GEOINFORMATION SUPPORT AND ENGINEERING-GEODETIC RESEARCH OF LAND RESOURCES

Saken Turganaliyev; Yernaz Oringozhin; Alex Nikulin; Elmira Mursalimova; Gulshara Mendybaeva; Serikbai Tuzelbay; Adil Kharifolla; Symbat Kassymgaliyev

doi:10.37884/4-2024/14

Аңдатпа

Бұл мақалада жер ресурстарын пайдалану барысында инженерлі-геодезиялық зерттеулер жүргізіп, оны геоинформациялық басқаруды қамтамасыз ету процесстері көрсетілген. Мақаланың негізгі мақсаты жер ресурстарын пайдалану мен орналастыру кезіндегі жүргізілетін жұмыстарда инженерлік және геодезиялық зерттеулер жүргізу үшін геоинформациялық басқаруды ұйымдастыру. Жер ресурстарын пайдалану барысында инженерлі-геодезиялық зерттеулер жүргізу әдістемесінде жерді пайдалану заңдылықтары мен нұсқауларында геоақпараттық қолданысты пайдалану. Алдыда тұрған міндеттердің күрделілігіне байланысты жерге орналастыру көптеген түрлерге және сорттарға бөлінеді. Оның нысандары мен мазмұны табиғи-экономикалық жағдайларға, игеріліп жатқан аумақтың ерекшеліктеріне байланысты әртүрлі болуы мүмкін және оларға геодезиялық бақылаулар жүргізу қажет. Геодезиялық бақылаулардың мақсаты - зерттеліп отырған объектінің ықтимал қираудан алдын алу жөніндегі іс-шараларды жүзеге асыру үшін деформациялардың абсолютті шамаларын сипаттайтын сандық деректерді алу. Сонымен қатар, қазіргі қоғамның дамуы геоақпараттық технологияларды қолданбай жасау мүмкін емес, өйткені кез-келген қызмет саласында шешім қабылдау үшін адамға қоршаған ортаның жай-күйі, тауарлар мен қызметтер нарығындағы тенденциялар, экологиялық жағдай және т. б. туралы өзекті білім қажет. Осыған байланысты Internet және Intranet желілерін құру арқылы жеке және заңды тұлғалар арасында ақпарат алмасу процестерін жетілдіруге бағытталған бірқатар маңызды ақпараттар бұл процестерді іске асыру геоақпараттық жүйелерге негізделген технологияларға негізделуі керек.

Жер ресурстары, зерттеулер, геоақпараттық жүйелер, интернет, геодезия, инженерлік процесс.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

1. Kurmanbaev O.S., Aitkazinova Sh.K., Sarybaev O.A. Monitoring the condition of engineering structures // 12th international scientific school of young scientists and specialists “Problems of subsoil foundation in the 21st century through the eyes of young people.” Moscow: IPKON RAS, 2018.- P.105-110.
2. Construction standards of the Republic of Kazakhstan 1.03-03-2023. Geodetic work in construction.
3. Nurpeisova M.B., Kurmanbaev O.S., Bek A.A. Monitoring the condition of near-board arrays and engineering structures // Materials of the XXVI International Scientific School named after Academician S.A. Khristianovich. – Crimea, Alushta, September 19-25, 2018. – P.51-54.
4.Litvinenko, V. Advancement of geomechanics and geodynamics at the mineral ore mining and underground space development // Geomechanics and Geodynamics of Rock Masses: Proceedings of the European Rock Mechanics Symposium (Eurock 2018. Saint-Petersburg, Russia, 22 May 2018). London: Taylor and Francis Group. UK. – 2018. – Vol. 1. – pp. 3-16.
5.Schlotfeldt, P. Overhanging rock slope by design: An integrated approach using rock mass strength characterization, largescale numerical modelling and limit equilibrium methods / P. Schlotfeldt, D. Elmo, B. Panton // Journal of Rock Mechanics and Geotechnical Engineering. – 2018. – №10. – pp. 72-90.
6.Yang, J.P. Numerical determination of strength and deformability of fractured rock mass by FEM modeling / J.P. Yang, W.Z. Chen, D.S. Yang, J.Q. Yuan // Computers and Geotechnics. – 2015. – Vol. 64. – pp. 20-31.
7.Szolomicki J. Application of 3D Laser Scanning to Computer Model of Historic Build- ings // Proceedings of the World Congress on Engineering and Computer Science 2015, WCECS 2015 (San Francisco, October 21–23, 2015). – San Francisco, USA, 2015, Vol. II.
8.Finding the Displacement of Wood Structure in Heritage Building by 3D Laser Scannerisprs / M. C. Lee, Y. L. Tsai, R. Z. Wang, M. L. Lin // Annals of the Photogrammetry, Re- mote Sensing and Spatial Information Sciences, 2015 25th International CIPA Symposium 2015 (Taipei, 31 August–04 September, 2015). – Taipei, Taiwan, 2015, Vol. II-5/W3. – P. 165–169.
9. Noskov, I.V. Integrated geomonitoring of the bases and foundations of vertical steel tanks (VS) based on laser scanning during the development of oil fields / I.V. Noskov, D.N. Cherepanov // Bulletin of Eurasian Science. - 2022. - T. 14. - No. 4. URL: https://esj.today/PDF/03NZVN422.pdf.
10.Komissarov, A.V. Theory and technology of laser scanning for spatial modeling of territories [Text]: author. dis. for a job. learned. step. doct. tech. Sciences (25.00.34) / Komissarov Alexander Vladimirovich; SGUGiT. - Novosibirsk, 2015.- 278 p.
11.Nurpeisova M., Kenesbaeva A., Levin E., Baltiyeva A., Nizamova M. Geodynamic Processes Modeling On Oil-Gas Deposits// Journal of Advanced Research in Dynamical and Control Systems. – 2019. –№6. – Р.2075-2083.
12. Klimkov, Yu. M. Interaction of laser radiation with matter: textbook / Yu. M. Klimkov, V. S. Mayorov, M. V. Khoroshev; Moscow State University of Geodesy and Cartography. - Moscow: MIIGAiK, 2019. -108 p. - Text: direct.
13.Dickey, F. M. Laser Beam Shaping: Theory and Techniques, Second Edition / F. M. Dickey. - CRC Press, 2017. - 589 p. - Текст : непосредственный.
14.Hussnain, Z. Automatic extraction of accurate 3D tie points for trajectory adjustment of mobile laser scanners using aerial imagery / Z. Hussnain, S. Oude Elbernk, G. Vosselman. - Текст : непосредственный // ISPRS Journal of Photogrammetry and Remote Sensing. - 2019. - Vol. 154. - P. 41-58.
15.Li, Q.Comparison of Different Feature Sets for TLS Point Cloud Classification / Q. Li, X. Cheng // Sensors. 2018. - V. 18. - PP. 1-17. doi:10.3390/s18124206
16.Terrestrial laser scanner Leica RTC360 [Electronic resource] / Access mode: https://geosystems.ru/shop/lazernye-skanery/nazemnye-lazernye skanery/lazernyy-skaner-leica-rtc360
17.Leica Cyclone 3DR/ Access mode: https://leica-geosystems.com/products/laser-scanners/software/leica-cyclone/leica-cyclone-3dr
18. Kochneva, A. A. Creation of digital terrain models for road design based on airborne laser scanning technology / A. A. Kochneva, M. G. Mustafin. - Text: direct // Natural and technical sciences. - 2019. - No. 2. - P. 91-95.
19. Solovitsky A. N. Geodetic monitoring of the stress-strain state of the earth’s crust in the areas of development of Kuzbass coal deposits: geodetic constructions // SGUGI.- 2019.- Volume 22.- No. 1.- Р. 81-90.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2024. ЖЕР РЕСУРСТАРЫН ИНЖЕНЕРЛІК-ГЕОДЕТИЯЛЫҚ ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ГЕОАҚПАРАТТЫҚ БАСҚАРУ . Izdenister natigeler. 4 (104) (Dec. 2024), 143–152. DOI:https://doi.org/10.37884/4-2024/14.

(1)ЖЕР РЕСУРСТАРЫН ИНЖЕНЕРЛІК-ГЕОДЕТИЯЛЫҚ ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ГЕОАҚПАРАТТЫҚ БАСҚАРУ . Izdenister natigeler 2024, No. 4 (104), 143-152. https://doi.org/10.37884/4-2024/14.

ЖЕР РЕСУРСТАРЫН ИНЖЕНЕРЛІК-ГЕОДЕТИЯЛЫҚ ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ГЕОАҚПАРАТТЫҚ БАСҚАРУ . (2024). Izdenister Natigeler, 4 (104), 143-152. https://doi.org/10.37884/4-2024/14

ЖЕР РЕСУРСТАРЫН ИНЖЕНЕРЛІК-ГЕОДЕТИЯЛЫҚ ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ГЕОАҚПАРАТТЫҚ БАСҚАРУ . Izdenister natigeler, [S. l.], n. 4 (104), p. 143–152, 2024. DOI: 10.37884/4-2024/14. Disponível em: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/723. Acesso em: 15 sep. 2026.

“ЖЕР РЕСУРСТАРЫН ИНЖЕНЕРЛІК-ГЕОДЕТИЯЛЫҚ ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ГЕОАҚПАРАТТЫҚ БАСҚАРУ ”. 2024. Izdenister Natigeler, no. 4 (104) (December): 143-52. https://doi.org/10.37884/4-2024/14.

“ЖЕР РЕСУРСТАРЫН ИНЖЕНЕРЛІК-ГЕОДЕТИЯЛЫҚ ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ГЕОАҚПАРАТТЫҚ БАСҚАРУ ” (2024) Izdenister natigeler, (4 (104), pp. 143–152. doi:10.37884/4-2024/14.

[1]“ЖЕР РЕСУРСТАРЫН ИНЖЕНЕРЛІК-ГЕОДЕТИЯЛЫҚ ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ГЕОАҚПАРАТТЫҚ БАСҚАРУ ”, Izdenister natigeler, no. 4 (104), pp. 143–152, Dec. 2024, doi: 10.37884/4-2024/14.

“ЖЕР РЕСУРСТАРЫН ИНЖЕНЕРЛІК-ГЕОДЕТИЯЛЫҚ ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ГЕОАҚПАРАТТЫҚ БАСҚАРУ ”. Izdenister Natigeler, no. 4 (104), Dec. 2024, pp. 143-52, https://doi.org/10.37884/4-2024/14.

“ЖЕР РЕСУРСТАРЫН ИНЖЕНЕРЛІК-ГЕОДЕТИЯЛЫҚ ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ГЕОАҚПАРАТТЫҚ БАСҚАРУ ”. Izdenister natigeler, no. 4 (104) (December 30, 2024): 143–152. Accessed September 15, 2026. https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/723.

1.ЖЕР РЕСУРСТАРЫН ИНЖЕНЕРЛІК-ГЕОДЕТИЯЛЫҚ ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ГЕОАҚПАРАТТЫҚ БАСҚАРУ . Izdenister natigeler [Internet]. 2024 Dec. 30 [cited 2026 Sep. 15];(4 (104):143-52. Available from: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/723

1.ЖЕР РЕСУРСТАРЫН ИНЖЕНЕРЛІК-ГЕОДЕТИЯЛЫҚ ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ГЕОАҚПАРАТТЫҚ БАСҚАРУ . Izdenister natigeler. 2024;(4 (104):143-152. doi:10.37884/4-2024/14

[1] 1. Kurmanbaev O.S., Aitkazinova Sh.K., Sarybaev O.A. Monitoring the condition of engineering structures // 12th international scientific school of young scientists and specialists “Problems of subsoil foundation in the 21st century through the eyes of young people.” Moscow: IPKON RAS, 2018.- P.105-110.

[2] 2. Construction standards of the Republic of Kazakhstan 1.03-03-2023. Geodetic work in construction.

[3] 3. Nurpeisova M.B., Kurmanbaev O.S., Bek A.A. Monitoring the condition of near-board arrays and engineering structures // Materials of the XXVI International Scientific School named after Academician S.A. Khristianovich. – Crimea, Alushta, September 19-25, 2018. – P.51-54.

[4] 4.Litvinenko, V. Advancement of geomechanics and geodynamics at the mineral ore mining and underground space development // Geomechanics and Geodynamics of Rock Masses: Proceedings of the European Rock Mechanics Symposium (Eurock 2018. Saint-Petersburg, Russia, 22 May 2018). London: Taylor and Francis Group. UK. – 2018. – Vol. 1. – pp. 3-16.

[5] 5.Schlotfeldt, P. Overhanging rock slope by design: An integrated approach using rock mass strength characterization, largescale numerical modelling and limit equilibrium methods / P. Schlotfeldt, D. Elmo, B. Panton // Journal of Rock Mechanics and Geotechnical Engineering. – 2018. – №10. – pp. 72-90.

[6] 6.Yang, J.P. Numerical determination of strength and deformability of fractured rock mass by FEM modeling / J.P. Yang, W.Z. Chen, D.S. Yang, J.Q. Yuan // Computers and Geotechnics. – 2015. – Vol. 64. – pp. 20-31.

[7] 7.Szolomicki J. Application of 3D Laser Scanning to Computer Model of Historic Build- ings // Proceedings of the World Congress on Engineering and Computer Science 2015, WCECS 2015 (San Francisco, October 21–23, 2015). – San Francisco, USA, 2015, Vol. II.

[8] 8.Finding the Displacement of Wood Structure in Heritage Building by 3D Laser Scannerisprs / M. C. Lee, Y. L. Tsai, R. Z. Wang, M. L. Lin // Annals of the Photogrammetry, Re- mote Sensing and Spatial Information Sciences, 2015 25th International CIPA Symposium 2015 (Taipei, 31 August–04 September, 2015). – Taipei, Taiwan, 2015, Vol. II-5/W3. – P. 165–169.

[9] 9. Noskov, I.V. Integrated geomonitoring of the bases and foundations of vertical steel tanks (VS) based on laser scanning during the development of oil fields / I.V. Noskov, D.N. Cherepanov // Bulletin of Eurasian Science. - 2022. - T. 14. - No. 4. URL: https://esj.today/PDF/03NZVN422.pdf.

[10] 10.Komissarov, A.V. Theory and technology of laser scanning for spatial modeling of territories [Text]: author. dis. for a job. learned. step. doct. tech. Sciences (25.00.34) / Komissarov Alexander Vladimirovich; SGUGiT. - Novosibirsk, 2015.- 278 p.

[11] 11.Nurpeisova M., Kenesbaeva A., Levin E., Baltiyeva A., Nizamova M. Geodynamic Processes Modeling On Oil-Gas Deposits// Journal of Advanced Research in Dynamical and Control Systems. – 2019. –№6. – Р.2075-2083.

[12] 12. Klimkov, Yu. M. Interaction of laser radiation with matter: textbook / Yu. M. Klimkov, V. S. Mayorov, M. V. Khoroshev; Moscow State University of Geodesy and Cartography. - Moscow: MIIGAiK, 2019. -108 p. - Text: direct.

[13] 13.Dickey, F. M. Laser Beam Shaping: Theory and Techniques, Second Edition / F. M. Dickey. - CRC Press, 2017. - 589 p. - Текст : непосредственный.

[14] 14.Hussnain, Z. Automatic extraction of accurate 3D tie points for trajectory adjustment of mobile laser scanners using aerial imagery / Z. Hussnain, S. Oude Elbernk, G. Vosselman. - Текст : непосредственный // ISPRS Journal of Photogrammetry and Remote Sensing. - 2019. - Vol. 154. - P. 41-58.

[15] 15.Li, Q.Comparison of Different Feature Sets for TLS Point Cloud Classification / Q. Li, X. Cheng // Sensors. 2018. - V. 18. - PP. 1-17. doi:10.3390/s18124206

[16] 16.Terrestrial laser scanner Leica RTC360 [Electronic resource] / Access mode: https://geosystems.ru/shop/lazernye-skanery/nazemnye-lazernye skanery/lazernyy-skaner-leica-rtc360

[17] 17.Leica Cyclone 3DR/ Access mode: https://leica-geosystems.com/products/laser-scanners/software/leica-cyclone/leica-cyclone-3dr

[18] 18. Kochneva, A. A. Creation of digital terrain models for road design based on airborne laser scanning technology / A. A. Kochneva, M. G. Mustafin. - Text: direct // Natural and technical sciences. - 2019. - No. 2. - P. 91-95.

[19] 19. Solovitsky A. N. Geodetic monitoring of the stress-strain state of the earth’s crust in the areas of development of Kuzbass coal deposits: geodetic constructions // SGUGI.- 2019.- Volume 22.- No. 1.- Р. 81-90.