КОМПЛЕКСНАЯ ОЧИСТКА ШАХТНЫХ ВОД

Марат Иманбаев; Наталья Сидорова; Андрей Бирюков; Индира Джуринская

doi:10.37884/4-2024/30

Аңдатпа

Қазіргі уақытта шахталық су тазарту құрылыстарын салу жер үсті су ағындары мен су қоймаларын сақтауға бағытталған маңызды шаралардың бірі болып табылады. Мақалада шахталық суды тазарту әдістері және тиімді тазарту жолдары қарастырылады. Шахта суының химиялық құрамы әр түрлі, бұл тау жыныстары массивтерінде, сулы горизонттар мен кен қазбаларында судың тау жыныстарымен жанасқан кездегі табиғи процестердің әсерінен. Шахталық сулардағы қоспалардың құрамы ашық су объектілеріне жіберілгенге дейін тазартуға жататын стандартты шекті рұқсат етілген концентрациялардан (ШРК) барынша асып түседі. Шахта суларының негізгі ластаушылары анықталып, шахта суларын тазартудың негізгі әдістері қарастырылып, шахта суларын тазарту әдістерін қолданудың сипаттамалық ерекшеліктері атап өтілді. Нәтижесінде жалпы технологиялық сызбаға енгізілген әрбір суды тазарту процесіне технологиялық және техникалық талаптардың ретін дұрыс анықтау суды қажетті сапаға дейін ұңғыманы тазартатыны анықталды. Шахталық суды тазарту сапасына қойылатын талаптарға сәйкес тазарту құрылыстарын жаңғырту және жаңа және тиімді технологияларды енгізу қажет, т.б. шахта суын тазарту мәселесін кешенді түрде шешу.

адсорбция, коагуляция, ауыр металдар, органикалық қоспалар, минералсыздандыру, сарқынды суларды тазарту, электродеионизация, электромембраналық кешен.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

1 Оспанов К., Сейтасанов И., Меркурьева С., Абдукадырова А., Онласын У. (2024). ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ОСАДКА ВОДОПРОВОДНЫХ ОЧИСТНЫХ СООРУЖЕНИЙ В КАЧЕСТВЕ РЕАГЕНТА ДЛЯ ОЧИСТКИ СТОЧНЫХ ВОД ОТ ФОСФАТОВ. Izdenister Natigeler, (1 (101), 122–132. https://doi.org/10.37884/1-2024/13
2 Монгайт, И.Л. Очистка шахтных вод / И.Л. Монгайт, К.Д. Тикиниди, Г.И. Никодадзе. – М.: Недра, 1978. – 173 с.
3 Дьяченко, Н.Н. Комплексная очистка шахтных вод от крупного дисперсного шлама / Н.Н. Дьяченко // Горный журнал. – 2009. – № 12. – С. 60–61.
4 Способ комплексной очистки шахтных вод // Королев А. А., Крестьянинов А.Т., Краюхин С.А., Тимофеев К.Л., Кочин В.А., Курдюмов В.Р. // Патент RU 2 666 859. С2. Заявл. 2016.12.01. Опубл. 2018.09.12.
5 Пилат Б.В. Основы электродиализа – М.: Авваллон, 2004 – 456 с.
6 Одинцев В.Н., Милетенко Н.А. (2015) Прорыв воды в шахтах вследствие спонтанного гидроразрыва пласта. Журнал минеральных наук, 51:423–434.
7 S. Meibner, The impact of metal mining on global water stress and regional carrying capacities—a gis-based water impact assessment, Resources 10 (2021) 120, https://doi.org/10.3390/RESOURCES10120120/S1.
8 Pinto PX, Al-Abed SR, Balz DA, Butler BA, Landy RB, Smith SJ. Bench-scale and pilot-scale treatment technologies for the removal of total dissolved solids from coal mine water: a review. Mine Water Environ 2016;35:94–112. https://doi.org/10. 1007/s10230-015-0351-7.
9 Runtti H, Tolonen ET, Tuomikoski S, Luukkonen T, Lassi U. How to tackle the stringent sulfate removal requirements in mine water treatment—A review of potential methods. Environ Res 2018;167:207–22. https://doi.org/10.1016/j.envres. 2018.07.018.
10 Foudhaili T, Lefebvre O, Coudert L, Neculita CM. Sulfate removal from mine drainage by electrocoagulation as a stand-alone treatment or polishing step. Miner Eng 2020;152:106337. https://doi.org/10.1016/j.mineng.2020.106337.
11 Xin Wang, Zhimin Xu, Yajun Sun, Jieming Zheng, Chenghang Zhang, Zhongwen Duan. Construction of multi-factor identification model for real-time monitoring and early warning of mine water inrush. International Journal of Mining Science and Technology 31 (2021), 853-866.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2024. ШАХТА СУЛАРЫН КЕШЕНДІ ТАЗАРТУ. Izdenister natigeler. 4 (104) (Dec. 2024), 290–297. DOI:https://doi.org/10.37884/4-2024/30.

(1)ШАХТА СУЛАРЫН КЕШЕНДІ ТАЗАРТУ. Izdenister natigeler 2024, No. 4 (104), 290-297. https://doi.org/10.37884/4-2024/30.

ШАХТА СУЛАРЫН КЕШЕНДІ ТАЗАРТУ. (2024). Izdenister Natigeler, 4 (104), 290-297. https://doi.org/10.37884/4-2024/30

ШАХТА СУЛАРЫН КЕШЕНДІ ТАЗАРТУ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 4 (104), p. 290–297, 2024. DOI: 10.37884/4-2024/30. Disponível em: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/712. Acesso em: 15 sep. 2026.

“ШАХТА СУЛАРЫН КЕШЕНДІ ТАЗАРТУ”. 2024. Izdenister Natigeler, no. 4 (104) (December): 290-97. https://doi.org/10.37884/4-2024/30.

“ШАХТА СУЛАРЫН КЕШЕНДІ ТАЗАРТУ” (2024) Izdenister natigeler, (4 (104), pp. 290–297. doi:10.37884/4-2024/30.

[1]“ШАХТА СУЛАРЫН КЕШЕНДІ ТАЗАРТУ”, Izdenister natigeler, no. 4 (104), pp. 290–297, Dec. 2024, doi: 10.37884/4-2024/30.

“ШАХТА СУЛАРЫН КЕШЕНДІ ТАЗАРТУ”. Izdenister Natigeler, no. 4 (104), Dec. 2024, pp. 290-7, https://doi.org/10.37884/4-2024/30.

“ШАХТА СУЛАРЫН КЕШЕНДІ ТАЗАРТУ”. Izdenister natigeler, no. 4 (104) (December 30, 2024): 290–297. Accessed September 15, 2026. https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/712.

1.ШАХТА СУЛАРЫН КЕШЕНДІ ТАЗАРТУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2024 Dec. 30 [cited 2026 Sep. 15];(4 (104):290-7. Available from: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/712

1.ШАХТА СУЛАРЫН КЕШЕНДІ ТАЗАРТУ. Izdenister natigeler. 2024;(4 (104):290-297. doi:10.37884/4-2024/30

[1] 1 Оспанов К., Сейтасанов И., Меркурьева С., Абдукадырова А., Онласын У. (2024). ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ОСАДКА ВОДОПРОВОДНЫХ ОЧИСТНЫХ СООРУЖЕНИЙ В КАЧЕСТВЕ РЕАГЕНТА ДЛЯ ОЧИСТКИ СТОЧНЫХ ВОД ОТ ФОСФАТОВ. Izdenister Natigeler, (1 (101), 122–132. https://doi.org/10.37884/1-2024/13

[2] 2 Монгайт, И.Л. Очистка шахтных вод / И.Л. Монгайт, К.Д. Тикиниди, Г.И. Никодадзе. – М.: Недра, 1978. – 173 с.

[3] 3 Дьяченко, Н.Н. Комплексная очистка шахтных вод от крупного дисперсного шлама / Н.Н. Дьяченко // Горный журнал. – 2009. – № 12. – С. 60–61.

[4] 4 Способ комплексной очистки шахтных вод // Королев А. А., Крестьянинов А.Т., Краюхин С.А., Тимофеев К.Л., Кочин В.А., Курдюмов В.Р. // Патент RU 2 666 859. С2. Заявл. 2016.12.01. Опубл. 2018.09.12.

[5] 5 Пилат Б.В. Основы электродиализа – М.: Авваллон, 2004 – 456 с.

[6] 6 Одинцев В.Н., Милетенко Н.А. (2015) Прорыв воды в шахтах вследствие спонтанного гидроразрыва пласта. Журнал минеральных наук, 51:423–434.

[7] 7 S. Meibner, The impact of metal mining on global water stress and regional carrying capacities—a gis-based water impact assessment, Resources 10 (2021) 120, https://doi.org/10.3390/RESOURCES10120120/S1.

[8] 8 Pinto PX, Al-Abed SR, Balz DA, Butler BA, Landy RB, Smith SJ. Bench-scale and pilot-scale treatment technologies for the removal of total dissolved solids from coal mine water: a review. Mine Water Environ 2016;35:94–112. https://doi.org/10. 1007/s10230-015-0351-7.

[9] 9 Runtti H, Tolonen ET, Tuomikoski S, Luukkonen T, Lassi U. How to tackle the stringent sulfate removal requirements in mine water treatment—A review of potential methods. Environ Res 2018;167:207–22. https://doi.org/10.1016/j.envres. 2018.07.018.

[10] 10 Foudhaili T, Lefebvre O, Coudert L, Neculita CM. Sulfate removal from mine drainage by electrocoagulation as a stand-alone treatment or polishing step. Miner Eng 2020;152:106337. https://doi.org/10.1016/j.mineng.2020.106337.

[11] 11 Xin Wang, Zhimin Xu, Yajun Sun, Jieming Zheng, Chenghang Zhang, Zhongwen Duan. Construction of multi-factor identification model for real-time monitoring and early warning of mine water inrush. International Journal of Mining Science and Technology 31 (2021), 853-866.