Мәзір
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ, АГРОХИМИЯ, АЗЫҚ ӨНДІРУ, АГРОЭКОЛОГИЯ

ОРГАНИКАЛЫҚ БАҚША ҚҰЛПЫНАЙЛАРЫН IN VITRO КӨБЕЙТУ КЕЗІНДЕ ҚОРЕКТІК ОРТАНЫҢ ҚҰРАМЫН ОҢТАЙЛАНДЫРУ

Акерке Ташкенбаева 1 , Молдир Саршаева 1 , Жансулу Ирасалиева 1

1 "Қазақ жеміс-көкөніс шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты" ЖШС

doi.org/10.37884/2-2023/27 Бет. 274-282 Қабылданды 18.01.2023 Жарияланды 29.06.2023

Аңдатпа

Әлемдік тәжірибеде бақша құлпынайының клондық микрокөбеюі бастапқы материалдың аз мөлшерінен жекелеген формалар мен сорттарды тез және тиімді көбейту, дамудың алғашқы кезеңдерінде in vitro таңдау үшін қолданылады. Құлпынай өсімдіктерінің ұлпа культурасына енгізу сатысында әртүрлі концентрациялар мен экспозициялардағы натрий гипохлориті құрамындағы белсенді хлор препараттарымен зарарсыздандырылды.

Регенерацияны дамыту және қоректік ортаға экологиялық таза құлпынай көшеттерін сатып алу үшін химиялық өсу реттегіштері (цитокининдер мен ауксиндер) 10 мг/л концентрациядағы пролин амин қышқылы, аденозинтрифосфат (АТФ) -10 мг/л және С дәрумені-аскорбин қышқылы -10 мг/л енгізілді, қоректік ортаның құрамына ұлпаны енгізу және регенерация кезеңінде апекстердің фенолдық тотығуын толығымен жояды. Пролин және АТФ амин қышқылын қоректік ортаға енгізу құлпынайдың үш түрі бойынша регенерацияны 10-15% - ға арттырды.

Пролиферация кезеңінен кейін микроклондалған өсімдіктер тамырлану үшін жаңа қоректік ортаға қайта отырғызылды. Мальвина сортында көптеген тамырлар пайда болды. Сабрина және Ред Гонтлит сорттарында бұл мәліметтер 5 және 7 данадан сәл төмен болды. өсімдіктердің биіктігі бойынша 10 дана Мальвина сорты ерекшеленді. Өсімдіктердің ең төменгі биіктігі сәйкесінше 5 және 7 дана Сабрина және Ред Гонтлит сорттарымен сипатталды.

Құлпынайдың тамырлы микроөсімдіктері оларды бейімдеу үшін ex vitro жағдайларына ауыстырылды.

құлпынай, қоректік орта, микрокөбейту, экоөнім, in vitro, Органикалық ауыл шаруашылығы, сорт, өсу реттегіші, отырғызу материалы.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1 Batukaev А А., Kornatskiy S.A.Garden Strawberry Plants: From Test-Tubes to Plantations/AgroSMART., 2019.-P. 861.
  2. 2 Андросова А.В., Прудников П.С. Влияние обработки регуляторами роста на усообразовательную способность земляники садовой/ Современное садоводство – Contemporary horticulture. ФГБНУ ВНИИ селекции плодовых культур// 2021. -№1, -С. 48-54.
  3. 3 Roussos P.A., Triantafillidis A., Kepolas E., Peppas P., Piou A., Zoti M., Gasparatos D. Effects of Integrated and Organic Management on Strawberry (cv. Camarosa) Plant Growth, Nutrition, Fruit Yield, Quality, Nutraceutical Characteristics, and Soil Fertility Status/ Article. - Athens, Greece. -2022.-P.1.
  4. 4 Durul M.S., Memis S. Optimization of Conditions for In Vitro Culture of Selected Arbutus unedo L//Genotypes/Agronomy.-2022.-№12.-P.623. [Электронныйресурс]. URL: https://doi.org/10.3390/agronomy12030623.
  5. 5 Мацнева О.В., Ташматова Л.В. Клональное микроразмножение земляники – перспективный метод современного питомниководства (обзор). / Современное садоводство – 2019.-№4. –С.115.
  6. 6 Murashige T. A revised medium for rapid growth and bioassays with tobaceo tissue cultures / Murashige T., Skoog // Physiol Plant, 1962. – V. 15, № 95. – P. 473- 497.
  7. 7Gamborg O.L. The effect of amino acids ammonium of the growth of plant cells in suspens culture / GamborgO.L. // Plant Physiol, 1975. – v. 45 – P. 372-375.
  8. 8 Nitsch J.P. Haploid plants from pollen grains / NitschJ.P.,NitschC. // Scienel., 1969. – v. 163, № 3842. – P. 587-589.
  9. 9 White Ph. R. The cultivation of animal and plant cells / Ph. R. White// New York, 1954. – P. 239.
  10. 10 Сулейманова С.Д. Микроклональное размножение плодовых культур (обзор Wschodnioeuropejskie Czasopismo Naukowe (East European Scientific Journal) #11, 2016.-C. 49.
  11. 11 Карпушина М.В., ВинтерМ.А. Микроклональное размножение земляники садовой. /Научные труды СКФНЦСВВ. Том 31. -2021. -C.108-113.
  12. 12. https://www.uzhniy.ru/katalog/zemlyanika-plodovaya-klubnika/red-gontlet
  13. 13 https://vashnil.ru/o-nas/blog/vyrasivanie-klubniki/klubnika-sorta-malvina-malwina
  14. 14 Барсукова Е.Н., Чекушкина Т.Н. Перспективы выращивания земляники садовой (Fragaria×ananassaDuch.) в Приморском крае с использованием микроклонального размножения/ Вестник ДВО РАН. - 2021. - № 3.–С. 45-51.
  15. 15 Долгих С.Г. Технология производства безвирусного посадочного материала плодовых, ягодных культур и винограда / Рекомендация. - Алматы. -2020. -С. 90.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2023. ОРГАНИКАЛЫҚ БАҚША ҚҰЛПЫНАЙЛАРЫН IN VITRO КӨБЕЙТУ КЕЗІНДЕ ҚОРЕКТІК ОРТАНЫҢ ҚҰРАМЫН ОҢТАЙЛАНДЫРУ. Izdenister natigeler. 2 (98) (Jun. 2023), 274–282. DOI:https://doi.org/10.37884/2-2023/27.
(1)ОРГАНИКАЛЫҚ БАҚША ҚҰЛПЫНАЙЛАРЫН IN VITRO КӨБЕЙТУ КЕЗІНДЕ ҚОРЕКТІК ОРТАНЫҢ ҚҰРАМЫН ОҢТАЙЛАНДЫРУ. Izdenister natigeler 2023, No. 2 (98), 274-282. https://doi.org/10.37884/2-2023/27.
ОРГАНИКАЛЫҚ БАҚША ҚҰЛПЫНАЙЛАРЫН IN VITRO КӨБЕЙТУ КЕЗІНДЕ ҚОРЕКТІК ОРТАНЫҢ ҚҰРАМЫН ОҢТАЙЛАНДЫРУ. (2023). Izdenister Natigeler, 2 (98), 274-282. https://doi.org/10.37884/2-2023/27
ОРГАНИКАЛЫҚ БАҚША ҚҰЛПЫНАЙЛАРЫН IN VITRO КӨБЕЙТУ КЕЗІНДЕ ҚОРЕКТІК ОРТАНЫҢ ҚҰРАМЫН ОҢТАЙЛАНДЫРУ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 2 (98), p. 274–282, 2023. DOI: 10.37884/2-2023/27. Disponível em: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/192. Acesso em: 15 sep. 2026.
“ОРГАНИКАЛЫҚ БАҚША ҚҰЛПЫНАЙЛАРЫН IN VITRO КӨБЕЙТУ КЕЗІНДЕ ҚОРЕКТІК ОРТАНЫҢ ҚҰРАМЫН ОҢТАЙЛАНДЫРУ”. 2023. Izdenister Natigeler, no. 2 (98) (June): 274-82. https://doi.org/10.37884/2-2023/27.
“ОРГАНИКАЛЫҚ БАҚША ҚҰЛПЫНАЙЛАРЫН IN VITRO КӨБЕЙТУ КЕЗІНДЕ ҚОРЕКТІК ОРТАНЫҢ ҚҰРАМЫН ОҢТАЙЛАНДЫРУ” (2023) Izdenister natigeler, (2 (98), pp. 274–282. doi:10.37884/2-2023/27.
[1]“ОРГАНИКАЛЫҚ БАҚША ҚҰЛПЫНАЙЛАРЫН IN VITRO КӨБЕЙТУ КЕЗІНДЕ ҚОРЕКТІК ОРТАНЫҢ ҚҰРАМЫН ОҢТАЙЛАНДЫРУ”, Izdenister natigeler, no. 2 (98), pp. 274–282, Jun. 2023, doi: 10.37884/2-2023/27.
“ОРГАНИКАЛЫҚ БАҚША ҚҰЛПЫНАЙЛАРЫН IN VITRO КӨБЕЙТУ КЕЗІНДЕ ҚОРЕКТІК ОРТАНЫҢ ҚҰРАМЫН ОҢТАЙЛАНДЫРУ”. Izdenister Natigeler, no. 2 (98), June 2023, pp. 274-82, https://doi.org/10.37884/2-2023/27.
“ОРГАНИКАЛЫҚ БАҚША ҚҰЛПЫНАЙЛАРЫН IN VITRO КӨБЕЙТУ КЕЗІНДЕ ҚОРЕКТІК ОРТАНЫҢ ҚҰРАМЫН ОҢТАЙЛАНДЫРУ”. Izdenister natigeler, no. 2 (98) (June 29, 2023): 274–282. Accessed September 15, 2026. https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/192.
1.ОРГАНИКАЛЫҚ БАҚША ҚҰЛПЫНАЙЛАРЫН IN VITRO КӨБЕЙТУ КЕЗІНДЕ ҚОРЕКТІК ОРТАНЫҢ ҚҰРАМЫН ОҢТАЙЛАНДЫРУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2023 Jun. 29 [cited 2026 Sep. 15];(2 (98):274-82. Available from: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/192
1.ОРГАНИКАЛЫҚ БАҚША ҚҰЛПЫНАЙЛАРЫН IN VITRO КӨБЕЙТУ КЕЗІНДЕ ҚОРЕКТІК ОРТАНЫҢ ҚҰРАМЫН ОҢТАЙЛАНДЫРУ. Izdenister natigeler. 2023;(2 (98):274-282. doi:10.37884/2-2023/27