Мәзір
МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ЖӘНЕ ВЕТЕРИНАРИЯ

ПРОБИОТИКТЕРДІҢ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҚ ЖАНУАРЛАРЫНЫҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАУІПСІЗДІГІ МЕН ӨНІМДІЛІГІН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУДЕГІ РӨЛІ

Гульмира Джанабекова 1 , Сандугаш Ерназарова 1 , Меруерт Жылкышыбаева 1 , Алим Сугирбаев 1 , Замзагуль Шытырбаева 1

1 "Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті" КеАҚ

doi.org/10.37884/3-2025/09 Бет. 85-93 Қабылданды 04.08.2025 Жарияланды 30.09.2025

Аңдатпа

Мақалада Қазақстан Республикасындағы мал шаруашылығында пробиотикалық препараттарды қолданудың болашағы қарастырылған. Өндірістік жануарлардың стресстерге және инфекциялық ауруларға жоғары сезімталдығын ескере отырып, антибиотиктердің пробиотиктермен ауыстырылуының қажеттілігіне баса назар аударылған. Пробиотиктер жас жануарлардың өсуі мен дамуын ынталандырады, иммунитетті күшейтеді және инфекциялардың қаупін төмендетеді, бұл өз кезегінде өнімнің сапасын және экономикалық тиімділігін арттыруға көмектеседі.

 Пробиотиктердің молекулалық деңгейде әсер ету механизмдері, патогендерге қарсы антагонистік белсенділігі, ішек микрофлорасы мен иммундық жауапқа әсері сипатталған. «Лактобактерин-ТК2» препаратының мысалында жүргізілген эксперименттік зерттеулердің нәтижелері, оның бузаулардың тірі салмағын арттырудағы және аурушаңдықты төмендетудегі тиімділігін көрсеткен. Жасаған эксперименттерде жануарлардың денсаулығын қамтамасыз ету және өнімнің сапасын арттыру үшін экологиялық таза және қауіпсіз пробиотикалық қоспаларды қолданудың маңыздылығы атап өтілген.

пробиотиктер мал шаруашылығы антибиотиктер иммунитет микрофлора жануарлар экологиялық қауіпсіздік өнімділік

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. Федорова, О. В., Юнусова, З. С., Шурбина, М. Ю., & Валеева, Р. Т. (2016). Пробиотические препараты: характеристика, критерии, требования к ним. Вестник Казанского технологического университета, 19(7), 142-145. https://cyberleninka.ru/article/n/probioticheskie-preparaty-harakteristika-kriterii-trebovaniya-k-nim
  2. 2. Овчарова А.Н., Софронова О.В., Полякова Л.Л. Влияние пробиотических лактобацилл на неспецифическую резистентность и физиологические показатели лабораторных животных // Фармакокинетика и фармакодинамика. – 2019. – № 2. – С.28–31. DOI: 10.24411/2587-7836-2019-10043.
  3. 3. Zhang, Y., Zhang, Y., Liu, F. et al. Mechanisms and applications of probiotics in prevention and treatment of swine diseases. Porc Health Manag 9, 5 (2023). https://doi.org/10.1186/s40813-022-00295-6
  4. 4. Alayande, K. A., Aiyegoro, O. A., & Ateba, C. N. (2020). Probiotics in Animal Husbandry: Applicability and Associated Risk Factors. Sustainability, 12(3), 1087. https://doi.org/10.3390/su12031087
  5. 5. Аль-Шави, С.Г., Данг, Д.С., Юсиф, А.Й., Аль-Юнис, З.К., Наджм, Т.А., и Матарнех, С.К. (2020). Потенциальное использование пробиотиков для улучшения здоровья животных, повышения эффективности и качества мяса: обзор. Agriculture,10 (10), 452. https://doi.org/10.3390/agriculture10100452
  6. 6. Влияние кормовой добавки «Альбит био» в сочетании с пробиотиком «Торулакт» на продуктивность цыплят-бройлеров. Альпейсов Ш.А. Ізденістер, нәтижелер – исследования, результаты. №1 (93) 2022, issn 2304-3334. Doi https://doi.org/10.37884/1-2022/02
  7. 7. Tulemissova Zh.К., TorehanovM.A., Myktybayeva R.Сomparison of probiotic lactobacillus acidophilus and oxytetracycline for the treatment of early stage interdigital necrobacillosis in dairy cows. Doi: https://dx.doi.org/10.36380/scil.2020.wvj46
  8. 8. Гаврилова Н., Саданов А., Ратникова И., Шорабаев Е., Оразымбет С., Таубекова Г., Каптагай Р., Кошелева Л., Керембекова У., Мусабеков Ж., Джайлауова С. Оптимизация пробиотической кормовой добавки «Бентобак» для Оптимизация пробиотической кормовой добавки «Бентобак» для повышения продуктивности сельскохозяйственных животных // Микробиология жене вирусология. – 2022. – Том. 2(37). https://doi.org/10.53729/MV-AS.2022.02.02 .
  9. 9. Масирбаева А.Д., Ерденбекова М.Б., Ратникова И.А. Роль пробиотиков в лечении кишечных инфекций. Doi: https://doi.org/10.53729/MV-AS.2024.01.07.
  10. 10. Дудикова Г.Н., Чижаева А.В. Роль пробиотических препаратов в получении экологически безопасной животноводческой продукции в казахстане // Международный журнал экспериментального образования. 2016. № 10-1. С. 9-11;
  11. URL: https://expeducation.ru/ru/article/view?id=10526
  12. 11. Боранбаева, Т. К., Тулемисова, Ж. К., & Хусаинов, Д. М. (2019). Изучение антагонистических свойств пробиотика «Лактобактерин-ТК2» на патогенные штаммы вызывающие желудочно-кишечную патологию у телят и ягнят.url: https://rmebrk.kz/journals/5177/72339.pdf#page=14

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2025. ПРОБИОТИКТЕРДІҢ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҚ ЖАНУАРЛАРЫНЫҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАУІПСІЗДІГІ МЕН ӨНІМДІЛІГІН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУДЕГІ РӨЛІ. Izdenister natigeler. 3 (107) (Sep. 2025), 85–93. DOI:https://doi.org/10.37884/3-2025/09.
(1)ПРОБИОТИКТЕРДІҢ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҚ ЖАНУАРЛАРЫНЫҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАУІПСІЗДІГІ МЕН ӨНІМДІЛІГІН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУДЕГІ РӨЛІ. Izdenister natigeler 2025, No. 3 (107), 85-93. https://doi.org/10.37884/3-2025/09.
ПРОБИОТИКТЕРДІҢ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҚ ЖАНУАРЛАРЫНЫҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАУІПСІЗДІГІ МЕН ӨНІМДІЛІГІН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУДЕГІ РӨЛІ. (2025). Izdenister Natigeler, 3 (107), 85-93. https://doi.org/10.37884/3-2025/09
ПРОБИОТИКТЕРДІҢ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҚ ЖАНУАРЛАРЫНЫҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАУІПСІЗДІГІ МЕН ӨНІМДІЛІГІН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУДЕГІ РӨЛІ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 3 (107), p. 85–93, 2025. DOI: 10.37884/3-2025/09. Disponível em: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1088. Acesso em: 15 sep. 2026.
“ПРОБИОТИКТЕРДІҢ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҚ ЖАНУАРЛАРЫНЫҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАУІПСІЗДІГІ МЕН ӨНІМДІЛІГІН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУДЕГІ РӨЛІ”. 2025. Izdenister Natigeler, no. 3 (107) (September): 85-93. https://doi.org/10.37884/3-2025/09.
“ПРОБИОТИКТЕРДІҢ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҚ ЖАНУАРЛАРЫНЫҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАУІПСІЗДІГІ МЕН ӨНІМДІЛІГІН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУДЕГІ РӨЛІ” (2025) Izdenister natigeler, (3 (107), pp. 85–93. doi:10.37884/3-2025/09.
[1]“ПРОБИОТИКТЕРДІҢ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҚ ЖАНУАРЛАРЫНЫҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАУІПСІЗДІГІ МЕН ӨНІМДІЛІГІН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУДЕГІ РӨЛІ”, Izdenister natigeler, no. 3 (107), pp. 85–93, Sep. 2025, doi: 10.37884/3-2025/09.
“ПРОБИОТИКТЕРДІҢ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҚ ЖАНУАРЛАРЫНЫҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАУІПСІЗДІГІ МЕН ӨНІМДІЛІГІН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУДЕГІ РӨЛІ”. Izdenister Natigeler, no. 3 (107), Sept. 2025, pp. 85-93, https://doi.org/10.37884/3-2025/09.
“ПРОБИОТИКТЕРДІҢ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҚ ЖАНУАРЛАРЫНЫҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАУІПСІЗДІГІ МЕН ӨНІМДІЛІГІН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУДЕГІ РӨЛІ”. Izdenister natigeler, no. 3 (107) (September 30, 2025): 85–93. Accessed September 15, 2026. https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1088.
1.ПРОБИОТИКТЕРДІҢ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҚ ЖАНУАРЛАРЫНЫҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАУІПСІЗДІГІ МЕН ӨНІМДІЛІГІН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУДЕГІ РӨЛІ. Izdenister natigeler [Internet]. 2025 Sep. 30 [cited 2026 Sep. 15];(3 (107):85-93. Available from: https://kazvetjournal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1088
1.ПРОБИОТИКТЕРДІҢ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҚ ЖАНУАРЛАРЫНЫҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАУІПСІЗДІГІ МЕН ӨНІМДІЛІГІН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУДЕГІ РӨЛІ. Izdenister natigeler. 2025;(3 (107):85-93. doi:10.37884/3-2025/09