Аңдатпа
Бұл мақалада 2022-2024 жылдардағы Солтүстік Қазақстанның дала аймағындағы қылтықсыз арпабастың конкурстық сұрыптық сынау питомнигін зерттеу нәтижелері келтірілген. Зерттеулер Ақмола облысында "А. И. Бараев атындағы астық шаруашылығы ҒӨО" ЖШС-де жүргізілді. Зерттеу нысаны қылтықсыз арпабастың 19 сорты, бұл сорттар негізгі экономикалық және құнды белгілері бойынша зерттелді (жасыл массаның өнімділігі, құрғақ заттардың өнімділігі, тұқым өнімділігі); биологиялық қасиеттері (қысқа төзімділігі, құрғақшылыққа төзімділігі, вегетациялық кезеңдердің ұзақтығы) және жемнің химиялық құрамы бойынша.
Шаруашылық-құнды белгілер кешені бойынша зерделеу нәтижесінде қылтықсыз арпабастың конкурстық сұрыптық сынау питомнигінде толық зерттеу циклі үшін (2022-2024 жылдары) 3 перспективалы сұрыптық үлгі бөлінді; К-964, К-621, К-965. Бұл сорт үлгілері жасыл массаның өнімділігі бойынша стандартты Акмолинский изумрудный сортынан (93,3 ц/га, 32,0 ц/га, 2,0 ц/га) 2,7-10,4% ц/га, құрғақ заттың өнімділігі бойынша 5,6-18,2%, тұқым өнімділігі бойынша 5-10% және жемнің тағамдық құндылығы бойынша (артық шикі ақуыздың мөлшері бойынша 4,6-14,0%) стандарт көрсеткіші бойынша Акмолинский изумрудный (12,09) , бұл сорт үлгілері бұдан әрі қылтықсыз арпабастың жаңа сорттарын жасау кезінде селекцияда пайдаланылатын болады.
01 Кіріспе
Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.
02 Әдебиеттер тізімі
- 1. Пузиков А.Н., Юсова О.А., Момонов А.Х., Дубинин А.В. Кормовая и семенная продуктивность cортов костреца безостого селекции Омского аграрного научного центра // Российская сельскохозяйственная наука. - 2024. - №1. - C. 32-35. doi: 10.31857/S2500262724010062
- 2. Филиппова Н.И., Парсаев Е.И., Коберницкая Т.М., Мустафина Н.М. Урожайность многолетних злаковых и бобовых трав и их воздействие на плодородие почвы в степной зоне Северного Казахстана // Вестник науки Казахского агротехнического исследовательского университета имени Сакена Сейфуллина (междисциплинарный). – 2023. - № 4(119). - С.35-46. DOI: https://doi.org/10.51452/kazatu.2023.4%20(119).1521
- 3. Biswas D.K., Coulman B., Biligetu B., Fu Y.B. Advancing Bromegrass Breeding Through Imaging Phenotyping and Genomic Selection: A Review. Front Plant Sci. 2020; 10:1673. doi: 10.3389/fpls.2019.01673.
- 4. Otfinowski, R., Kenkel, N. C. and Catling, P. M. 2007. The biology of Canadian weeds. 134. Bromus inermis Leyss. Can. J.Plant Science. 87: 183–198. DOI: 10.4141/P06-071
- 5. Mackiewicz-Walec E., Żarczyński P.J., Krzebietke S.J., Żarczyńska K. Smooth Brome (Bromus inermis L.)—A Versatile Grass: A Review. Agriculture. 2024; 14(6):854. https://doi.org/10.3390/agriculture14060854
- 6. Шевелева Т.Л. Результаты и методы селекционной работы с кострецом безостым в Тюменской области // Фундаментальные исследования. - 2006. - № 7. - С. 29-31.
- 7. Павлючик Е.Н., Капсамун А.Д., Иванова Н.Н., Тюлин В.А., Силина О.С. Продуктивность многолетних кормовых травосмесей в разные по климатическим условиям годы // Бюллетень науки и практики. - 2018. - Т.4. - №7. - С. 83-91.
- 8. Емельянова А.Г., Алексеева В.И., Корякина В.М. Агробиологическая оценка сортов костреца безостого (bromopsis inermis (leyss.) holub) в условиях криоли¬тозоны Якутии //INTERNATIONAL AGRICULTURAL JOURNAL. – 2019. -№ 6 (372). – С. 8-12. DOI: 10.24411/2587-6740-2019-16094
- 9. Қазақстан Республикасында пайдалануға ұсынылған селекциялық жетістіктердің мемлекеттік тізбесі./ Государственный реестр селекционных достижений, рекомендуемых к использованию в Республике Казахстан - Астана, 2024. – С. 88-89.
- 10. Методические указания по селекции многолетних злаковых трав. – Москва: ВНИИК, 2012. – 52 с.
- 11. Методические указания, по оценке качества и питательности кормов. – Москва.: ЦИНАО, 2002.-76 с.
- 12. Чилимова И., Филиппова Н., Дашкевич С., Крадецкая О., Утебаев М., Рендов Н. Комплексная оценка качества сенокосной массы костреца безостого в условиях Северного Казахстана //Ізденістер, нәтижелер – Исследования, результаты. - 2024. - № 3(103). - С. 213–222. https://doi.org/10.37884/3-2024/24