Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
СУ, ЖЕР ЖӘНЕ ОРМАН РЕСУРСТАРЫ

СУ АҒЫНДАРЫНАН ЖЕРДІ СУАРУ ЖӘНЕ ЖАЙЫЛЫМДАРДЫ СУЛАНДЫРУ ЖӘНЕ ГИДРОТАРАН СОРҒЫ ҚОНДЫРҒЫСЫНЫҢ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ТЕХНИКАЛЫҚ ПАРАМЕТРЛЕРІН АНЫҚТАУ

Ербол Саркынов 1 , Александр Яковлев 1 , Кудайберген Бейсембин 2 , Жанар Жакупова 1 , Лаура Рыскулбекова 1 , Құрманбек Жанымхан 1 , Әлия Қалқабаева 1

1 «Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті» КЕАҚ; 2 М.Х. Дулати атындағы Тараз өңірлік университеті

doi.org/10.37884/4-2024/32 Бет. 309-316 Қабылданды 03.10.2024 Жарияланды 30.12.2024

Аңдатпа

Су ағындарынан суды көтеруге арналған жетілдірілген гидротаран сорғы қондырғысының үш типтік өлшемінің технологиялық және техникалық өлшемдерінің мәндері анықталған негіздеу әдістемесі мен формулалары келтірілген: жайылымдарды суландыруға арналған бір типтік өлшем және ҚР АӨК шаруа және фермер қожалықтарының жер учаскелерін суаруға арналған екі типтік өлшем, ҚР БҒМ "Ғылым қоры" АҚ желісі бойынша (10.11.2023 ж. № 102 шарт) қолданбалы зерттеулер бойынша және ЖРН-DP21682075 "Су энергиясынан жетегі бар су ағындарынан суды көтеруге арналған сорғы қондырғылары" жобасы бойынша ҒЗЖ орындау кезінде Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университетінде әзірленген.

Су энергиясынан жетегі бар су ағындарынан суды көтеруге арналған жетілдірілген гидротаран сорғы қондырғысының мынадай технологиялық және техникалық параметрлері негізделген: қабылдау сүзгісіндегі судың жылдамдығы, ішкі диаметрлері: қабылдау сүзгісі, қоректендіру құбыры, су көтергіш құбыр (жең), өту қималарының диаметрлері: соққы және айдау клапандары, қоректендіру құбырының ұзындығы.

Қолданылу саласы көктемгі-жазғы және күзгі пайдалану кезеңдерінде су ағындары бар аймақтарда ҚР АӨК объектілерін (шаруа және фермер қожалықтары және басқа да ауыл шаруашылығы құрылымдары) ауыл шаруашылығы суымен жабдықтау болып табылады. Гидротаран сорғы қондырғысының айрықша ерекшеліктері-су ағындарындағы (геометриялық және жылдамдық қысымдары) су ағынының кинетикалық энергиясын жетектеу үшін пайдалану және онда орнатылған гидрооқшаулағыш клапанды мерзімді жабудан және ашудан қоректендіру құбырында гидрооқшаулағыш қысым жасау есебінен энергия үнемдейтін және экологиялық таза су көтеру технологиясы бойынша суды көтеру, нәтижесінде сорғы қондырғысында беру және қысым жасалады.

Технологиялық параметр, техникалық параметр, стандартты өлшем, суды көтеру, гидротаран сорғы қондырғысы, су ағыны.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. [1] Юсупов Ж.Е., Яковлев А.А., Саркынов Е.С., Зулпыхаров Б.А.,Аманов Н.А.Обоснование технологии подъёма воды из водотоков с использованием усовершенствованного гидротаранного насосного устройства// Устойчивое развитие : региональные аспекты: Сборник материалов Х1 Международной научно-практической конференции молодых учёных. Брест, 24-26 апреля 2019г.-С.292-295
  2. [2] Zh.Yusupov, A.A. Yakovlev, E.S. Sarkynov, B.A.Zulpykharov Results of using the hudro-impakt metrohod of water lifting from watercourses. ICECAE 2020. Conf.Series: Earth and Environmental Science614 (2020)012023 doi: 10.1088/1755-1315/614/1/012023 – 2020 - Vol.11- Sci.614012023.
  3. [3] Сарқынов, Е., Яковлев, А., Трофимов, Г., Жакупова, Ж., Рыскулбекова , Л., Жанымхан , Қ., & Юсупов , Ж. (2024). ЖАЙЫЛЫМДАРДЫ СУЛАНДЫРУ ЖӘНЕ ЖЕРДІ СУАРУ ҮШІН СУ ЭНЕРГИЯСЫНАН ЖЕТЕГІ БАР СУ АҒЫНДАРЫНАН СУДЫ КӨТЕРУГЕ АРНАЛҒАН СОРҒЫ ҚОНДЫРҒЫЛАРЫНЫҢ ТЕХНИКАЛЫҚ-ЭКОНОМИКАЛЫҚ ТИІМДІЛІГІН АЙҚЫНДАУ ЖӨНІНДЕГІ ЕСЕП. Izdenister Natigeler, (3(103). https://journal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/645
  4. [4] Ухин Б.В., Гусев А.А. Гидравлика: Учебник. - М.: ИНФРА-М, 2010. - 432 с.
  5. [5] Кораблев А.Д. Экономия энергоресурсов в сельском хозяйстве.-М.: Агропромиздат, 1988. - 208с
  6. [6] Zhuzbay K., Kulyash A., Galimzhan K. Study of the process of erosion of a micro hydroelectric power plant (hpp) turbines in the form of a hydrocyclone Periodico Tche Quimica, 2020, 17(36), p. 527–541 DOI: 10.52571/PTQ.v17.n36.2020.542_Periodico36_pgs_527_541.pdf
  7. [7] Zhurinov M., Kassymbekov Zh., Dyussembekova N., Siemens E., Kassymbekov G. Testing of the prototype of mini-hydro power plants of hydrocyclone type in production conditions News of the National Academy of Sciences of the Republic of Kazakhstan, Series of Geology and Technical Sciences, 2020, 1(439), p.48–55
  8. [8] Evangelista, Stefania, Giuseppe Tortora, and Giacomo Viccione. 2023. "Experimental and Numerical CFD Modelling of the Hydrodynamic Effects Induced by a Ram Pump Waste Valve" Sustainability 15, no. 17: 13104. https://doi.org/10.3390/su151713104
  9. [9] El-Bayoumi, M., Abouel-Fotouh, A. M., Berry, A. E. (2023). LAB-SCALE SYSTEM FOR SMALL RAM PUMP’S TESTING AND PERFORMANCE EVALUATION. Frontiers in Heat and Mass Transfer, 20(1), 1–6. https://doi.org/10.5098/hmt.20.8
  10. [10] Brekke Hermod (2002) Design of hydraulic machinery working in sand laden water. Abrasive erosion and corrosion of hydraulic machinery, London.
  11. [11] Bergeron S.Y., Vu T.C., Vincent A.P. (2002) Silt erosion in hydraulic turbines: The need for real-time numerical simulations.
  12. [12] Buła, D.; Grabowski, D.; Lange, A.; Maciążek, M.; Pasko, M. Long- and Short-Term Comparative Analysis of Renewable Energy Sources. Energies 2020, 13, 3610. https://doi.org/10.3390/en13143610
  13. [13] Guan, X.; Jiang, P.; Meng, Y.; Qin, H.; Lv, H. Study on Production, Domestic and Ecological Benefits of Reservoir Water Supply Based on Emergy Analysis. Processes 2020, 8, 1435. https://doi.org/10.3390/pr8111435
  14. [14] G. T. Patle, Mukesh Kumar, Manoj Khanna; Climate-smart water technologies for sustainable agriculture: a review. Journal of Water and Climate Change 1 December 2020; 11 (4): 1455–1466. doi: https://doi.org/10.2166/wcc.2019.257
  15. [15] Anuarbekov K., Aldiyarova A., Zubairov O.Z., Radzevicius A., Burketbayeva A. Water-saving technology of irrigation of corn News of the National Academy of Sciences of the Republic of Kazakhstan, Series of Geology and Technical Sciences, 2018, 2(428), p. 149–155

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2024. СУ АҒЫНДАРЫНАН ЖЕРДІ СУАРУ ЖӘНЕ ЖАЙЫЛЫМДАРДЫ СУЛАНДЫРУ ЖӘНЕ ГИДРОТАРАН СОРҒЫ ҚОНДЫРҒЫСЫНЫҢ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ТЕХНИКАЛЫҚ ПАРАМЕТРЛЕРІН АНЫҚТАУ. Izdenister natigeler. 4 (104) (Dec. 2024), 309–316. DOI:https://doi.org/10.37884/4-2024/32.
(1)СУ АҒЫНДАРЫНАН ЖЕРДІ СУАРУ ЖӘНЕ ЖАЙЫЛЫМДАРДЫ СУЛАНДЫРУ ЖӘНЕ ГИДРОТАРАН СОРҒЫ ҚОНДЫРҒЫСЫНЫҢ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ТЕХНИКАЛЫҚ ПАРАМЕТРЛЕРІН АНЫҚТАУ. Izdenister natigeler 2024, No. 4 (104), 309-316. https://doi.org/10.37884/4-2024/32.
СУ АҒЫНДАРЫНАН ЖЕРДІ СУАРУ ЖӘНЕ ЖАЙЫЛЫМДАРДЫ СУЛАНДЫРУ ЖӘНЕ ГИДРОТАРАН СОРҒЫ ҚОНДЫРҒЫСЫНЫҢ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ТЕХНИКАЛЫҚ ПАРАМЕТРЛЕРІН АНЫҚТАУ. (2024). Izdenister Natigeler, 4 (104), 309-316. https://doi.org/10.37884/4-2024/32
СУ АҒЫНДАРЫНАН ЖЕРДІ СУАРУ ЖӘНЕ ЖАЙЫЛЫМДАРДЫ СУЛАНДЫРУ ЖӘНЕ ГИДРОТАРАН СОРҒЫ ҚОНДЫРҒЫСЫНЫҢ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ТЕХНИКАЛЫҚ ПАРАМЕТРЛЕРІН АНЫҚТАУ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 4 (104), p. 309–316, 2024. DOI: 10.37884/4-2024/32. Disponível em: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/719. Acesso em: 15 sep. 2026.
“СУ АҒЫНДАРЫНАН ЖЕРДІ СУАРУ ЖӘНЕ ЖАЙЫЛЫМДАРДЫ СУЛАНДЫРУ ЖӘНЕ ГИДРОТАРАН СОРҒЫ ҚОНДЫРҒЫСЫНЫҢ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ТЕХНИКАЛЫҚ ПАРАМЕТРЛЕРІН АНЫҚТАУ”. 2024. Izdenister Natigeler, no. 4 (104) (December): 309-16. https://doi.org/10.37884/4-2024/32.
“СУ АҒЫНДАРЫНАН ЖЕРДІ СУАРУ ЖӘНЕ ЖАЙЫЛЫМДАРДЫ СУЛАНДЫРУ ЖӘНЕ ГИДРОТАРАН СОРҒЫ ҚОНДЫРҒЫСЫНЫҢ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ТЕХНИКАЛЫҚ ПАРАМЕТРЛЕРІН АНЫҚТАУ” (2024) Izdenister natigeler, (4 (104), pp. 309–316. doi:10.37884/4-2024/32.
[1]“СУ АҒЫНДАРЫНАН ЖЕРДІ СУАРУ ЖӘНЕ ЖАЙЫЛЫМДАРДЫ СУЛАНДЫРУ ЖӘНЕ ГИДРОТАРАН СОРҒЫ ҚОНДЫРҒЫСЫНЫҢ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ТЕХНИКАЛЫҚ ПАРАМЕТРЛЕРІН АНЫҚТАУ”, Izdenister natigeler, no. 4 (104), pp. 309–316, Dec. 2024, doi: 10.37884/4-2024/32.
“СУ АҒЫНДАРЫНАН ЖЕРДІ СУАРУ ЖӘНЕ ЖАЙЫЛЫМДАРДЫ СУЛАНДЫРУ ЖӘНЕ ГИДРОТАРАН СОРҒЫ ҚОНДЫРҒЫСЫНЫҢ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ТЕХНИКАЛЫҚ ПАРАМЕТРЛЕРІН АНЫҚТАУ”. Izdenister Natigeler, no. 4 (104), Dec. 2024, pp. 309-16, https://doi.org/10.37884/4-2024/32.
“СУ АҒЫНДАРЫНАН ЖЕРДІ СУАРУ ЖӘНЕ ЖАЙЫЛЫМДАРДЫ СУЛАНДЫРУ ЖӘНЕ ГИДРОТАРАН СОРҒЫ ҚОНДЫРҒЫСЫНЫҢ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ТЕХНИКАЛЫҚ ПАРАМЕТРЛЕРІН АНЫҚТАУ”. Izdenister natigeler, no. 4 (104) (December 30, 2024): 309–316. Accessed September 15, 2026. https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/719.
1.СУ АҒЫНДАРЫНАН ЖЕРДІ СУАРУ ЖӘНЕ ЖАЙЫЛЫМДАРДЫ СУЛАНДЫРУ ЖӘНЕ ГИДРОТАРАН СОРҒЫ ҚОНДЫРҒЫСЫНЫҢ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ТЕХНИКАЛЫҚ ПАРАМЕТРЛЕРІН АНЫҚТАУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2024 Dec. 30 [cited 2026 Sep. 15];(4 (104):309-16. Available from: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/719
1.СУ АҒЫНДАРЫНАН ЖЕРДІ СУАРУ ЖӘНЕ ЖАЙЫЛЫМДАРДЫ СУЛАНДЫРУ ЖӘНЕ ГИДРОТАРАН СОРҒЫ ҚОНДЫРҒЫСЫНЫҢ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ТЕХНИКАЛЫҚ ПАРАМЕТРЛЕРІН АНЫҚТАУ. Izdenister natigeler. 2024;(4 (104):309-316. doi:10.37884/4-2024/32