Аңдатпа
Мақалада Жетісу облысы Панфилов ауданы «Шүкейт-Ата» шаруа қожалығы жағдайында етті-майлы өнімділік бағытындағы ордабасы қойының өсу, даму және экстерьер көрсеткіштерін зерттеу нәтижелері ұсынылған. Әртүрлі жыныстық жас тобындағы малдардың тірілей салмағы мен биометриялық параметрлеріне кешенді талдау жүргізіліп, қаңқа дамуының деңгейін, кеуде қуысының қалыптасуын, дене құрылымының пропорционалдығы мен үйлесімділігін сипаттайтын индекстік көрсеткіштер анықталды.
Ордабасын қойы жоғары тез жетілгіштігімен, тірі салмақ қосуының тұрақтылығымен, мықты конституциясымен және заманауи қой шаруашылығы талаптарына сәйкес айқын етті пішіндерімен ерекшеленетіні анықталды.
Алынған деректер бұл тұқымның жайылымдық жағдайда жоғары бейімделгіштігін және генетикалық әлеуетін дәлелдейді әрі Қазақстанның әртүрлі табиғи-климаттық аймақтарында одан әрі өсіруге ұсынуға мүмкіндік береді. Ордабасы қой тұқымы жоғары өнімділігімен, экологиялық бейімделгіштігімен және экономикалық тиімділігімен қой шаруашылығын тұрақты дамытуға арналған құнды селекциялық ресурс болып табылады.
Зерттеу нәтижелері бойынша, 4–4,5 айлық тоқтының орташа тірі салмағы 37,6 кг-ға, 1,5 жастағы тоқты – 47,6 кг-ға, 2,5–3,5 жастағы саулықтар – 62,4 кг-ға, ал 2,5 жастағы қошқарлар – 72,5 кг-ға жететіні анықталды.
Алынған тірі салмақ көрсеткіштері мен негізгі зоотехникалық дене өлшемдері ордабасы тұқымының стандартына толық сәйкес келеді.
01 Кіріспе
Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.
02 Әдебиеттер тізімі
- 1. Данкверт С.А., Холманов А.М., Осадчая О.Ю. Овцеводство стран мира. Справочно-учебное пособие. Издание 2-ое. Москва.2011.47-53с.
- 2. Садықұлов Т.С., Адылканова Ш.Р. Селекционно-генетические аспекты совершенствования курдючных пород овец. Монография. Алматы. 2022.-88-199 с.
- 3. Кулатаев Б.Т., Каташева А.Ч.,Беднягин Д. Етті- құйрықты қойлардың өнімділік және биологиялық ерекшеліктерін арттыру. «Ізденістер, нәтижелер – Исследования, результаты» ғылыми журналы, №2 (102) 2024, 36-42 б., DOI https://doi.org/10.37884/1-2025/02
- 4. Ombayev, A., Parzhanov, Z., Azhimetov, N., Zhylkibayev, A., Abishov, M., & Issabayeva, A. (2023). Increasing the meat productivity of young sheep based on the use of the gene pool of the Dorper and Hissar breeds | Aumento da produtividade de carne de ovelhas jovens com base no uso do pool genético das raças Dorper e Hissar. Brazilian Journal of Biology, 83, e278807. https://doi.org/10.1590/1519-6984.278807
- 5. Омбаев А.М., Кансеитов Т.,Алибаев Н.Н. Результаты использования гиссарских баранов-производителей при создании ордабасинской породы в Казахстане. Материалы международной научно-практической конференции «Селекционные достижения в совершенствовании гиссарской породы овец и ее значения в создании новых пород и типов», Душанбе 28-29 июля, 2023 года, стр.53-62.
- 6. Садыкулов Т.С.,Муканова Л.Б.,Адылканова Ш.Р., Юлдашбаев Ю.А. Еділбай және гиссар құйрықты қой тұқымдарынан алынған ұрпақтардың негізгі селекциялық белгілерінің фенотиптік өзгергіштігі/Фенотипическая изменчивость основных селекционных признаков первого поколения, полученных от едильбайской и гиссарской курдючных пород овец// «Ізденістер, нәтижелер – Исследования, результаты» ғылыми журналы, №4 (100) 2023 ж., 27-34 б., DOI https://doi.org/10.37884/4-2023/04
- 7. Оракбаева А.Д. Адылканова Ш.Р., Садыкулов Т.С., Койшыбаев А.М..Досыбаев К.Ж. Продуктивные и биологические особенности овец сарыаркинской поролы (внутрипородный жанааркинский тип) «Ізденістер, нәтижелер – Исследования, результаты» ғылыми журналы, №3 (100) 2025 ж., 64-73 б., DOI https://doi.org/10.37884/3-2025/07
- 8. Mukanova L.B. Biological and productive qualities of the edilbaevsky and hissar breeds World of conferences International scientific conference, Vienne, 15-16.12.2022 y. 12-14 p.
- 9. Омбаев А.М. Мясо-сальное овцеводство Казахстана. Сборник трудов, приуроченных к Международному научному симпозиуму «Достижения зоотехнической науки в решении актуальных задач животноводства и аквакультуры» посвященного 150-летию со дня рождения выдающегося ученого в области зоотехнии академика Е.Ф.Лискуна, Москва, 14-17 ноября 2023 года, стр.176-18
- 10. Ting Liu, Fadi Li , Weimin Wang , Xiaojuan Wang , Zhiyuan Ma , Chong Li , Xiuxiu Weng , Chen Zheng. Early feeding strategies in lambs affect rumen development and growth performance, with advantages persisting for two weeks after the transition to fattening diets. Frontiers in Veterinary Science 2022 Jul https://doi.org/10.3389/fvets.2025.1566427
- 11. Tao Li, Bakhtawar Riaz Raja, Jie Liao, Longqing Zheng, Fuquan Yin, Shangquan Gan , Xuemei Sun , Gang Lyu , Jian Ma . The characteristics, influence factors, and regulatory strategies of growth retardation in ruminants: a review. Frontiers in Veterinary Science. 2025 Mar. https://doi.org/10.3389/fvets.2022.925649
- 12. Leila Ahmadzadeh-Gavahan, Ali Hosseinkhani,,Valiollah Palangi, Maximilian Lackner . Supplementary Feed Additives Can Improve Lamb Performance in Terms of Birth Weight, Body Size, and Survival Rate Animals 2023, 13(6), 993; https://doi.org/10.3390/ani13060993