Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫН МЕХАНИКАЛАНДЫРУ ЖӘНЕ ЭЛЕКТРЛЕНДІРУ

АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН ОПТИКАЛЫҚ – ЭЛЕКТРОНДЫ ҚОНДЫРҒЫДА ЖҰМЫРТҚА САПАСЫНЫҢ КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ АЛГОРИТМІ МЕН БАҒДАРЛАМАСЫН ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ МЕН НӘТИЖЕЛЕРІ

А.К. Молдажанов 1 , Д.М. Алиханов 1 , А.Т. Кулмахамбетова* 2 , Д.А. Зинченко 1 , А.А. Азизов 1

1 Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті, Алматы, Қазақстан; 2 Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті, Алматы

doi.org/10.37884/3-2021/13 Бет. 112-124 Қабылданды 05.03.2022 Жарияланды 30.09.2021

Аңдатпа

Мақала бұзбайтын оптикалық-электронды әдістерді қолдана отырып, жаңа алгоритм және компьютерлік бағдарлама бойынша жұмыртқа сапасының параметрлері мен көрсеткіштерін анықтау әдісін кешенді зерттеуге арналған, мақалада бір жазықтықтағы жұмыртқа пішінінің индексін (If), пішін коэффициентін (К1) және жұмыртқа көлемін оптикалық әдіспен, сондай-ақ жанама тәсілмен есептелетін жұмыртқа тығыздығын анықтаудың жаңа әдістері келтірілген. Жұмыртқа кескінін алу және өңдеу алгоритмі мен бағдарламасының барабарлығын зерттеу және сапа көрсеткіштерін бағалаудың ақпараттық белгілерін есептеу үшін эксперименттік оптикалық-электрондық қондырғы (ОЭҚ) әзірленді және жасалды, оның негізгі компоненттері оптикалық камера және тензометриялық датчик болып табылады. Оптикалық-электрондық қондырғының макеттік үлгісінің жұмысын эксперименттік тексеру нәтижелері келтірілген, оның нәтижелері бойынша жұмыртқа сапасының параметрлері мен көрсеткіштерін анықтаудың дәстүрлі әдісімен салыстырғанда оптикалық-электрондық әдісті қолданудың орындылығына статистикалық талдау жүргізілген. Статистикалық өңдеу нәтижелері ОЭҚ-да өлшеу және қолмен өлшеу кезінде үлкен және кіші диаметрлердің мәндері аздап ерекшеленетінін көрсетті, кішкентай жұмыртқалар үшін ОЭҚ-де өлшенген диаметрлердің мәні штангенциркульмен өлшенген мәндерден аз, ал үлкен жұмыртқалар үшін, керісінше, таразыда қолмен өлшеу кезінде және ОЭҚ-да автоматтандырылған әдіспен өлшенген жұмыртқа тығыздығының мәні іс жүзінде сәйкес келеді, салыстырмалы қате 0,33% - дан аспайды.

алгоритм, бағдарлама, жұмыртқа, эксперимент, көрсеткіштер, сапа, статистика, автоматтандыру, орнату.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. Шестакова Т. Яичный передел - (https://inbusiness.kz/ru/news/yaichnyj-peredel).
  2. 2. Jakhfer Alikhanov, Aidar Moldazhanov, Akmaral Kulmakhambetova, Zhandos Shynybay, Stanislav M. Penchev, Tsvetelina D. Georgieva, Plamen I. Daskalov Express Methods and Procedures for Determination of the Main Egg Quality Indicators. // TEM Journal -2021 Pages 171–176
  3. 3. Innocent Nyalala, Cedric Okinda, Chen Kunjie, Tchalla Korohou, Luke Nyalala, Qi Chao. Weight and volume estimation of poultry and products based on computer vision systems: a review, Poultry Science, Volume 100, Issue 5, 2021
  4. 4. Алиханов Д.М., Шыныбай Ж.С., Молдажанов А.К. Алгоритм определение геометрических параметров объектов // Научный журнал «Исследования, результаты», 2012. №3 (055).– С.107-112.
  5. 5. Свидетельство о внесении сведений в государственный реестр прав на объекты, охраняемые авторским правом №12984 от 03.11.2020г. Программа для ЭВМ «ОЭУ-Яйцо Python» Оптико-электронная установка – Яйцо Python.
  6. 6. Alikhanov, J., Penchev, S.M., Georgieva, T.D., Moldazhanov A.K., Kulmakhambetova A.T., Shynybay Zh., Stefanov, E., Daskalov, P.I. Design and performance of an automatic egg sorting system based on computer vision. // TEM Journal -2019 Pages 1319-1325.
  7. 7. Молдажанов А.К., Алиханов Д.М., Алпеисов Ш.А., Яцевич А.А. Патент на полезную модель №1138 от 15.08.2014 г. Машина для сортировки яиц по размерам и форме.
  8. 8. Alikhanov, J., Penchev, S.M., Georgieva, T.D., Shynybay, Z., Daskalov, P.I. An indirect approach for egg weight sorting using image processing Journal of Food Measurement and Characterization, 2018, 12(1), стр. 87–93.
  9. 9. A.K. Moldazhanov, Zh. Shynybay, D.Alikhanov, P. Daskalov, Methods and results of experimental research automated installation for definition of geometrical parameters potato tubers on the basis of vision system. International Scientific, Scientific applied and informational journal. Year LXI, Issue 9/2015, Bulgaria. ISSN 0861-9638.P.7-10.
  10. 10. Серия аграрных наук №3 (2/2). Алиханов Д.М., Молдажанов А.К., Кулмахабетов А.Т. Обоснование и выбор метода определения объема яиц расчетным способом. Известия НАН РК, №3(39). 2017. – С. 126-131.
  11. 11. Okinda, Cedric & Sun, Yuwen & Nyalala, Innocent & Korohou, Tchalla & Opiyo, Samuel & Wang, Jintao & Shen, Mingxia. (2020). Egg volume estimation based on image processing and computer vision. Journal of Food Engineering. 283. 110041. 10.1016/j.jfoodeng.2020.110041
  12. 12. Moldahaznov A.K., Alikhanov J, The substantion of the method for determination of the egg density by indirect method. Научный журнал «Исследования, результаты». №1. 2018 г. – с. 292-300.
  13. 13. Молдажанов А.К. Алиханов Д.М. Кулмахамбетова А.Т. Азизов А.А. Обоснование технологической схемы многофункциональной машины для неразрушающего контроля показателей качества и автоматической сортировки яиц на категории. Исследования, результаты. №3, Алматы, 2020. -с.376-381

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2021. АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН ОПТИКАЛЫҚ – ЭЛЕКТРОНДЫ ҚОНДЫРҒЫДА ЖҰМЫРТҚА САПАСЫНЫҢ КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ АЛГОРИТМІ МЕН БАҒДАРЛАМАСЫН ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ МЕН НӘТИЖЕЛЕРІ. Izdenister natigeler. 3 (91) (Sep. 2021), 112–124. DOI:https://doi.org/10.37884/3-2021/13.
(1)АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН ОПТИКАЛЫҚ – ЭЛЕКТРОНДЫ ҚОНДЫРҒЫДА ЖҰМЫРТҚА САПАСЫНЫҢ КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ АЛГОРИТМІ МЕН БАҒДАРЛАМАСЫН ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ МЕН НӘТИЖЕЛЕРІ. Izdenister natigeler 2021, No. 3 (91), 112-124. https://doi.org/10.37884/3-2021/13.
АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН ОПТИКАЛЫҚ – ЭЛЕКТРОНДЫ ҚОНДЫРҒЫДА ЖҰМЫРТҚА САПАСЫНЫҢ КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ АЛГОРИТМІ МЕН БАҒДАРЛАМАСЫН ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ МЕН НӘТИЖЕЛЕРІ. (2021). Izdenister Natigeler, 3 (91), 112-124. https://doi.org/10.37884/3-2021/13
АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН ОПТИКАЛЫҚ – ЭЛЕКТРОНДЫ ҚОНДЫРҒЫДА ЖҰМЫРТҚА САПАСЫНЫҢ КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ АЛГОРИТМІ МЕН БАҒДАРЛАМАСЫН ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ МЕН НӘТИЖЕЛЕРІ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 3 (91), p. 112–124, 2021. DOI: 10.37884/3-2021/13. Disponível em: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/53. Acesso em: 15 sep. 2026.
“АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН ОПТИКАЛЫҚ – ЭЛЕКТРОНДЫ ҚОНДЫРҒЫДА ЖҰМЫРТҚА САПАСЫНЫҢ КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ АЛГОРИТМІ МЕН БАҒДАРЛАМАСЫН ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ МЕН НӘТИЖЕЛЕРІ”. 2021. Izdenister Natigeler, no. 3 (91) (September): 112-24. https://doi.org/10.37884/3-2021/13.
“АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН ОПТИКАЛЫҚ – ЭЛЕКТРОНДЫ ҚОНДЫРҒЫДА ЖҰМЫРТҚА САПАСЫНЫҢ КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ АЛГОРИТМІ МЕН БАҒДАРЛАМАСЫН ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ МЕН НӘТИЖЕЛЕРІ” (2021) Izdenister natigeler, (3 (91), pp. 112–124. doi:10.37884/3-2021/13.
[1]“АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН ОПТИКАЛЫҚ – ЭЛЕКТРОНДЫ ҚОНДЫРҒЫДА ЖҰМЫРТҚА САПАСЫНЫҢ КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ АЛГОРИТМІ МЕН БАҒДАРЛАМАСЫН ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ МЕН НӘТИЖЕЛЕРІ”, Izdenister natigeler, no. 3 (91), pp. 112–124, Sep. 2021, doi: 10.37884/3-2021/13.
“АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН ОПТИКАЛЫҚ – ЭЛЕКТРОНДЫ ҚОНДЫРҒЫДА ЖҰМЫРТҚА САПАСЫНЫҢ КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ АЛГОРИТМІ МЕН БАҒДАРЛАМАСЫН ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ МЕН НӘТИЖЕЛЕРІ”. Izdenister Natigeler, no. 3 (91), Sept. 2021, pp. 112-24, https://doi.org/10.37884/3-2021/13.
“АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН ОПТИКАЛЫҚ – ЭЛЕКТРОНДЫ ҚОНДЫРҒЫДА ЖҰМЫРТҚА САПАСЫНЫҢ КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ АЛГОРИТМІ МЕН БАҒДАРЛАМАСЫН ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ МЕН НӘТИЖЕЛЕРІ”. Izdenister natigeler, no. 3 (91) (September 30, 2021): 112–124. Accessed September 15, 2026. https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/53.
1.АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН ОПТИКАЛЫҚ – ЭЛЕКТРОНДЫ ҚОНДЫРҒЫДА ЖҰМЫРТҚА САПАСЫНЫҢ КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ АЛГОРИТМІ МЕН БАҒДАРЛАМАСЫН ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ МЕН НӘТИЖЕЛЕРІ. Izdenister natigeler [Internet]. 2021 Sep. 30 [cited 2026 Sep. 15];(3 (91):112-24. Available from: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/53
1.АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН ОПТИКАЛЫҚ – ЭЛЕКТРОНДЫ ҚОНДЫРҒЫДА ЖҰМЫРТҚА САПАСЫНЫҢ КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ АЛГОРИТМІ МЕН БАҒДАРЛАМАСЫН ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ МЕН НӘТИЖЕЛЕРІ. Izdenister natigeler. 2021;(3 (91):112-124. doi:10.37884/3-2021/13