Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
СУ, ЖЕР ЖӘНЕ ОРМАН РЕСУРСТАРЫ

СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОРМАН ЖОЛАҚТАРЫНЫҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ

Инна Савенкова 1 , Гаухар Шахметова 1 , Анна Новикова 1 , Мереке Курмангалиев 1

1 «М.Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан университеті» КеАҚ, Петропавл қ.

doi.org/10.37884/3-2023/26 Бет. 248-258 Қабылданды 03.07.2023 Жарияланды 29.09.2023

Аңдатпа

Мақалада Солтүстік Қазақстан облысы аудандарының біріндегі орман жолақтарының қазіргі жағдайы қарастырылады. Қолданыстағы зерттеу әдістеріне сәйкес орман жолақтары учаскелерінің сүрекдіңінің құрамы, оның қазіргі жағдайы анықталды. Зерттеу барысында желектің пішінінің ерекшеліктеріне, оның жалпы жағдайына және қурау дәрежесіне назар аударылды. Сондай-ақ орман жолақтарына жалпы жай-күйіне баға берілді. Мақалада орман жолақтарының екі учаскесіндегі сау ағаштардың жалпы пайызының көрсеткіші келтірілген. 1-учаске бойынша сүрекдің 100% ауыстыруды қажет етпейтін сау ағаштардан тұрады. 2-учаске бойынша зақымдалған ағаштардың үлесі 58,9% құрайды. Бұл желектің қурауының әртүрлі дәрежесі бар және ауыстыруды қажет ететін ағаштар. Орман жолақтарының зерттелген учаскелері қазіргі уақытта олардың тығыздығы төмен және сирек кездесетіндігіне, сондай-ақ көптеген ағытылудың болуына байланысты өздерінің егістік қорғау функцияларын орындамайды. 1-учаске өзінің жас көрсеткіштері бойынша сүрекдіңді қалыптастыру сатысына, ал 2-учаске өз дамуында ауытқу деңгейіне жеткен. Орман жолақтардың осы учаскесінің ауытқу деңгейі оның жас ерекшеліктеріне де, күтімнің толық болмауына да байланысты. Орман жолақтарына күтімнің болмауы, сондай-ақ осы жерде орналасқан тастанды ауылшаруашылық жерлері орман жолақтарының екі жағында да бальзамдық теректің өскіндерінің таралуына әкелді. Негізгі болып табылатын, орман жолақтарының зерттелген учаскелерінің бірі, егістік қорғау функцияларын қалпына келтіру үшін қураған және зақымдалған ағаштарды ауыстыру арқылы оны қайта құру (58,9%-ға) қажет. Орман жолақтары учаскелерінің құрылымын ретке келтіру, оларды жырту және уақтылы тазалауды ұйымдастыру талап етіледі.

агроорман мелиорациясы қорғау орман жолақтары сүрекдіңнің санитарлық жағдайы күтім таксациялық көрсеткіштер сүрекдіңнің тіршілік жай - күйінің индексі

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. Родин А.Р., Родин С.А., Васильев С.Б., Силаев Г.В. Лесомелиорация ландшафтов: учебник / под общ. ред. А. Р. Родина. - М.: ФГБОУ ВПО МГУЛ, 2014. - 192 с.
  2. 2. Weninger T., Scheper S., Lackóová L., Kitzler B., Gartner K., King N.W., Cornelis W., Strauss P., Michel К. Ecosystem services of tree windbreaks in rural landscapes - a systematic review. Environmental Research Letters, 2021, Volume 16, Number 10.
  3. 3. Здорнов И.А. Структура, состояние и защитно-мелиоративная эффективность придорожных лесных полос Северного Казахстана (2020). [Электронный ресурс] / Режим доступа: https://www.dissercat.com/content/struktura-sostoyanie-i-zashchitno-meliorativnaya-effektivnost-pridorozhnykh-lesnykh-polos.
  4. 4. Kulik K.N. Protective forest plantations - the basis of the ecological framework of agricultural territories. Russian Agricultural Sciences. 1. (2018). рр. 18–21.
  5. 5. Родин А.Р., Родин С.А., Васильев С.Б., Силаев Г.В. Лесомелиорация ландшафтов: учебник. - М.: ФГБОУ ВПО МГУЛ, 2014. - 192 с.
  6. 6. Беличенко, И.С. Лесозащитные полосы как фактор улучшения агроландшафтов и повышения их локального биоразнообразия // Экологический вестник Северного Кавказа. Т. 15, № 3, 2019. –С. 42-54.
  7. 7. Носников В.В. Защитное лесоразведение. - Минск: БГТУ, 2019. - 221 с.
  8. 8. Кентбаев Е.Ж., Кентбаева Б.А. Деревья и кустарники Казахстана для лесовыращивания. –Алматы: КазНАУ, 2015. - 343 с.
  9. 9. Байшоланов С.С. Агроклиматические ресурсы Северо-Казахстанской области: научно-прикладной справочник. - Астана, 2017. -С. 168-184.
  10. 10. Loshakov, A B Hasai N Yu and Melnik M C. Analysis of the state of forest shelter belts of the agroclimatic zone III in the South of Russia on the example of agroenterprise. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 2019, Volume 315, Issue 7.
  11. 11. Гладинов А. Н., Коновалова Е. В., Содбоева С.Ч. Современное состояние защитных лесополос в Бичурском районе Республики Бурятия // Лесное хозяйство. № 4 (61), 2020. –С. 115-122.
  12. 12. Vassilev Kiril V.; Assenov Assen I.; Velev Nikolay I.; Grigorov Borislav G.; Borissova Bilyana B. Distribution, Characteristics and Ecological Role of Protective Forest Belts in Silistra Municipality, Northeastern Bulgaria. Ecologia Balkanica. -2019, Vol. 11 Issue 1, p191-204. 14p.
  13. 13. Данчева А.В. Экологический мониторинг лесных насаждений рекреационного назначения. – Екатеринбург: Урал. гос. лесотехн. ун-т, 2015. – 152 с.
  14. 14. Podhrázská Jana, Kuˇcera Josef, Doubrava Daniel, Doležal Petr. Functions of Windbreaks in the Landscape Ecological Network and Methods of Their Evaluation. Forests, 2021, рр. 67.
  15. 15. Залесов С.В., Ведерников Е.А., Залесова Е.С., Иванчина Л.А., Эфа Д.Э. Определение санитарного состояния древостоев // Успехи современного естествознания. – 2018. – № 4. – С. 54-61.
  16. 16. Шкала санитарного состояния деревьев (2022) [Электронный ресурс] / Режим доступа: https://sudact.ru/ law/postanovlenie-pravitelstva-rf-ot-09122020-n-2047/pravila-sanitarnoi-bezopasnosti-v -lesakh/prilozhenie-n-1/
  17. 17. Градация состояния деревьев согласно категориям (2020). [Электронный ресурс] / Режим доступа: https://lesorub-don.ru/articles/gradaciya-sostoyaniya-derevev-soglasno-kategoriyam.
  18. 18. Чепурной В.С., Максимцов Д.В. Практическая агролесомелиорация. -Краснодар: Кубанский ГАУ, 2016. - 98 с.
  19. 19. Конструкция лесных полос и их характеристика (2020): [Электронный ресурс] / Режим доступа: https://cyberlesson.ru/konstrukcija-lesnyh-polos/
  20. 20. Gordon M.Heisler1David R.Dewalle. Effects of windbreak structure on wind flow. Agriculture, Ecosystems & Environment. 2020, Volumes 22–23, Pages 41-69.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2023. СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОРМАН ЖОЛАҚТАРЫНЫҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ. Izdenister natigeler. 3 (99) (Sep. 2023), 248–258. DOI:https://doi.org/10.37884/3-2023/26.
(1)СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОРМАН ЖОЛАҚТАРЫНЫҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ. Izdenister natigeler 2023, No. 3 (99), 248-258. https://doi.org/10.37884/3-2023/26.
СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОРМАН ЖОЛАҚТАРЫНЫҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ. (2023). Izdenister Natigeler, 3 (99), 248-258. https://doi.org/10.37884/3-2023/26
СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОРМАН ЖОЛАҚТАРЫНЫҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 3 (99), p. 248–258, 2023. DOI: 10.37884/3-2023/26. Disponível em: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/318. Acesso em: 15 sep. 2026.
“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОРМАН ЖОЛАҚТАРЫНЫҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ”. 2023. Izdenister Natigeler, no. 3 (99) (September): 248-58. https://doi.org/10.37884/3-2023/26.
“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОРМАН ЖОЛАҚТАРЫНЫҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ” (2023) Izdenister natigeler, (3 (99), pp. 248–258. doi:10.37884/3-2023/26.
[1]“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОРМАН ЖОЛАҚТАРЫНЫҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ”, Izdenister natigeler, no. 3 (99), pp. 248–258, Sep. 2023, doi: 10.37884/3-2023/26.
“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОРМАН ЖОЛАҚТАРЫНЫҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ”. Izdenister Natigeler, no. 3 (99), Sept. 2023, pp. 248-5, https://doi.org/10.37884/3-2023/26.
“СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОРМАН ЖОЛАҚТАРЫНЫҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ”. Izdenister natigeler, no. 3 (99) (September 29, 2023): 248–258. Accessed September 15, 2026. https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/318.
1.СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОРМАН ЖОЛАҚТАРЫНЫҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ. Izdenister natigeler [Internet]. 2023 Sep. 29 [cited 2026 Sep. 15];(3 (99):248-5. Available from: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/318
1.СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОРМАН ЖОЛАҚТАРЫНЫҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ. Izdenister natigeler. 2023;(3 (99):248-258. doi:10.37884/3-2023/26