Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
СУ, ЖЕР ЖӘНЕ ОРМАН РЕСУРСТАРЫ

ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНЫҢ МЫСАЛЫНДА АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ЖЕРЛЕРІН ПАЙДАЛАНУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІН ЕСКЕРЕ ОТЫРЫП ЗЕРТТЕУ

А.E. Анарбаев* 1 , Д. Мурсалов 1 , Н. Ауесбеков 1 , А.К. Игембаева 1

1 Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті, Алматы

doi.org/10.37884/4-2021/06 Бет. 47-58 Қабылданды 14.03.2022 Жарияланды 30.12.2021

Аңдатпа

Мақалада Түркістан облысында ауыл шаруашылығы жерлерін пайдалану ерекшеліктерін ескере отырып, олардың сапалық жағдайын зерттеу және бағалау мәселелері қаралды. Өсуі ауылшаруашылық өнімдерінің өндірісі ең алдымен жердің қаншалықты ұтымды және шебер қолданылуына байланысты, сонымен қатар жерді толық және дұрыс пайдалану астық, сүт, ет және басқа да өнімдер өндірісін арттырудың маңызды жағдайларына ие. Бұл міндеттерді шешуге ғылыми-зерттеу және өндірістік жұмыстар бағытталуы тиіс. Сондықтан, ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер ресурстарының жай-күйін талдау және сапалық жай-күйін ескере отырып, оларды пайдалануды жақсарту жолдарын белгілеу өте маңызды.

Түркістан облысының мысалында жер ресурстарының ерекше мақсатын ескере отырып, қысқа мерзімді және орта мерзімді кезеңдерге арналған нақты міндеттерді шешудегі бағалау әдісінің негізгі ұстанымдары көрсетілді. Зерттеу нәтижелері жердің негізгі қорларын анықтау бойынша статистикалық сипаттаманы өңдеді, ол 11 609,5 мың га құрады, облыстың оңтүстік және солтүстік бөлігіндегі негізгі нүктелі орналасқан жерлердің мысалында оның әртүрлі салаларында АӨК-нің даму перспективалары көрсетілді. Негізгі цифрлық индикаторларды алу нәтижесінде негізгі техникалық-экономикалық көрсеткіштерді алуға есептеулер жүргізілді, олар тиісінше Түркістан облысының мысалында АӨК дамуының күшті және әлсіз жақтарын анықтайды. Перспективада қаралған мәселелер инвестициялық ахуал құру кезінде, сондай-ақ АӨК-нің қандай да бір саласын дамыту кезінде болжамдар жүргізуге мүмкіндік береді.

жер ресурстары, ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер, жерді бағалау, жердің сапалық жай-күйі, ауыл шаруашылығы жерлерінің кадастрлық құны, базалық мөлшерлеме, реактивті кіріс, рента, биоклиматтық әлеует, стратегиялық міндет

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. [1] International & ECORYS. (2021). Study on economic value of EU quality schemes, geographical indications (GIs) and traditional specialities guaranteed (TSGs). European Commission. https://doi.org/10.2762/396490.
  2. [2] Aubry, C., & Kebir, L. (2013). Shortening food supply chains: A means for maintaining agriculture close to urban areas? The case of the French metropolitan area of Paris. Food Policy, 41, 85–93. https://doi.org/10. 1016/j.foodpol.2013.04.006.
  3. [3] Земельный кодекс РК. 2003 г.
  4. [4] Сводный аналитический отчет РК. 2019-2020г.
  5. [5] Материалы отчетов Казахского научно-исследовательского института экономики АПК, -Алматы, 2014.
  6. [6] Налоговый кодекс Республики Казахстан (2005) Алматы, Изд.дом «БЧКО», 304 с.
  7. [7] Повышение эффективности деятельности организации АПК на инновационной основе. /А.Г.Ефименко// Экономическое развитие региона. Управление, инновации подготовке кадров.-2017. №4.- С 117-122
  8. [8] Продовольственное безопасность РК дела условиях функционирования Евразийского экономического союза / В.Г. Гусанов // Институт системных исследовании в АПК. НАН Казахстана. 2010.-141 стр.
  9. [9] Государственная программа развития аграрного бизнеса Республики Казахстана на 2016-2020 годы: утв. Постановлением совета министров РК № 196 от 11.03.2016 г. [электронный ресурс] – режим доступа: http://msh.gov by/ru/: - дата доступа: 10.09.2017 г.
  10. [10] Гендельман М.А., Крынбаев Ж.К. Научные основы землеустройства и кадастр. Астана, Фалионт, 2004-172с.
  11. [11] G. Aitkozhayeva, K. Tireyov, T. Pentayev. Land Policy and land Marvet Aktivity in Kazakhstan. ASERS Publishing Journal of Environmental Management and Tourism /JSSN 2068-7729 Journal DOI Volume X JSSUE3 (35) Summer 2019, D.590-597. https//doi/10.19505/
  12. [12] Federal Law Russian Federation of 18.06.2001 No. 78-FZ «O land management».
  13. [13] Orlov D. Soil humus status, ecological and geochemical principles of its formation. Trans. // D. Orlov / 13 Congr. Int. Soc. Soil Sei. - Hamburg, 13-20 Aug., 2011. Vol. 2.-P. 413-414.
  14. [14] Jonson W.C. Controlled soil cracking as a possible means of moisture conservation on wetlands of the Southwestern Great Plains. // W.C. Jonson / Agronomy Journal, 2011. № 54. -P. 323-325.
  15. [15] Reuter G. Zwanzig Jahre Rostocker Dauerversuche zur Humusbildung im Boden. // G.Reuter / Mitteilung: Humus bilanzierung und Entwicklung der Humusqualität. /"Arch. Acker und Pflanzenbau und Bodenkunde - 2012, - № 5. - Р. 273-281.
  16. [16] Ridly A.O. Soil organic matter and crop yields as influenced by the frequency of summer following. // A.O. Ridly, R.A. Hedlin / Canad. J. of Soil Sei., 2012, vol.48, №3. - P.315-322.
  17. [17] Molzhigitova D.K. The ways of increasing the efficiency of land resources considering regional features, Actual Problems of Economics. №6 (156) 2014, 311-315.
  18. [18] Анарбаев Е.А., Анарбаев А.А., Пентаев Т., Нилиповский В.И., Кенжебаева Г.С. Направления устойчивого развития АПК ЮКО (Туркестанской области). / Международная научно-практическая конференция «Инновационные методы и решения актуальных проблем социального экономического развития отечества». Шымкент. 2020 – II том, с. 9-16.
  19. [19] Omarbekova A., Pentayev T., Igenbayeva A., Gurskin V. Analysis of land Resources for sustainable Land use. /PROCEEDINGS OF SCIENTIFIC METHODICAL CONFRENCE «BASIC SURVEYING 16», JELGAVA, 2016.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2021. ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНЫҢ МЫСАЛЫНДА АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ЖЕРЛЕРІН ПАЙДАЛАНУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІН ЕСКЕРЕ ОТЫРЫП ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler. 4 (92) (Dec. 2021), 47–58. DOI:https://doi.org/10.37884/4-2021/06.
(1)ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНЫҢ МЫСАЛЫНДА АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ЖЕРЛЕРІН ПАЙДАЛАНУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІН ЕСКЕРЕ ОТЫРЫП ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler 2021, No. 4 (92), 47-58. https://doi.org/10.37884/4-2021/06.
ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНЫҢ МЫСАЛЫНДА АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ЖЕРЛЕРІН ПАЙДАЛАНУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІН ЕСКЕРЕ ОТЫРЫП ЗЕРТТЕУ. (2021). Izdenister Natigeler, 4 (92), 47-58. https://doi.org/10.37884/4-2021/06
ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНЫҢ МЫСАЛЫНДА АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ЖЕРЛЕРІН ПАЙДАЛАНУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІН ЕСКЕРЕ ОТЫРЫП ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 4 (92), p. 47–58, 2021. DOI: 10.37884/4-2021/06. Disponível em: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/74. Acesso em: 15 sep. 2026.
“ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНЫҢ МЫСАЛЫНДА АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ЖЕРЛЕРІН ПАЙДАЛАНУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІН ЕСКЕРЕ ОТЫРЫП ЗЕРТТЕУ”. 2021. Izdenister Natigeler, no. 4 (92) (December): 47-58. https://doi.org/10.37884/4-2021/06.
“ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНЫҢ МЫСАЛЫНДА АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ЖЕРЛЕРІН ПАЙДАЛАНУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІН ЕСКЕРЕ ОТЫРЫП ЗЕРТТЕУ” (2021) Izdenister natigeler, (4 (92), pp. 47–58. doi:10.37884/4-2021/06.
[1]“ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНЫҢ МЫСАЛЫНДА АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ЖЕРЛЕРІН ПАЙДАЛАНУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІН ЕСКЕРЕ ОТЫРЫП ЗЕРТТЕУ”, Izdenister natigeler, no. 4 (92), pp. 47–58, Dec. 2021, doi: 10.37884/4-2021/06.
“ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНЫҢ МЫСАЛЫНДА АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ЖЕРЛЕРІН ПАЙДАЛАНУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІН ЕСКЕРЕ ОТЫРЫП ЗЕРТТЕУ”. Izdenister Natigeler, no. 4 (92), Dec. 2021, pp. 47-58, https://doi.org/10.37884/4-2021/06.
“ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНЫҢ МЫСАЛЫНДА АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ЖЕРЛЕРІН ПАЙДАЛАНУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІН ЕСКЕРЕ ОТЫРЫП ЗЕРТТЕУ”. Izdenister natigeler, no. 4 (92) (December 30, 2021): 47–58. Accessed September 15, 2026. https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/74.
1.ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНЫҢ МЫСАЛЫНДА АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ЖЕРЛЕРІН ПАЙДАЛАНУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІН ЕСКЕРЕ ОТЫРЫП ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2021 Dec. 30 [cited 2026 Sep. 15];(4 (92):47-58. Available from: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/74
1.ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНЫҢ МЫСАЛЫНДА АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ЖЕРЛЕРІН ПАЙДАЛАНУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІН ЕСКЕРЕ ОТЫРЫП ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler. 2021;(4 (92):47-58. doi:10.37884/4-2021/06