Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫН МЕХАНИКАЛАНДЫРУ ЖӘНЕ ЭЛЕКТРЛЕНДІРУ

СОҚАНЫҢ ҚАЙЫРМА ЖҰМЫС ОРГАНДАРЫНЫҢ ТАРТУ КЕДЕРГІСІН ЗЕРТТЕУ

Нұралин Бекет 1 , Манарбек Галиев 1 , Ерназар Джаналиев 1 , Сергей Олейников 2 , Мақсұт Дусенов 3

1 "Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университеті" КЕАҚ; 2 Батыс Қазақстан инновациялық-технологиялық университеті; 3 "Жәңгір хан Атындағы Батыс Қазақстан Аграрлық-Техникалық Университеті" КЕАҚ

doi.org/10.37884/1-2025/37 Бет. 333-346 Қабылданды 05.01.2025 Жарияланды 30.03.2025

Аңдатпа

Соқамен өңдеу топырақты егуге дайындаудың негізі болып табылады. Ол өнімділігі, технологиялық процестің сапасы төмен, жоғары энергия шығыны бар қайырмалы соқалармен орындалады. Бұл жұмыстың мақсаты қайырмалы соқалардың жұмысының тиімділігін арттыру жолын іздеу болып табылады. Отандық және шетелдік ғалымдардың зерттеулері басқарылатын параметрлер агрегаттың ені мен қозғалыс жылдамдығының агротехникалық және энергетикалық көрсеткіштер бойынша шектеулері бар екенін көрсетті. Олардың жоғарылауымен жер жырту сапасы төмендейді, өңдеудің тереңдігі мен ені бойынша соқаның біркелкі тегістігі, тарту кедергісі артады. Сериялық соқалардың мәдени пышақпен жұмыс істеуіне тән ерекшеліктер: дәстүрлі әдісімен қозғалыста ол үйінді және құлау жоталарын, өңделмеген сыналарды қалдырады, жұмыс барысын пайдаланудың коэффициентін төмендетеді; ұзартылған қанаты бар пышақ жұмыс органдары арасындағы қашықтықты қысқартуға мүмкіндік бермейді, соқа өлшемдері мен металл сыйымдылығын арттырады, тарту кедергісін жоғарлатады. Көрсетілген кемшіліктер өнімділікті төмендетеді және топырақты дайындауға жұмсалатын жалпы энергия шығынын арттырады.

Жер жырту, тарту кедергісі, өнімділік, ромб қабаты, бұрылмалы соқа, шөрнекті қозғалыс.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. Schwartz, R.C., Baumhardt, R.L., Scanlon, B.R., Bell, J.M., Davis, R.G., Ibragimov, N., Jones, O.R., Reedy, R.C. Long-term changes in soil organic carbon and nitrogen under semiarid tillage and cropping practices (2015) Soil Science Society of America Journal, 79 (6), pp. 1771-1781.
  2. 2. Демчук, Е.В. Пути повышения урожайности зерновых культур [Текст]/ Е. В. Демчук, М.С. Чекусов, Д.А. Голованов. – М.: Научное и техническое обеспечение АПК, состояние и перспективы развития. –2016. – С. 11 –13. https://www.webofscience.com/wos/woscc/full-record/WOS:000398818700026
  3. 3. Кузьмин, Д.Е. Показатели и определение качества вспашки [Текст]/ Д.Е. Кузьмин, С.В. Бирков, А.С. Ишутко // Развитие науки и техника: механизм выбора и реализации приоритетов: Междунар. науч.-практ. конф. (22.03.2018, г. Самара).В 3 ч. Ч. 2. – Стерлитамак. – С. 161 –163. https://www.webofscience. com/wos/woscc/full -record/WOS:000262404600051
  4. 4. Baumhardt, R.L., Jones, O.R., Schwartz, R.C. Long-term effects of profile-modifying deep plowing on soil properties and crop yield (2008) Soil Science Society of America Journal, 72 (3), pp. 677-682.
  5. 5. Нуралин, Б.Н. Современная тенденция развития конструкции отвальных плугов[Текст]/Б.Н. Нуралин, С. В. Олейников, М. С. Галиев // Журнал «Новости науки Казахстана». – Алматы, №2, 2020. – С. 103-113. https://www. webofscience.com/wos/woscc/full-record/WOS:000659299700143
  6. 6. Кузьмин, Д.Е. Сравнительный анализ видов отвальной вспашки по форме отрезаемого пласта [Текст]/ Д.Е. Кузьмин, П.В. Чупин // Электрон. науч. метод. журн. Омского ГАУ. –№ 2(13). – 2018. –С. 6. https://www. webofscience. com/wos/woscc/full-record/WOS:000520778100001
  7. 7. Zhu, LL, Ge JR, Cheng X, Peng SS, Qi YY, Zhang WW, Zhu DQ. 2017. Modeling of share/soil interaction of a horizontally reversible plow using computational fluid dynamics. J Terramech. 72:1-8.
  8. 8. 15 Ruhm, E, Wasseler G, Wassler H, Schatz G. 1978. The trapezoid plow pro and contra. Agrar Ubersicht. 29(11):708-711. (In German).
  9. 9. Oluwajobi, A, Chen X. 2012. The effect of the variation of tool end geometry. On material removal mechanisms. In Nan machining Conference: 13th International Conference on Tools (p. 71-76). Miskolc, Hungary.
  10. 10. Nagy, M, Cota C, Fechete L. 2011. Modeling the geometric parameters of the equipment explants 500 active body for soil processing. In international symposium. Agricultural Engineering (pp. 69 - 72). Bucharest, Romania.
  11. 11. Споданейко, А.А. Плюсы и минусы использования плугов для ромбовидной вспашки [Текст]/А.А. Споданейко, П.В. Чупин. – М.: Вестн. современных исследований. – 2018. –№ 10.1. – С. 201 –202. https://www. webofscience.com/wos/woscc/full-record/WOS:000371299400044
  12. 12.Споданейко, А. А. Особенности сельскохозяйственных орудий для ром- бовидной вспашки [Текст]/ А.А.Споданейко, Д.Е.Кузьмин, А.Ю.Головин, А.М. Лощинина, П.В.Чупин. – М.: Вестник Омского ГАУ. – 2019. № 1 (33). – С. 155 – 160. https://www.webofscience.com/wos/woscc/full-record/ WOS:000692719200014
  13. 13. Нуралин, Б.Н. Обоснование формы и параметров ромбовидного рабочего органа поворотного плуга для гладкой вспашки[Текст]/ Б.Н. Нуралин, С.В. Олейников, А.Ж. Мурзагалиев // Журнал «Новости науки Казахстана». - Алматы, №2, 2016. - С.186-195.
  14. 14. Патент на полезную модель №5143 (KZ). Рабочий орган к поворотному плугу для основной обработки почвы / Нуралин Б.Н., Константинов М.М., Олейников С.В., Галиев М. и др.// Опубл. 10.07.2020г. Бюл. № 27.
  15. 15. Костюченков, Н.В., Плаксин А.М. Эксплуатационные свойства мобильных агрегатов/ Н.В. Костюченков , А.М. Плаксин// Учебное пособие. - Учебное пособие. — Астана: КАТУ, 2010. – 204 с.
  16. 16. Бурченко, П. И. К вопросу изыскания новых методов проектирования развертывающихся лемешно – отвальных поверхностей [Текст]/П. И. Бурченко, В. Л. Найдыш. – Научн. Техн. Бюлл. ВИМа, вып. 55, 1983. – С. 13–17.
  17. 17. Белоусов, С.В. Экспериментальное исследование тягового сопротивления лемешного плуга / Белоусов С.В., Трубилин Е.И.// Актуальные проблемы научно-технического прогресса в АПК. Сборник научных статей XII Международной научно-практической конференции.- Ставрополь , 2016. -С. 23-29.
  18. 18. РД 10.2.2-89 Испытания сельскохозяйственной техники. Методы энергетической оценки. М,: 1989. - 27с.
  19. 19. ГОСТ Р 52778-2007 Методы: эксплуатационно-технологической оценки: Текст. М;: ФГУП «СТАНДАРТИ11ФОРМ», 2008: - 24 с. •

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2025. СОҚАНЫҢ ҚАЙЫРМА ЖҰМЫС ОРГАНДАРЫНЫҢ ТАРТУ КЕДЕРГІСІН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler. 1 (105) (Mar. 2025), 333–346. DOI:https://doi.org/10.37884/1-2025/37.
(1)СОҚАНЫҢ ҚАЙЫРМА ЖҰМЫС ОРГАНДАРЫНЫҢ ТАРТУ КЕДЕРГІСІН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler 2025, No. 1 (105), 333-346. https://doi.org/10.37884/1-2025/37.
СОҚАНЫҢ ҚАЙЫРМА ЖҰМЫС ОРГАНДАРЫНЫҢ ТАРТУ КЕДЕРГІСІН ЗЕРТТЕУ. (2025). Izdenister Natigeler, 1 (105), 333-346. https://doi.org/10.37884/1-2025/37
СОҚАНЫҢ ҚАЙЫРМА ЖҰМЫС ОРГАНДАРЫНЫҢ ТАРТУ КЕДЕРГІСІН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 1 (105), p. 333–346, 2025. DOI: 10.37884/1-2025/37. Disponível em: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/791. Acesso em: 15 sep. 2026.
“СОҚАНЫҢ ҚАЙЫРМА ЖҰМЫС ОРГАНДАРЫНЫҢ ТАРТУ КЕДЕРГІСІН ЗЕРТТЕУ”. 2025. Izdenister Natigeler, no. 1 (105) (March): 333-46. https://doi.org/10.37884/1-2025/37.
“СОҚАНЫҢ ҚАЙЫРМА ЖҰМЫС ОРГАНДАРЫНЫҢ ТАРТУ КЕДЕРГІСІН ЗЕРТТЕУ” (2025) Izdenister natigeler, (1 (105), pp. 333–346. doi:10.37884/1-2025/37.
[1]“СОҚАНЫҢ ҚАЙЫРМА ЖҰМЫС ОРГАНДАРЫНЫҢ ТАРТУ КЕДЕРГІСІН ЗЕРТТЕУ”, Izdenister natigeler, no. 1 (105), pp. 333–346, Mar. 2025, doi: 10.37884/1-2025/37.
“СОҚАНЫҢ ҚАЙЫРМА ЖҰМЫС ОРГАНДАРЫНЫҢ ТАРТУ КЕДЕРГІСІН ЗЕРТТЕУ”. Izdenister Natigeler, no. 1 (105), Mar. 2025, pp. 333-46, https://doi.org/10.37884/1-2025/37.
“СОҚАНЫҢ ҚАЙЫРМА ЖҰМЫС ОРГАНДАРЫНЫҢ ТАРТУ КЕДЕРГІСІН ЗЕРТТЕУ”. Izdenister natigeler, no. 1 (105) (March 30, 2025): 333–346. Accessed September 15, 2026. https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/791.
1.СОҚАНЫҢ ҚАЙЫРМА ЖҰМЫС ОРГАНДАРЫНЫҢ ТАРТУ КЕДЕРГІСІН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2025 Mar. 30 [cited 2026 Sep. 15];(1 (105):333-46. Available from: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/791
1.СОҚАНЫҢ ҚАЙЫРМА ЖҰМЫС ОРГАНДАРЫНЫҢ ТАРТУ КЕДЕРГІСІН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler. 2025;(1 (105):333-346. doi:10.37884/1-2025/37