Мәзір
МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ЖӘНЕ ВЕТЕРИНАРИЯ

ТУБЕРКУЛЕЗДІҢ МИКОБАКТЕРИЯЛАРЫНА ҚАТЫСТЫ БАКТЕРИОФАГТАРДЫҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ

Н.С. Сырым* 1 , С.Т. Нусупова 1 , С.Т. Сиябеков 1 , M.А. Бердикулов 2 , К.Т. Майхин 2

1 Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті, Алматы; 2 РМК Ветеринария бойынша ұлттық референттік орталық

doi.org/10.37884/2-2021/6 Бет. 52-61 Қабылданды 03.03.2022 Жарияланды 30.06.2021

Аңдатпа

Бактериофагтардың биологиялық қасиеттерін зерттеу биологиялық өнімдерді жасауда, фагтік индикацияны және бактерияларды фагтік - сәйкестендіруде маңызды кезең болып табылады. Фагтың сезімтал бактерияларға әсер етуінің басты белгісі-олардың лизисі, ол фагтың жаңа вириондарының қоректік ортаға шығуымен бірге жүреді.
Сыртқы орта объектілері мен биологиялық материалдан бөлінген микобактерияларға қатысты бактериофагтардың негізгі биологиялық қасиеттерін зерттеу бойынша зерттеулер жүргізілді.
Барлық зерттелген фагтарда Аппелман бойынша 107 - 109 және Грациа бойынша 109 - 1010 титрі болды, микобактерияларға қатысты айқын ерекшелігі болды: M. bovis, M. tuberculosis, M. kansasii, M. avium, M. scrofulaseum, M. phlei, M. terrae, M. intracellulare, M. smegmatis және микобактериялардың басқа түрлеріне қатысты белсенділік танытпады.

Барлық көрсетілген фагтар 2 ай бойы литикалық белсенділікті сақтап қалды, 30 минут ішінде 50°С - 70°С шегінде қыздыруға төзімді болды. Фагтар 45 минут бойы 10% хлороформ ерітіндісінің әсеріне төзімді болды.

микобактериялар, туберкулез, бактериофагтар, биологиялық материалдар, штаммдар, сыртқы орта объектілері, бактерияға қарсы әсері, өсім.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. Turgenbaev K.A., Syrym N.S., Tamgabaeva S., Zhanuzakov A.N. Razrabotka i primenenie novykh metodov diagnostiki tuberkuleza krupnogo rogatogo skota. «Issledovaniia, rezultaty». Spets. vypusk Almaty, KazNAU. 2005. – S. 471-474.
  2. 2. Kanatbaev S.G., Bazarbaev M., Syrym N.S. Effektivnost razlichnykh skhem diagnosticheskikh testov pri differentsiatsii nespetsificheskikh reaktsii u KRS k tuberkulinu dlia mlekopitaiushchikh. // Nauka i obrazovanie. Nauchno-prakticheskii zhurnal Zapadno-Kazakhstanskogo agrarno-tekhnicheskogo universiteta imeni Zhangir khana. - №3(56). - 2019. - S. 272-277.
  3. 3. Basybekov S.Zh., Elekeev T.A., Espembetov B.A., Bazarbaev M., Sansyzbai A.R., Syrym N.S. Uskorennyi sposob postanovki diagnoza «Tuberkulez» i differentsiatsiia nespetsificheskikh reaktsii u zhivotnykh. // Vestnik Altaiskogo gos. agrarnogo universiteta RINTs. - №6(140). - 2016. -S.126-132.
  4. 4. Basybekov S.Z., Bazarbaev M., Syrym N.S. et.al. Diagnostics of tuberculosis and differentiation of nonspecific tuberculin reactions in animals. / Braszillan yournal of microbiology. - 7. - 2017. - 7 s. The IF (Impact factor) by Thomson Reuters: 1.091. Indexing in WoS and ScopusQ3. DOI: 10.1016/J.BJM.2017.07.004.
  5. 5. Bazarbaev M., Syrym N.S., Basybekov S.Z. et.al. Sensitins for differentiating nonspecific reactions to PPD tuberculin mammalian in cattle. / The Journal of Animal and Plant Sciences., 27(5): 2017, Page:1534-1542, ISSN: 1018-7081. The IF (Impact factor) by Thomson Reuters: 0.381. Indexing in WoS and Scopus Q3.
  6. 6. Vasilev D.A., Zolotukhin S.M. Bakteriofagi mikroorganizmov, vazhnykh dlia rastenii, zhivotnykh i cheloveka. / Monografiia s redaktirovaniem Vasilevoi, Zolotukhina S.M. - Ulianovsk, 2013. - 311 s.
  7. 7. Kiutter, E. Fagovaia terapiia: bakteriofagi kak antibiotiki. / E. Kiutter. - Spb.: NII detskikh infektsii. - M., 2001. - 41 s.
  8. 8. Wittebole X., De Roock S., Opal S.M. A historical overview of bacteriophage therapy as an alternative to antibiotics for the treatment of bacterial pathogens. / Virulence, 2014. №5:1. - r. 209 -218.
  9. 9. Espembetov B.A., Syrym N.S., Konbaeva G.M. Izuchenie biologicheskikh svoistv bakteriofagov aktivnykh v otnoshenii atipichnykh mikobakterii. / Natsionalnaia nauchno-prakticheskaia konferentsiia «Agrarnaia nauka i obrazovanie na sovremennom etape razvitiia: opyt, problemy i puti ikh resheniia» Ulianovskii gos. agrarnyi universitet im. P.A. Stolypina. - Ulianovsk, 2019. - S. 92-97.
  10. 10. Espembetov B.A., Syrym N.S., Shestakov A.G., Vasilev D.A. Monografiia: «Prakticheskoe primenenie bakteriofagov na territorii RK». -Ulianovsk, 2019. - 624 s.
  11. 11. Syrym N.S., Espembetov B.A., Turgenbaev K.A., Sansyzbai A.R. Podbor pitatelnykh sred dlia vydeleniia mikobakteriofagov. «Іzdenіster, nətizheler – Issledovaniia, rezultaty». №1(77) 2018. ISSN 2304-334-02. S.483-488.
  12. 12. Espembetov B.A., Syrym N.S., Zaitsev V.L., Sultankulova K.T., Sansyzbai A.R. Elektronnaia mikroskopiia mikobakteriofagov. «Іzdenіster, nətizheler – Issledovaniia, rezultaty». №1(77) 2018. ISSN 2304-334-02. S. 380-387.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2021. ТУБЕРКУЛЕЗДІҢ МИКОБАКТЕРИЯЛАРЫНА ҚАТЫСТЫ БАКТЕРИОФАГТАРДЫҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ. Izdenister natigeler. 2 (90) (Jun. 2021), 52–61. DOI:https://doi.org/10.37884/2-2021/6.
(1)ТУБЕРКУЛЕЗДІҢ МИКОБАКТЕРИЯЛАРЫНА ҚАТЫСТЫ БАКТЕРИОФАГТАРДЫҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ. Izdenister natigeler 2021, No. 2 (90), 52-61. https://doi.org/10.37884/2-2021/6.
ТУБЕРКУЛЕЗДІҢ МИКОБАКТЕРИЯЛАРЫНА ҚАТЫСТЫ БАКТЕРИОФАГТАРДЫҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ. (2021). Izdenister Natigeler, 2 (90), 52-61. https://doi.org/10.37884/2-2021/6
ТУБЕРКУЛЕЗДІҢ МИКОБАКТЕРИЯЛАРЫНА ҚАТЫСТЫ БАКТЕРИОФАГТАРДЫҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 2 (90), p. 52–61, 2021. DOI: 10.37884/2-2021/6. Disponível em: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/27. Acesso em: 15 sep. 2026.
“ТУБЕРКУЛЕЗДІҢ МИКОБАКТЕРИЯЛАРЫНА ҚАТЫСТЫ БАКТЕРИОФАГТАРДЫҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ”. 2021. Izdenister Natigeler, no. 2 (90) (June): 52-61. https://doi.org/10.37884/2-2021/6.
“ТУБЕРКУЛЕЗДІҢ МИКОБАКТЕРИЯЛАРЫНА ҚАТЫСТЫ БАКТЕРИОФАГТАРДЫҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ” (2021) Izdenister natigeler, (2 (90), pp. 52–61. doi:10.37884/2-2021/6.
[1]“ТУБЕРКУЛЕЗДІҢ МИКОБАКТЕРИЯЛАРЫНА ҚАТЫСТЫ БАКТЕРИОФАГТАРДЫҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ”, Izdenister natigeler, no. 2 (90), pp. 52–61, Jun. 2021, doi: 10.37884/2-2021/6.
“ТУБЕРКУЛЕЗДІҢ МИКОБАКТЕРИЯЛАРЫНА ҚАТЫСТЫ БАКТЕРИОФАГТАРДЫҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ”. Izdenister Natigeler, no. 2 (90), June 2021, pp. 52-61, https://doi.org/10.37884/2-2021/6.
“ТУБЕРКУЛЕЗДІҢ МИКОБАКТЕРИЯЛАРЫНА ҚАТЫСТЫ БАКТЕРИОФАГТАРДЫҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ”. Izdenister natigeler, no. 2 (90) (June 30, 2021): 52–61. Accessed September 15, 2026. https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/27.
1.ТУБЕРКУЛЕЗДІҢ МИКОБАКТЕРИЯЛАРЫНА ҚАТЫСТЫ БАКТЕРИОФАГТАРДЫҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ. Izdenister natigeler [Internet]. 2021 Jun. 30 [cited 2026 Sep. 15];(2 (90):52-61. Available from: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/27
1.ТУБЕРКУЛЕЗДІҢ МИКОБАКТЕРИЯЛАРЫНА ҚАТЫСТЫ БАКТЕРИОФАГТАРДЫҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ. Izdenister natigeler. 2021;(2 (90):52-61. doi:10.37884/2-2021/6