СОРТОИЗУЧЕНИЕ ПЕРСПЕКТИВНЫХ СОРТОВ ЧЕРНОЙ СМОРОДИНЫ В АЛМАТИНСКОЙ ОБЛАСТИ

Ж.К. Кадирсизова; Г.Н. Егорова; С.Ж. Казыбаева; Б.Т. Касенова

doi:10.37884/1-2023/09

Аңдатпа

Мaқалада Алмaты облыcының климaттық жaғдайында 2020-2022 жылдaрға аpналған қаpа қаpақат соpттарының отaндық және шетeлдік селeкциясын агрoбиологиялық зeрттеу тaлданады. Қарaқат соpттарының әpтүрлілігі әртүрлі климаттық жағдайлармен және селeкция дeңгейімен анықталады. Қарақат-Қазақстанның оңтүстік-шығысында кең таралған жидек дақылдaрының бірі. Ол қыстa төзімділігі, ертe жетілуі, өнімділігі, жидектердің Жоғары сапасы, жаңа және өңделген түрінде бағаланады. "ҚазЖКШҒЗИ" ЖШС тәжіpибелік алaңдары Алмaты oблысы Талғар aуданы "Талғар" aймақтық филиaлында орнaласқан. Зерттeу нысаны отaндық және шетелдік селекцияның қара қарaқатының 15 сорты болып табылады, зерттеу жылдaрындағы ең тұрақты өнімділік әдістемесі Поклон Борисова , Приморский великан, Нора, Таулы, Талгат, Айдар, Раяна, Марал сорттармен сипатталды (өнімділігі 70-75 ц/га). 2020-2022 жылдары ғылыми жұмыстарды жүргізу нәтижесінде шаруашылық-құнды белгілері бойынша (қысқа төзімділігі, жалпы өнімділігі, жидектер салмағы) Алматы облысы жағдайында өсіру үшін ұсынылатын Таулы, Талғат, Раяна, Кадия, Айдар, Марал, Поклон Борисовой, Сокровище, Приморский великан зерттеуге алынған қара қарақат сорттары ерекшеленді. Ғылыми мақала ҚР АШМ қолдауымен 2021-23 жылдарға арналған "Био және IT-технологиялардың жетістіктері негізінде жеміс-жидек, жаңғақ дақылдары мен жүзімнің сорттары және будандарын құру" BR 10765032 МҚБ ҒТП шеңберінде дайындалды.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

Список литературы
1. Морковина В.А., Порсев И.Н., Половникова В.В.,«Оценка адаптивной способности сортов чёрной смородины в условиях южного зауралья» ,Курган, 2019, с. 175-178.
2. Юшев Анатолий Андреевич, Пупкова Наталия Анатольевна, Тихонова Ольга Анатольевна, «Крыжовник и черная смородина», Москва, Санкт-Петербург, 2005 г., с.96
3. Сидорова Ольга Сергеевна., «Микробиологический анализ образцов чёрной смородины»., г.Оренбург., 2017 г. с. 134.
4. Димитриев В.Л., Чернов А.В., Ложкин А.Г., «Размножение чёрной смородины одревесневшими черенками в условиях чувашской республики», 2019., с: 26-30.
5. Морковина Вера Алексеевна, Порсев Игорь Николаевич, Половникова Валентина Владимировна, Немирова Наталья Александровна «Видовой состав вредных организмов на сортах смородины чёрной в Южном Зауралье»., журнал Вестник Курганской Гсха., 2019 г.
6. М. И. Черкашина, А. А. Ефимова, А. Г. Черкашина «Содержание витаминов и тяжелых металлов в ягодах дикорастущей чёрной смородины Якутии», 2019 г.
7. Р.А. Нигматзянов, В.Н., Сорокопудов. «Перспективы селекции смородины черной по качеству ягод в условиях Башкирского Предуралья», Вестник КрасГАУ. 2020. № 1. С. 34-39.
8. И.Д. Сазонова. Ягодные культуры как сырье для технической переработки // Научные труды Северо-Кавказского федерального научного центра садоводства, виноградарства, виноделия. Краснодар, 2018. Т. 20. С. 125-134.
9. Яшин А.Я., Веденин А.Н., Яшин Я.И., Немзер Б.В. «Ягоды: химический состав, антиоксидантная активность. Влияние потребления ягод на здоровье человека»., 2019 г., с.222-231.
10. О. В. Калинина, С. Д. Князев, О. Д. Голяева, О. В. Панфилова, А. Ю. Бахотская. «Оценка сортов смородины чёрной и красной селекции внииспк по устойчивости к мучнистой росе». Сборник научных работ плодоводства и ягодоводства России. Том 60/2020. С. 19-27.
11. Сычёва И.В., Сазонов Ф.Ф., Лущеко В.П., Ермаков Р.И. «Биологическая и хозяйственная эффективность применения фунгицидов при защите смородины чёрной от наиболее вредоносных болезней»., Плодоводство и ягодоводство., России. 2019 г., с.169-175.
12. Акуленко Елена Георгиевна., «Результаты селекционной работы по чёрной смородине во в НИИ Люпина»., г. Лобня, ул. Научный городок, корп.1., 2019 г., с. 570-575.
13. Молканова О. И., Коновалова Л. Н., Стахеева Т. С. Особенности размножения и сохранения коллекции ценных и редких видов растений в условиях in vitro // Бюллетень Никитского ботанического сада, 2016. Вып.120. с.17-23.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2023. АЛМАТЫ АУДАНЫ БОЙЫНША ҚАРА ҚАРАҚАТТЫҢ БОЛАШАҒЫ ЗОР СҰРЫПТАРЫН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler. 1 (97) (Mar. 2023), 71–80. DOI:https://doi.org/10.37884/1-2023/09.

(1)АЛМАТЫ АУДАНЫ БОЙЫНША ҚАРА ҚАРАҚАТТЫҢ БОЛАШАҒЫ ЗОР СҰРЫПТАРЫН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler 2023, No. 1 (97), 71-80. https://doi.org/10.37884/1-2023/09.

АЛМАТЫ АУДАНЫ БОЙЫНША ҚАРА ҚАРАҚАТТЫҢ БОЛАШАҒЫ ЗОР СҰРЫПТАРЫН ЗЕРТТЕУ. (2023). Izdenister Natigeler, 1 (97), 71-80. https://doi.org/10.37884/1-2023/09

АЛМАТЫ АУДАНЫ БОЙЫНША ҚАРА ҚАРАҚАТТЫҢ БОЛАШАҒЫ ЗОР СҰРЫПТАРЫН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 1 (97), p. 71–80, 2023. DOI: 10.37884/1-2023/09. Disponível em: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/219. Acesso em: 15 sep. 2026.

“АЛМАТЫ АУДАНЫ БОЙЫНША ҚАРА ҚАРАҚАТТЫҢ БОЛАШАҒЫ ЗОР СҰРЫПТАРЫН ЗЕРТТЕУ”. 2023. Izdenister Natigeler, no. 1 (97) (March): 71-80. https://doi.org/10.37884/1-2023/09.

“АЛМАТЫ АУДАНЫ БОЙЫНША ҚАРА ҚАРАҚАТТЫҢ БОЛАШАҒЫ ЗОР СҰРЫПТАРЫН ЗЕРТТЕУ” (2023) Izdenister natigeler, (1 (97), pp. 71–80. doi:10.37884/1-2023/09.

[1]“АЛМАТЫ АУДАНЫ БОЙЫНША ҚАРА ҚАРАҚАТТЫҢ БОЛАШАҒЫ ЗОР СҰРЫПТАРЫН ЗЕРТТЕУ”, Izdenister natigeler, no. 1 (97), pp. 71–80, Mar. 2023, doi: 10.37884/1-2023/09.

“АЛМАТЫ АУДАНЫ БОЙЫНША ҚАРА ҚАРАҚАТТЫҢ БОЛАШАҒЫ ЗОР СҰРЫПТАРЫН ЗЕРТТЕУ”. Izdenister Natigeler, no. 1 (97), Mar. 2023, pp. 71-80, https://doi.org/10.37884/1-2023/09.

“АЛМАТЫ АУДАНЫ БОЙЫНША ҚАРА ҚАРАҚАТТЫҢ БОЛАШАҒЫ ЗОР СҰРЫПТАРЫН ЗЕРТТЕУ”. Izdenister natigeler, no. 1 (97) (March 30, 2023): 71–80. Accessed September 15, 2026. https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/219.

1.АЛМАТЫ АУДАНЫ БОЙЫНША ҚАРА ҚАРАҚАТТЫҢ БОЛАШАҒЫ ЗОР СҰРЫПТАРЫН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2023 Mar. 30 [cited 2026 Sep. 15];(1 (97):71-80. Available from: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/219

1.АЛМАТЫ АУДАНЫ БОЙЫНША ҚАРА ҚАРАҚАТТЫҢ БОЛАШАҒЫ ЗОР СҰРЫПТАРЫН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler. 2023;(1 (97):71-80. doi:10.37884/1-2023/09

[1] Список литературы

[2] 1. Морковина В.А., Порсев И.Н., Половникова В.В.,«Оценка адаптивной способности сортов чёрной смородины в условиях южного зауралья» ,Курган, 2019, с. 175-178.

[3] 2. Юшев Анатолий Андреевич, Пупкова Наталия Анатольевна, Тихонова Ольга Анатольевна, «Крыжовник и черная смородина», Москва, Санкт-Петербург, 2005 г., с.96

[4] 3. Сидорова Ольга Сергеевна., «Микробиологический анализ образцов чёрной смородины»., г.Оренбург., 2017 г. с. 134.

[5] 4. Димитриев В.Л., Чернов А.В., Ложкин А.Г., «Размножение чёрной смородины одревесневшими черенками в условиях чувашской республики», 2019., с: 26-30.

[6] 5. Морковина Вера Алексеевна, Порсев Игорь Николаевич, Половникова Валентина Владимировна, Немирова Наталья Александровна «Видовой состав вредных организмов на сортах смородины чёрной в Южном Зауралье»., журнал Вестник Курганской Гсха., 2019 г.

[7] 6. М. И. Черкашина, А. А. Ефимова, А. Г. Черкашина «Содержание витаминов и тяжелых металлов в ягодах дикорастущей чёрной смородины Якутии», 2019 г.

[8] 7. Р.А. Нигматзянов, В.Н., Сорокопудов. «Перспективы селекции смородины черной по качеству ягод в условиях Башкирского Предуралья», Вестник КрасГАУ. 2020. № 1. С. 34-39.

[9] 8. И.Д. Сазонова. Ягодные культуры как сырье для технической переработки // Научные труды Северо-Кавказского федерального научного центра садоводства, виноградарства, виноделия. Краснодар, 2018. Т. 20. С. 125-134.

[10] 9. Яшин А.Я., Веденин А.Н., Яшин Я.И., Немзер Б.В. «Ягоды: химический состав, антиоксидантная активность. Влияние потребления ягод на здоровье человека»., 2019 г., с.222-231.

[11] 10. О. В. Калинина, С. Д. Князев, О. Д. Голяева, О. В. Панфилова, А. Ю. Бахотская. «Оценка сортов смородины чёрной и красной селекции внииспк по устойчивости к мучнистой росе». Сборник научных работ плодоводства и ягодоводства России. Том 60/2020. С. 19-27.

[12] 11. Сычёва И.В., Сазонов Ф.Ф., Лущеко В.П., Ермаков Р.И. «Биологическая и хозяйственная эффективность применения фунгицидов при защите смородины чёрной от наиболее вредоносных болезней»., Плодоводство и ягодоводство., России. 2019 г., с.169-175.

[13] 12. Акуленко Елена Георгиевна., «Результаты селекционной работы по чёрной смородине во в НИИ Люпина»., г. Лобня, ул. Научный городок, корп.1., 2019 г., с. 570-575.

[14] 13. Молканова О. И., Коновалова Л. Н., Стахеева Т. С. Особенности размножения и сохранения коллекции ценных и редких видов растений в условиях in vitro // Бюллетень Никитского ботанического сада, 2016. Вып.120. с.17-23.