Аңдатпа
Қазіргі қарқынды өсірілетін бақтарда ағаш қатараралықтарына көпжылдық шөп себіледі, ал дің маңайындағы жолақтар сүрі жер ретінде сақталады. Ол жолақтарға сидераттар себіледі. Қатараралықтарда өсірілген сидераттар жұйелі түрде шауып алынады,, содан кейін ұсақталып, алдын ала нығыздағаннан кейін, өңделген жердің бетінде қиынды күйінде қалдырылады. Сидерат қиындылары азот, ақауыз, крахмал, қант, басқадай микроэлементтерге бай болғандықтан жер бетінде компост қалыптасады, ал ол топырақты шайылып кету мен эрозиядан қорғайды.
Өсімдіктер тамыры топырақтың механикалық құрылымын жақсартады: азот жинайтын тамыр арналарының жүйесі құрылады, сондай-ақ - ұзақ ұақыт бойы топырақтың жоғарғы қабатында гумустың тез пайда болуымен пайдалы ылғалдың жиналуына ықпал етеді.
Дің айналасындағы жолақтар топырағын механикалық әдістер немесе гербицидтермен өңдейді. Алайда, дің айналасындағы жолақтарды өңдеу тәсіліне қарамастан, олардың бетін құрғап кетуден сақтамай, ылғал қорын қамтамасыз ету мүмкін емес. Проблеманы шешудің түрлі тәсілдері бар, солардың ішінде дің айналасындағы жолақтар бетін мулчирлеу. Мулчирлеу топырақтың физикалық-механикалық қасиеттері мен пайдалы ылғалдың сақталуына және жеміс сапасы мен өндірімділктің артуына оң әсер етеді.
Бау қатараралықтарындағы дің айналасы жолақтарын мулчирлеуге келешекте қажетті материал болатын көпжылдық шөпті сол жолақтарға өсіру болашағы бар бағыт болып табылады. Аралас шөптерді мулчирлеуге арналған техникалық құралдардың тапшылығы мен дайын қиындыларды тығыздап және оларды өңделген дің айналасындағы жолақтар бетіне біркелкі жаю осы зерттеулер өзектілігін айқындайды.
Барабан түріндегі шөп өсімдіктерін мулчирлеуші жұмысының кұрылымдық-технологиялық сұлбасы ұсынылады және оның техникалық нәтижесі - шөпті ұсақтау дәрежесін арттыру.
Дің айналасы жолақтарындағы аралас шөпті мулчирлеуіші құралдың жұмыс атқару парамерлерінің теориялық негіздемесі келтірілген. Зерттеулер нәтижесінде технологиялық үрдістің орындалу сапасына мулчирлеуші құрал жұмысының негізі кұрылымдық-режимдік көрсеткіштерін анықтауға мүмкіндік беретін талдамалық тәуелділіктер анықталды.
Теориялық және тәжірибелік зерттеулер негізінде «Агроинженерия ғылыми-өндірістік орталығы» ЖШС зауытында аралас шөпті мульчирлеу құралдың тәжірибелік үлгісі дайындалатын болады.
01 Кіріспе
Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.
02 Әдебиеттер тізімі
- 1.Хатунцев В.В. Технология и косилка для мульчирования приствольных полос в интенсивных садах: автореферат дисс. канд. техн. наук-Мичуринск-наукоград РФ, 2009–19 с.
- 2.Рзалиев А., Нургожаев С., Голобородько В., Карманов Д., Бекбосынов С. Комбинированное орудие для измельчения и заделки сидератов в почву в южной зоне Казахстана. Журнал: Ізденістер, нәтижелер – Исследования, результаты 2024.- № 2 (102). - С.497-508.
- https://doi.org/10.37884/2-102-2024
- 3. Ульянов В.М., Утолин В.В., Тугеев Д.Э., Ефремов Д.Н. Критерий рабочего процесса и конструкция измельчителя растительных материалов. Вестник аграрной науки Дона. 2023. Т. 16. № 1 (61). С. 66–75. https: doi 10.55618/20756704_2023_16_66-75
- 4.Вольвак С.Ф. Исследование измельчающих аппаратов незерновой части урожая зерновых культур с шарнирной подвеской ножей на барабане. Инновации в АПК: проблемы и перспективы. – Белгород: ООО Издательско-полиграфический центр «ПОЛИТЕРРА», 2015. – № 3 (7). – С. 9-16.
- 5. Бахарев Д.Н. Повышение эффективности технологического процесса обмолота и разработка конструкции молотилки початков кукурузы: автореферат дисc. канд. техн. наук – Луганск, 2007. – 18 с.
- 6. Смирнов, K.B. Виноградарство: учебник для студентов высших учебных заведений по специальности «Плодоовощеводство и виноградарство». [Электронный ресурс] /К.В. Смирнов, Т.И. Калмыкова, Г.С. Морозова. – Режим доступа: http://vinograd.info/info/vinogradarstvo.
- 7. Алиев, Т.Г.–Г. Агробиологическое обоснование применения гербицидов в плодовых и ягодных насаждениях: автореф. дисс. доктора с.-х. наук – Мичуринск–наукоград, 2007. – 47 с.
- 8. Бухгольц Н.Н. Основной курс теоретической механики. Изд-во Лань, Санкт-Петербург, 2021, 468с.
- 9. Коровкин В.Н. и др. Учебное пособие по теоретической механике. Владимир, 2000, 152с.
- 10. Бойко Л.А. и др. Теоретическая механика, Владимир, 2003, 96с.