КОМБИНИРОВАННЫЙ МЕТОД ВЫРАЩИВАНИЯ ФОРЕЛИ В УСЛОВИЯХ АЛМАТИНСКОЙ ОБЛАСТИ

Бердибек Абилов; Сауле Асылбекова; Ефим Булавин; Ринат Бараков; Замира Болатбекова; Айдар Халелов

doi:10.37884/2-2025/01

Аңдатпа

2024 жылы «АҚ Балық» ЖК балық шаруашылығында өндірістік аумақтарды ұтымды пайдалану және аудан бірлігінен алынатын өнім шығымдылығын арттыру үшін бассейндік және шарбақ әдісімен бахтах шабақтарын өсірудің біріктірілген технологиялары әзірленді. Су қоймалары мен бассейндерінің гидрохимиялық көрсеткіштері бойынша деректер талданды, олардың балық шаруашылығына және бахтах шабақтарының биологиялық көрсеткіштеріне әсері бағаланды, алынған мәліметтерге балық шаруашылығы мен биологиялық көрсеткіштер, өсу қарқыны мен өміршеңдік бойынша, салыстырмалы талдау жүргізілді. Жұмысты атқару барысында гидрохимиялық, балық өсіру және ихтиологиялық әдістер қолданылды. 1 г үлгідегі бахтах шабақтарын өсіру 27 күн бойы шабақ бассейндерінде өтті. Жүргізілген жұмыстардың нәтижесінде шабақтардың абсолютті өсімі 14,1 г, орташа тәуліктік өсімі 0,52 г құрады. Шабақтардың өміршеңдік көрсеткіші 96% құрады. Салмағы 15,1 г жеткенде, шабақтарды бөліп, бассейн мен шарбақ жағдайында бірдей тығыздығымен орналастырды. Өсіру кезеңі 30 күн болды. Жүргізілген жұмыстардың нәтижелері шарбақтағы бахтахтың абсолютті және орташа тәуліктік өсімі балық өсіру бассейніндегіден жоғары болғанын көрсетті: шарбақта 34,5 г және 1,15 г, ал бассейндегі 25 г және 0,83 г. Екі жағдайда да өміршеңдік деңгейі 96% құрады.

Шарбақтағы шабақтың өсімінің жоғары болуы су қоймасында табиғи қоректік базаның болуына және бахтахтың шабақтарының суға түскен жәндіктерді жеуіне байланысты болуы мүмкін.

бассейн технология бахтах тор салмақ өміршеңдік қоректендіру оттегі

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

1. ҚР Үкіметінің 2021 жылғы 5 сәуірдегі №208 «Балық шаруашылығын дамытудың 2021-2030 жылдарға арналған бағдарламасы» туралы қаулысы // Әділет URL:https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P2100000208 (дата обращения: 12.02.2025).
2. Савастьянова О.С. Рыбоводно-биологические показатели икры и молоди радужной форели разного происхождения в ЗАО" Вирта"(ИВХ)" // Научно-исследовательская работа обучающихся и молодых ученых. – 2019. – С. 22-24.
3. D’Agaro E., Gibertoni P. P. Esposito S. Recent trends and economic aspects in the rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) sector // Applied Sciences. - 2022. - №12. - Р. 8773.https://doi.org/10.3390/app12178773
4. Жаркенов Д.К., Неваленный А.Н., Исбеков К.Б., Асылбекова С.Ж., Ануарбеков С.М. Технология выращивания форели на Таинтинском водохранилище в Восточно-Казахстанской области //Вестник Астраханского государственного технического университета. Серия: Рыбное хозяйство. – 2017. - №.4. – С. 85-94. DOI: 10.24143/2073-5529-2017-4-85-94
5. Болатбекова З.Т., Асылбекова С.Ж., Кулатаев Б.Т., Булавин Е.Ф. Результаты выращивания тиляпии и клариевого сома в мини-УЗВ с применением живых кормов // Izdenister Natigeler, 2021, (1 (97), 5–11. https://doi.org/10.37884/1-2023/01
6. Fiordelmondo E., Magi G.E., Mariotti F., Bakiu R., Roncarati A. Improvement of the Water Quality in Rainbow Trout Farming by Means of the Feeding Type and Management over 10 Years (2009–2019). Animals 2020, 10, 1541. https://doi.org/10.3390/ani10091541
7. Pulcini D, Russo T, Reale P, Massa-Gallucci A, Brennan G, Cataudella S. Rainbow trout (Oncorhynchus mykiss, Walbaum) develop a more robust body shape under organic rearing //Aquaculture Research. – 2014. – V. 45. – №.3. – С.397-409. https://doi.org/10.1111/j.1365-2109.2012.03236.x
8. Пономарев С.В., Пономарева Е.Н. Технологические основы разведения и кормления лососевых рыб в индустриальных условиях [Текст]: монография. - Астрахан. гос. техн. ун-т. – Астрахань: Изд-во АГТУ, 2003. – 188 с.
9. Ануарбеков С.М., Кабланов К.Б., Евсеева А.А. Результаты эксперимента по выращиванию молоди радужной форели в садках в условиях оптимизации температурного режима // Современные тенденции развития науки и производства. – 2016. – С. 45-50.
10. Правдин И.Ф. Руководство по изучению рыб [Текст]: Правдин И.Ф. // –М.: Пищевая промышленность, 1966. –376 с.
11. Лакин Г.Ф. Биометрия [Текст]: учебное пособие / Лакин Г.Ф. –М.: Высшая школа, 1980. –372 с.
12. СТ РК ГОСТ Р 51592-2003. Вода. Общие требования к отбору проб [Текст]. ̶ Введ. 2005.01.01. – Астана. - 2005. – 77 с.
13. Единая система классификации качества воды в водных объектах. Приказ Председателя Комитета по водным ресурсам МСХ РК от 9 ноября 2016 года № 151(с изменениями согласно приказа Председателя Комитета водного хозяйства Министерства водных ресурсов и ирригации РК от 20.03.2024 № 70.) – https://adilet.zan.kz/rus/docs/V1600014513 (дата обращения: 12.02.2025).
14 A. Chowdhury, K.H. Kabir, M. McQuire, D. P. Bureau. The dynamics of digital technology adoption in rainbow trout aquaculture: Exploring multi-stakeholder perceptions in Ontario using Q methodology and the theory of planned behaviour, Aquaculture, Volume 594, 2025, 741460, https://doi.org/10.1016/j.aquaculture.2024.741460.
15 T. Wind, M. Schumann, S. Hofer, C. Schulz, A. Brinker. Life cycle assessment of rainbow trout farming in the temperate climate zone based on the typical farm concept, Journal of Cleaner Production, Volume 380, Part 1, 2022, 134851, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2022.134851.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2025. АЛМАТЫ ОБЛЫСЫ ЖАҒДАЙЫНДА БАХТАҚ ӨСІРУДІҢ АРАЛАС ӘДІСІ. Izdenister natigeler. 2 (106) (Jun. 2025), 5–17. DOI:https://doi.org/10.37884/2-2025/01.

(1)АЛМАТЫ ОБЛЫСЫ ЖАҒДАЙЫНДА БАХТАҚ ӨСІРУДІҢ АРАЛАС ӘДІСІ. Izdenister natigeler 2025, No. 2 (106), 5-17. https://doi.org/10.37884/2-2025/01.

АЛМАТЫ ОБЛЫСЫ ЖАҒДАЙЫНДА БАХТАҚ ӨСІРУДІҢ АРАЛАС ӘДІСІ. (2025). Izdenister Natigeler, 2 (106), 5-17. https://doi.org/10.37884/2-2025/01

АЛМАТЫ ОБЛЫСЫ ЖАҒДАЙЫНДА БАХТАҚ ӨСІРУДІҢ АРАЛАС ӘДІСІ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 2 (106), p. 5–17, 2025. DOI: 10.37884/2-2025/01. Disponível em: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/881. Acesso em: 15 sep. 2026.

“АЛМАТЫ ОБЛЫСЫ ЖАҒДАЙЫНДА БАХТАҚ ӨСІРУДІҢ АРАЛАС ӘДІСІ”. 2025. Izdenister Natigeler, no. 2 (106) (June): 5-17. https://doi.org/10.37884/2-2025/01.

“АЛМАТЫ ОБЛЫСЫ ЖАҒДАЙЫНДА БАХТАҚ ӨСІРУДІҢ АРАЛАС ӘДІСІ” (2025) Izdenister natigeler, (2 (106), pp. 5–17. doi:10.37884/2-2025/01.

[1]“АЛМАТЫ ОБЛЫСЫ ЖАҒДАЙЫНДА БАХТАҚ ӨСІРУДІҢ АРАЛАС ӘДІСІ”, Izdenister natigeler, no. 2 (106), pp. 5–17, Jun. 2025, doi: 10.37884/2-2025/01.

“АЛМАТЫ ОБЛЫСЫ ЖАҒДАЙЫНДА БАХТАҚ ӨСІРУДІҢ АРАЛАС ӘДІСІ”. Izdenister Natigeler, no. 2 (106), June 2025, pp. 5-17, https://doi.org/10.37884/2-2025/01.

“АЛМАТЫ ОБЛЫСЫ ЖАҒДАЙЫНДА БАХТАҚ ӨСІРУДІҢ АРАЛАС ӘДІСІ”. Izdenister natigeler, no. 2 (106) (June 30, 2025): 5–17. Accessed September 15, 2026. https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/881.

1.АЛМАТЫ ОБЛЫСЫ ЖАҒДАЙЫНДА БАХТАҚ ӨСІРУДІҢ АРАЛАС ӘДІСІ. Izdenister natigeler [Internet]. 2025 Jun. 30 [cited 2026 Sep. 15];(2 (106):5-17. Available from: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/881

1.АЛМАТЫ ОБЛЫСЫ ЖАҒДАЙЫНДА БАХТАҚ ӨСІРУДІҢ АРАЛАС ӘДІСІ. Izdenister natigeler. 2025;(2 (106):5-17. doi:10.37884/2-2025/01

[1] 1. ҚР Үкіметінің 2021 жылғы 5 сәуірдегі №208 «Балық шаруашылығын дамытудың 2021-2030 жылдарға арналған бағдарламасы» туралы қаулысы // Әділет URL:https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P2100000208 (дата обращения: 12.02.2025).

[2] 2. Савастьянова О.С. Рыбоводно-биологические показатели икры и молоди радужной форели разного происхождения в ЗАО" Вирта"(ИВХ)" // Научно-исследовательская работа обучающихся и молодых ученых. – 2019. – С. 22-24.

[3] 3. D’Agaro E., Gibertoni P. P. Esposito S. Recent trends and economic aspects in the rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) sector // Applied Sciences. - 2022. - №12. - Р. 8773.https://doi.org/10.3390/app12178773

[4] 4. Жаркенов Д.К., Неваленный А.Н., Исбеков К.Б., Асылбекова С.Ж., Ануарбеков С.М. Технология выращивания форели на Таинтинском водохранилище в Восточно-Казахстанской области //Вестник Астраханского государственного технического университета. Серия: Рыбное хозяйство. – 2017. - №.4. – С. 85-94. DOI: 10.24143/2073-5529-2017-4-85-94

[5] 5. Болатбекова З.Т., Асылбекова С.Ж., Кулатаев Б.Т., Булавин Е.Ф. Результаты выращивания тиляпии и клариевого сома в мини-УЗВ с применением живых кормов // Izdenister Natigeler, 2021, (1 (97), 5–11. https://doi.org/10.37884/1-2023/01

[6] 6. Fiordelmondo E., Magi G.E., Mariotti F., Bakiu R., Roncarati A. Improvement of the Water Quality in Rainbow Trout Farming by Means of the Feeding Type and Management over 10 Years (2009–2019). Animals 2020, 10, 1541. https://doi.org/10.3390/ani10091541

[7] 7. Pulcini D, Russo T, Reale P, Massa-Gallucci A, Brennan G, Cataudella S. Rainbow trout (Oncorhynchus mykiss, Walbaum) develop a more robust body shape under organic rearing //Aquaculture Research. – 2014. – V. 45. – №.3. – С.397-409. https://doi.org/10.1111/j.1365-2109.2012.03236.x

[8] 8. Пономарев С.В., Пономарева Е.Н. Технологические основы разведения и кормления лососевых рыб в индустриальных условиях [Текст]: монография. - Астрахан. гос. техн. ун-т. – Астрахань: Изд-во АГТУ, 2003. – 188 с.

[9] 9. Ануарбеков С.М., Кабланов К.Б., Евсеева А.А. Результаты эксперимента по выращиванию молоди радужной форели в садках в условиях оптимизации температурного режима // Современные тенденции развития науки и производства. – 2016. – С. 45-50.

[10] 10. Правдин И.Ф. Руководство по изучению рыб [Текст]: Правдин И.Ф. // –М.: Пищевая промышленность, 1966. –376 с.

[11] 11. Лакин Г.Ф. Биометрия [Текст]: учебное пособие / Лакин Г.Ф. –М.: Высшая школа, 1980. –372 с.

[12] 12. СТ РК ГОСТ Р 51592-2003. Вода. Общие требования к отбору проб [Текст]. ̶ Введ. 2005.01.01. – Астана. - 2005. – 77 с.

[13] 13. Единая система классификации качества воды в водных объектах. Приказ Председателя Комитета по водным ресурсам МСХ РК от 9 ноября 2016 года № 151(с изменениями согласно приказа Председателя Комитета водного хозяйства Министерства водных ресурсов и ирригации РК от 20.03.2024 № 70.) – https://adilet.zan.kz/rus/docs/V1600014513 (дата обращения: 12.02.2025).

[14] 14 A. Chowdhury, K.H. Kabir, M. McQuire, D. P. Bureau. The dynamics of digital technology adoption in rainbow trout aquaculture: Exploring multi-stakeholder perceptions in Ontario using Q methodology and the theory of planned behaviour, Aquaculture, Volume 594, 2025, 741460, https://doi.org/10.1016/j.aquaculture.2024.741460.

[15] 15 T. Wind, M. Schumann, S. Hofer, C. Schulz, A. Brinker. Life cycle assessment of rainbow trout farming in the temperate climate zone based on the typical farm concept, Journal of Cleaner Production, Volume 380, Part 1, 2022, 134851, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2022.134851.