. 2 (98) (June 29, 2023): 369–381. Accessed September 15, 2026. https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/240.

1.ФЕРМЕРЛІК ЖЫЛЫЖАЙ МИКРОКЛИМАТЫНЫҢ АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН МОНИТОРИНГІН ДАЙЫНДАУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2023 Jun. 29 [cited 2026 Sep. 15];(2 (98):369-81. Available from: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/240

1.ФЕРМЕРЛІК ЖЫЛЫЖАЙ МИКРОКЛИМАТЫНЫҢ АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН МОНИТОРИНГІН ДАЙЫНДАУ. Izdenister natigeler. 2023;(2 (98):369-381. doi:10.37884/2-2023/37

[1] 1. Боос Г.В., Прикупец Л.Б., Розовский Е.И., Столяревская Р.И. Стандартизация светотехнических приборов и установок для теплиц // Светотехника. – 2017. –№ 6 – С. 69–74.

[2] 2. H.M. Wollaeger, E.S. Runkle, “Green light: Is it important for plant growth?”, 2014, Michigan State University Extension. [Online]. Available: http://msue.anr.msu.edu/news/green_light_is_it_important_for_plant_gr owth (5-25-2016).

[3] 3. Lamnatou C, Chemisana D. Solar radiation manipulations and their role in greenhouse claddings: Fluorescent solarconcentrators, photoselective and other materials //Journal Citation Reports®. –2013. –P.175-190. DOI:10.1016/j.rser.2013.06.052. NOV 2013.ISSN:1364-0321. webofknowledge.com.

[4] 4. Несиоловский О.Г., Адакин Р.Д., Соцкая И.М. Разработка алгоритмов энергосберегающего управления микроклиматом (полив, освещение, обогрев, вентиляция) в промышленных теплицах //совершенствование электротехнических установок и систем энергоснабжения в сельском хозяйстве. – 2021. – С. 26-32.

[5] 5. Arielle J. Johnson, Elliot Meyerson, John de la Parra, Timothy L. Savas, Risto Miikkulainen, Caleb B. Harper. Flavor-cyber-agriculture: Optimization of plant metabolites in an open-source control environment through surrogate modeling // PLOS ONE. – 2019. – April.

[6] 6. Овчинников, И.К., and Р.П. Павликов. "Разработка модели «умной» теплицы с возможностью дистанционного управления." (2021): 43-44.

[7] 7. Прикупец Л.Б., Боос Г.В., Терехов В.Г., Тараканов И.Г. Исследование влияния излучения в различных диапазонах области ФАР на продуктивность и биохимический состав биомассы салатно-зеленных культур // Светотехника. – 2018. –№ 5 – С. 6–12.

[8] 8. Петин В.А. Проекты с использованием контроллера Arduino / В.А. Петин - СПб.: БХВ-Петербург, 2014.- 400с

[9] 9. Терехов В. Г. Метод экспериментального определения оптимальных параметров технологического освещения в условиях светокультуры зеленных растений. Автореферат, Москва. 2020, стр. 15-18.

[10] 10. Сашина А., Майданов Н., Березина А. Умная теплица «SmartGreenhouse» //От зеленого кампуса-к зеленому городу. – 2022. – С. 46-63.

[11] 11. Столяревская Р.И., Розовский Е.И. Современное состояние и развитие фотометрии осветительных приборов // Светотехника. – 2017. – № 4. – С. 4 – 13.

[12] 12. Сулейманов В.О., Мезенцев Е.Е., Козлов А.В. Применение светодиодных светильников для освещения теплиц. Актуальные вопросы науки и хозяйства: новые вызовы и решения Сборник Материалов LV Студенческой Научно-Практической Конференции. Том Часть 2. 2021, Стр: 710-713

[13] 13. Sacilik K., Keskin R., Elicin A. Mathematical modelling of solar tunnel drying of thin layer organic tomato // Journal of Food Engineering. - 2006. - Vol. 73, №3. - P. 231-238