Аңдатпа
Мақалада 2023-2024 жж. ашық танапқа арналған қызанақтын перспективті сорт үлгілерін әртүрлі мерзімдегі пісуі мен пайдалануын бағалау нәтижелері ұсынылған. Барлық зерттелген сорт үлгілер морфологиялық белгілері бойынша сипатталып, барлығына экономикалық құнды белгілеріне жан-жақты баға берілді. Үлгілерде детерминантты бұталы түрлері болды, стандартты емес өсімдіктер түрлерімен сипатталды, габитусты көлем түрімен , жапырақ мөлшерімен, вегетациялық кезеңдердің ұзақтығымен, пісу кезеңі ұзақтығымен, өнімділік және тауарлық өнімділігімен ерекшеленеді. Және де олар бір-бірінен жеміс белгілерінің жиынтығымен де ерекшеленеді: түсі, көлемі (ірі және орташа), пішіні (дөңгелек, сопақ, сопақша), жемістің сабақтан бөлінген жерінде тыртықтың үлкен және кіші тереңдеуімен, камералары бойынша - 2-3 камералы және көп камералы. Зерттелген үлгілер жақсы өнімділігімен, аурудың негізгі түрлеріне салыстырмалы төзімділігімен және жоғары биохимиялық көрсеткіштерімен сипатталды. Бұл белгілердің барлығының теориялық және тәжірбиелік маңызы бар. Жаңа сортүлгілер жалпы өнімділігі мен жеміс сапасы бойынша стандарттан асып түседі немесе бір деңгейде, пісу мерзімі әртүрлі, кейбіреулері мемлекеттік сорт сынауында, ал қалған сорт үлгілер болашақта жаңа сортқа ұсынылады, сонымен қатар қызанақтарды одан әрі іріктеу үшін бастапқы материал ретінде қызмет ете алады.
01 Кіріспе
Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.
02 Әдебиеттер тізімі
- 1. Н.В. Курганская, Л.И. Романова. Томат. – Алматы: Кайнар, 2006.
- Kurganskaâ N.V., Romanova L.I. Tomat. – Almaty: Kaĭnar, 2006. [in Russian]
- 2. В.Ф. Пивоваров. Селекция и семеноводство овощных культур. – Москва: КолосС, 2007. – 532 с.
- Pivovarov V.F. Selekciâ i semenovodstvo ovoŝnyh kul'tur. – Moskva: KolosS, 2007. – 532 s. [in Russian]
- 3. Э.А. Нурбаева, Ш.К. Аскарова. Продуктивность раннеспелых образцов томата в конкурсном испытании // Исследования. Результаты. – 2019. – №4. – С. 201–207.
- Nurbaeva Ė.A., Askarova Sh.K. Produktivnostʹ rannespelyh obrazcov tomata v konkursnom ispytanii // Issledovaniâ. Rezulʹtaty. – 2019. – №4. – S. 201–207.
- [in Russian]
- 4. Ю.И. Авдеев. Селекция томатов. – Москва, 2003. – С. 8–9.
- Avdeev Iu.I. Selekciâ tomatov. – Moskva, 2003. – S. 8–9. [in Russian]
- 5. Н.В. Курганская, Л.И. Романова. Хозяйственно-ценные признаки перспективных сортов томата. – Алматы, 2006. – С. 264–268.
- Kurganskaâ N.V., Romanova L.I. Hozâĭstvenno-cennye priznaki perspektivnyh sortov tomata. – Almaty, 2006. – S. 264–268. [in Russian]
- 6. В.В. Брюзгина, Э.А. Нурбаева. Результаты научно-исследовательской работы по селекции томата за годы независимости Казахстана // Материалы междунар. науч.-практ. конференции. – Беларусь, 2022. – С. 9–11.
- Briuzgina V.V., Nurbaeva Ė.A. Rezulʹtaty naučno-issledovatelʹskoj raboty po selekcii tomata za gody nezavisimosti Kazahstana // Materialy meždunar. nauč.-prakt. konferencii. – Belarusʹ, 2022. – S. 9–11. [in Russian]
- 7. Maxotova, A., Nurbayeva, E., & Nurgaliyeva, B. (2021). Yield and yield components of five tomato varieties (Solanum lycopersicum) as influenced by chemical NPK fertilizer applications under chestnut soil conditions. Eurasian Journal of Soil Science, 10(4), 327–331. https://doi.org/10.18393/ejss.962545 [In English]
- 8. Meiramkulova, K., Tanybayeva, Z., Kydyrbekova, A., Turbekova, A., Aytkhozhin, S., Zhantasov, S., & Taukenov, A. (2021). The efficiency of LED irradiation for cultivating high-quality tomato seedlings. Sustainability, 13(16), 9426. https://doi.org/10.3390/su13169426 [In English]
- 9. В.К. Адрющенко. Методы биохимической селекции овощных культур. – Кишинёв: Штиинца, 1981.
- Adriuščenko V.K. Metody biohimicheskoj selekcii ovoŝnyh kul'tur. – Kišinev: Štiința, 1981. [in Russian]
- 10. Б.А. Доспехов. Методы полевого опыта. – Москва: Агропромиздат, 1979. – 416 с.
- Dospehov B.A. Metody polevogo opyta. – Moskva: Agropromizdat, 1979. – 416 s. [in Russian]