БАУМ ТОҒАЙЫНДА ӨСІП ТҰРҒАН АҒАШ БҰТАЛАРЫН ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ЖАҢАРТУ ЖҰМЫСТАРЫН ЖОБАЛАУ

Ш.Т. Танекеева*; Б.Т.  Мамбетов; А.Т.  Жубанышева; Ж.Т.  Жорабекова

doi:10.37884/1-2022/05

Аңдатпа

Мақалада Баум тоғайында бүгінгі таңда өсіп тұрған ағаш-бұталар сипатталып, оларды зерттеуге бағытталған жұмыстар мен жаңарту жұмыстары айтылады. Зерттеу жұмыстары "Баум тоғайының жасыл желектерін түгендеу және орман патологиялық зерттеу материалдарын жүргізу және ресімдеу тәртібі жөніндегі нұсқаулыққа" сәйкес жүргізілді. Жасыл желектерді түгендеу және орман патологиялық зерттеу жұмыстары Алматы қаласындағы "Баум тоғайы" аумағын түгел қамтыды. Негізгі мақсат жасыл желектердің сандық және сапалық сипаттамалары туралы сенімді деректер алу және Баум тоғайы аумағындағы жасыл желектердің жағдайын талдау болып табылады. Аталған нысанды тексеру кезінде жер аумағы 69 телімге бөлініп, әр кварталда өсіп тұрған ағаш-бұталар саны анықталды. Жүргізілген түгендеудің нәтижесінде екпелердің тұқымдық құрамы, жасы, биіктігі, диаметрі, жағдайы және шаруашылық шаралары бойынша бөлінуі толық сипатталды. Жүргізілген түгендеу жұмыстары excel-де теріліп, содан кейін Argizс -де әр ағашты электронды картаға түсіру үшін бағдарлама жасалды.

Зерттеу нәтижелері Баум тоғайында қазіргі таңда өсіп тұрған ағаштар мен бұталарды санитарлық тазалау арқылы сақтау мен одан әрі жаңарту жұмыстарында, сонымен қатар жасыл желектердің сандық және сапалық сипаттамаларын жоғарылату үшін үлкен ғылыми және практикалық маңызды рөл атқарады.

орман патологиясы, жасыл желек, Баум тоғайы, түгендеу, шаруашылық іс-шаралар, санитарлық кесу, телім, екпе.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

1. Мамбетов Б.Т., Майсупова Б.Д., Байтасов М.О. Состояние зеленых насаждений в Бостандыкском районе г. Алматы //В сб.: Исследов. и результаты. Книга 1. Межд. н.- прак. конф. «Акт. пробл. лесоуправл. и кадр. обесп. лесн. сект. эк. стран Центр. Азии». - Алматы, 2008. Электрондық ресурс - https://izdenister.kaznau.kz/.
2. Голощапов Г.В., Майсупова Б.Д. Построение системы озеленения г. Алматы. //Лесн. х-во и зел. стр-во в Зап. Сиб.: Мат-лы III–го межд. интернет– семинара. – Томск, 2007.
3.Майсупова Б.Д., Голощапов Г.В. Зеленые насаждения ограниченного (каждодневного) пользования и их роль в системе озеленения г. Алматы //В сб.: Исследов. и результаты КазНАУ. – 2000, №4. Электрондық ресурс - https://izdenister.kaznau.kz/.
4.Майсупова Б.Д., Утебекова А.Д. Роль зеленых насаждений в оздоровлении воздушного бассейна. Монография: Типография «Нурай – Принт». - Алматы, 2011.-112 с.
5. Голощапов Г.В., Токтасынов Ж.Н. О состоянии зеленых насаждений г. Алматы по результатам их инвентаризации и оценки //Вестник с.х. науки. РНИ «Бастау».- Алматы, 1999. - 62с. Электрондық ресурс - http://www.vestnik.nauka.kz/.
6. Голощапов Г.В., Байзаков С.Б., Бессчетнов П.П. Озеленение жилой застройки. – Алматы: Изд - во «Агроуниверситет», 1997.
7. Муканов Б.М., Майсупова Б.Д., Шабалина М.В. Дендрология. Типография «Нурай – Принт». - Алматы, 2009. – 182 с.
8. Мамбетов Б.Т. «Социально-экономическая оценка эффективности озеленения крупных городов Казахстана, разработка методологии оценки эффективности программ озеленения и рекомендации по их развитию»/ Б.Т. Мамбетов – Алматы, ТОО АФ КазНИИЛХА, 2015. – 66с.
9. Есполов Т.И. Методика проведения инвентаризации зеленых насаждений городов и населенных мест Республики Казахстан/ Т.И. Есполов и др. – Алматы 2008. – 17с.
10. Майсупова Б.Д., Голощапов Г.В. Алматы қаласындағы жасыл алқаағаштардың қазіргі жағдайы, сборник Исследования и результаты №1/ Б.Д. Майсупова, Г.В. Голощапов, КазНАУ, 2002 – 97 – 102с. Электрондық ресурс - https://izdenister.kaznau.kz/.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2022. БАУМ ТОҒАЙЫНДА ӨСІП ТҰРҒАН АҒАШ БҰТАЛАРЫН ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ЖАҢАРТУ ЖҰМЫСТАРЫН ЖОБАЛАУ. Izdenister natigeler. 1 (93) (Mar. 2022), 37–45. DOI:https://doi.org/10.37884/1-2022/05.

(1)БАУМ ТОҒАЙЫНДА ӨСІП ТҰРҒАН АҒАШ БҰТАЛАРЫН ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ЖАҢАРТУ ЖҰМЫСТАРЫН ЖОБАЛАУ. Izdenister natigeler 2022, No. 1 (93), 37-45. https://doi.org/10.37884/1-2022/05.

БАУМ ТОҒАЙЫНДА ӨСІП ТҰРҒАН АҒАШ БҰТАЛАРЫН ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ЖАҢАРТУ ЖҰМЫСТАРЫН ЖОБАЛАУ. (2022). Izdenister Natigeler, 1 (93), 37-45. https://doi.org/10.37884/1-2022/05

БАУМ ТОҒАЙЫНДА ӨСІП ТҰРҒАН АҒАШ БҰТАЛАРЫН ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ЖАҢАРТУ ЖҰМЫСТАРЫН ЖОБАЛАУ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 1 (93), p. 37–45, 2022. DOI: 10.37884/1-2022/05. Disponível em: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/93. Acesso em: 15 sep. 2026.

“БАУМ ТОҒАЙЫНДА ӨСІП ТҰРҒАН АҒАШ БҰТАЛАРЫН ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ЖАҢАРТУ ЖҰМЫСТАРЫН ЖОБАЛАУ”. 2022. Izdenister Natigeler, no. 1 (93) (March): 37-45. https://doi.org/10.37884/1-2022/05.

“БАУМ ТОҒАЙЫНДА ӨСІП ТҰРҒАН АҒАШ БҰТАЛАРЫН ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ЖАҢАРТУ ЖҰМЫСТАРЫН ЖОБАЛАУ” (2022) Izdenister natigeler, (1 (93), pp. 37–45. doi:10.37884/1-2022/05.

[1]“БАУМ ТОҒАЙЫНДА ӨСІП ТҰРҒАН АҒАШ БҰТАЛАРЫН ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ЖАҢАРТУ ЖҰМЫСТАРЫН ЖОБАЛАУ”, Izdenister natigeler, no. 1 (93), pp. 37–45, Mar. 2022, doi: 10.37884/1-2022/05.

“БАУМ ТОҒАЙЫНДА ӨСІП ТҰРҒАН АҒАШ БҰТАЛАРЫН ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ЖАҢАРТУ ЖҰМЫСТАРЫН ЖОБАЛАУ”. Izdenister Natigeler, no. 1 (93), Mar. 2022, pp. 37-45, https://doi.org/10.37884/1-2022/05.

“БАУМ ТОҒАЙЫНДА ӨСІП ТҰРҒАН АҒАШ БҰТАЛАРЫН ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ЖАҢАРТУ ЖҰМЫСТАРЫН ЖОБАЛАУ”. Izdenister natigeler, no. 1 (93) (March 30, 2022): 37–45. Accessed September 15, 2026. https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/93.

1.БАУМ ТОҒАЙЫНДА ӨСІП ТҰРҒАН АҒАШ БҰТАЛАРЫН ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ЖАҢАРТУ ЖҰМЫСТАРЫН ЖОБАЛАУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2022 Mar. 30 [cited 2026 Sep. 15];(1 (93):37-45. Available from: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/93

1.БАУМ ТОҒАЙЫНДА ӨСІП ТҰРҒАН АҒАШ БҰТАЛАРЫН ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ЖАҢАРТУ ЖҰМЫСТАРЫН ЖОБАЛАУ. Izdenister natigeler. 2022;(1 (93):37-45. doi:10.37884/1-2022/05

[1] 1. Мамбетов Б.Т., Майсупова Б.Д., Байтасов М.О. Состояние зеленых насаждений в Бостандыкском районе г. Алматы //В сб.: Исследов. и результаты. Книга 1. Межд. н.- прак. конф. «Акт. пробл. лесоуправл. и кадр. обесп. лесн. сект. эк. стран Центр. Азии». - Алматы, 2008. Электрондық ресурс - https://izdenister.kaznau.kz/.

[2] 2. Голощапов Г.В., Майсупова Б.Д. Построение системы озеленения г. Алматы. //Лесн. х-во и зел. стр-во в Зап. Сиб.: Мат-лы III–го межд. интернет– семинара. – Томск, 2007.

[3] 3.Майсупова Б.Д., Голощапов Г.В. Зеленые насаждения ограниченного (каждодневного) пользования и их роль в системе озеленения г. Алматы //В сб.: Исследов. и результаты КазНАУ. – 2000, №4. Электрондық ресурс - https://izdenister.kaznau.kz/.

[4] 4.Майсупова Б.Д., Утебекова А.Д. Роль зеленых насаждений в оздоровлении воздушного бассейна. Монография: Типография «Нурай – Принт». - Алматы, 2011.-112 с.

[5] 5. Голощапов Г.В., Токтасынов Ж.Н. О состоянии зеленых насаждений г. Алматы по результатам их инвентаризации и оценки //Вестник с.х. науки. РНИ «Бастау».- Алматы, 1999. - 62с. Электрондық ресурс - http://www.vestnik.nauka.kz/.

[6] 6. Голощапов Г.В., Байзаков С.Б., Бессчетнов П.П. Озеленение жилой застройки. – Алматы: Изд - во «Агроуниверситет», 1997.

[7] 7. Муканов Б.М., Майсупова Б.Д., Шабалина М.В. Дендрология. Типография «Нурай – Принт». - Алматы, 2009. – 182 с.

[8] 8. Мамбетов Б.Т. «Социально-экономическая оценка эффективности озеленения крупных городов Казахстана, разработка методологии оценки эффективности программ озеленения и рекомендации по их развитию»/ Б.Т. Мамбетов – Алматы, ТОО АФ КазНИИЛХА, 2015. – 66с.

[9] 9. Есполов Т.И. Методика проведения инвентаризации зеленых насаждений городов и населенных мест Республики Казахстан/ Т.И. Есполов и др. – Алматы 2008. – 17с.

[10] 10. Майсупова Б.Д., Голощапов Г.В. Алматы қаласындағы жасыл алқаағаштардың қазіргі жағдайы, сборник Исследования и результаты №1/ Б.Д. Майсупова, Г.В. Голощапов, КазНАУ, 2002 – 97 – 102с. Электрондық ресурс - https://izdenister.kaznau.kz/.